ਵੇਦਸਂਘਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਾਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ, ਪੰਡਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿष੍ਣੁਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਜਾਹ੍ਨਵੀ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਹਨਵੀ ਆਪ ਹੈ।
ਬਲਂ ਯੋ ਵੈ ਬਲਵਤਾਂ ਮਨੋ ਵੈ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਮਿਨਾਮ੍ 3.32.
ਜੋ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਹੈ,
ਜ੍ਞਾਨਦਾਤਾ ਗੁਰੂਣਾਂ ਚ ਮਾਤृਰੂਪਸ਼੍ਚ ਬਨ੍ਧੁषੁ । ਮਿਤ੍ਰੇषੁ ਜਨ੍ਮਦਾਤਾ ਯਸ੍ਤਂ ਸਾਰਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਸੂਰਤ, ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—ਉਸ ਮੂਲ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਯਃ ਕਾਮਦੇਵਸ਼੍ਚ ਰੂਪਿਣਾਮ੍
ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਤੇ ਸੋਹਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਦੇਵ ਹੈ,
ਪ੍ਰਿਯੇषੁ ਪੁਤ੍ਰਰੂਪੋ ਯੋ ਨृਪਰੂਪੋ ਨਰੇषੁ ਚ
ਪਿਆਰੇਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੂਰਤ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੂਰਤ ਹੈ,
ਧਰ੍ਮ੍ਮਃ ਕਲ੍ਯਾਣਬੀਜਾਨਾਂ ਵੇਦਾਨਾਂ ਸਾਮਵੇਦਕਃ
ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਮਵੇਦ ਹੈ,
ਜਲੇ ਸ਼ੈਤ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪੋ ਯੋ ਗਨ੍ਧਰੂਪਸ਼੍ਚ ਭੂਮਿषੁ
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਠੰਡਕ ਦਾ ਰੂਪ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ,
ਕ੍ਰਤੂਨਾਂ ਰਾਜਸੂਯੋ ਯੋ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਸਾਂ ਚ ਯਃ
ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੂਯ, ਤੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਤਰੀ ਹੈ,
ਕ੍ਸ਼ੀਰਸ੍ਵਰੂਪੋ ਗਵ੍ਯਾਨਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਪਾਵਕਃ
ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦਾ ਰੂਪ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਹੈ,
ਤृਣਾਨਾਂ ਕੁਸ਼ਰੂਪੋ ਯੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰੂਪਸ਼੍ਚ ਵੈਰਿਣਾਮ੍
ਘਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾ ਦਾ ਰੂਪ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ,
ਤੇਜੋਰੂਪੋ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪਃ ਸਰ੍ਵਰੂਪਸ਼੍ਚ ਯੋ ਮਹਾਨ੍
ਉਜਾਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ, ਤੇ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਾਧਾਰੇषੁ ਯੋ ਵਾਯੁਰ੍ਯਥਾऽऽਤ੍ਮਾ ਨਿਤ੍ਯਰੂਪਿਣਾਮ੍ 3.32.
ਸਭ ਆਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ, ਜਿਵੇਂ ਨਿੱਤ ਰੂਪ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਹੈ,
ਵੇਦਾਨਿਰ੍ਵਚਨੀਯਂ ਯਨ੍ਨ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਪਣ੍ਡਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ,
ਵੇਦਾ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਯਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਜਡੀਭੂਤਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵੇਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਸ਼ੁਦ੍ਧਤੇਜਸ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇਜ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਹੈ,
ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਮੁਰਲੀਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਕਿਸ਼ੋਰਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਮੁਦਾ
ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਮੁਰਲੀ ਮੂੰਹ ਤੇ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ,
ਰਾਧਯਾ ਦਤ੍ਤਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਭੁਕ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਰਾਧਾ ਵਲੋਂ ਪਾਨ ਲੈ ਕੇ ਖਾ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਣ ਹੈ,
ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਾਢ੍ਯਂ ਸੇਵਿਤਂ ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰੈਃ
ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਹੋ ਰਹੀ,
ਵृਨ੍ਦਾਵਨਾਨ੍ਤਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਰਾਸੋਲ੍ਲਾਸਸਮੁਤ੍ਸੁਕਮ੍
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰਾਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ,
ਸ਼ਤਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਮਹਾਸ਼ੈਲੇ ਗੋਲੋਕੇ ਰਤ੍ਨਪਰ੍ਵਤੇ
ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਜਿਸਦੇ ਸੌ ਚੋਟੀ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਤੇ,
ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਰਾਧਾਕਾਨ੍ਤਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਰਾਧਾ-ਕਾਂਤ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਿਦਂ ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਯਃ ਪਠੇਨ੍ਨਰਃ 3.32.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਹਰਿਦਾਸ੍ਯਂ ਹਰੌ ਭਕ੍ਤਿਂ ਲਭੇਤ੍ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਉਹ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋऽਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਾਤਿ ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍
ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ, ਆਖਰਕਾਰ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਕृष੍ਣਭਕ੍ਤਃ ਸ ਭਵੇਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਭਗਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
षਡਭਿਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਬਲੋ ਮਨੋਯਾਯੀ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਭਵੇਤ੍ਕृष੍ਣਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਉਹ ਛੇ ਗਿਆਨਾਂ ਦਾ ਜਾਣੂ, ਦਸ ਤਾਕਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਿਖ ਵਾਂਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਵਤ੍ਸ ਤ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛ ਪੁष੍ਕਰਮ੍
ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਜਾ।
ਤ੍ਰਿਸ੍ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਭੂਪਾਂ ਕੁਰੁ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਗਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਕਰਤੀਰ੍ਥ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।