ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ ਸਨ੍ਤਃ ਕਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਜ੍ਞਾਨਵਤੀ ਭੁਵਿ 1.13.
ਹਰ ਥਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ; ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜੀ ਔਰਤ ਸੱਚਮੁੱਚ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ?
ਨ ਮੇ ਵਾਞ੍ਛਾऽਮਰਤ੍ਵੇ ਚ ਸ਼ਕ੍ਰਤ੍ਵੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ
ਮੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ।
ਯਾਵਤੀ ਕਾਮਿਨੀਜਾਤਿਰ੍ਜਗਤ੍ਯਾਂ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜਿੰਨੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ,
ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਾ ਗੁਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰੂਪਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਰੂਪੇਣ ਚ ਗੁਣੇਨੈਵ ਤੇਜਸਾ ਵਿਕ੍ਰਮੇਣ ਚ
ਸੁੰਦਰਤਾ, ਗੁਣ, ਚਮਕ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ,
ਹਰਿਭਕ੍ਤੋ ਹਰਿਸਮੋ ਗਾਮ੍ਭੀਰ੍ਯੇ ਸਾਗਰੋ ਯਥਾ
ਹਰੀ ਦਾ ਭਗਤ, ਹਰੀ ਵਰਗਾ, ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ,
ਚਨ੍ਦ੍ਰਤੁਲ੍ਯਃ ਸੁਦृਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਸਮਸੁਨ੍ਦਰਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁਹਣਾ, ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗਾ ਸੁੰਦਰ,
ਵਾਣੀ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾਯਾਂ ਭृਗੋਰਿਵ
ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਗੂ ਵਰਗਾ,
ਧਰ੍ਮੇ ਧਰ੍ਮਸਮੋ ਧਰ੍ਮੀ ਸਤ੍ਯੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਾਧਿਕਃ
ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਵਰਗਾ, ਸਚ ਵਿੱਚ ਸਚਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ,
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯੇ ਸ਼ਕ੍ਰਤੁਲ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਹਿष੍ਣੁਃ ਪृਥਿਵੀਸਮਃ
ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ,
ਅਰੇ ਸੁਰਾ ਯਜ੍ਞਭਾਜੋ ਘृਤਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਭੁਵਿ 1.13.
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੀ ਖਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
ਨਾਰਾਯਣ ਜਗਤ੍ਕਾਨ੍ਤ ਨਾਹਮੇਵ ਜਗਦ੍ਬਹਿਃ
ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਜਗਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤੇ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਾਪਾਤ੍ਤ੍ਵਮਪੂਜ੍ਯੋ ਮਹੀਤਲੇ
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੋਗੇ।
ਹੇ ਸ਼ਮ੍ਭੋ ਜ੍ਞਾਨਲੋਪਂ ਤੇ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਪੇਨ ਚ
ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਗਿਆਨ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
ਯਮਾਧਿਕਾਰਂ ਦੂਰੇ ਚ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੈਂ ਯਮ ਦੇ ਹਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਪਾਮਿ ਸਰ੍ਵਾਨਤ੍ਰੈਵ ਜਰਾਂ ਵ੍ਯਾਧਿਂ ਵਿਨਾऽਧੁਨਾ
ਇਥੇ ਹੀ, ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਰੋਗ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੇਰੀ ਦੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕੌਸ਼ਿਕੀਤੀਰੇ ਚਾਗਚ੍ਛਚ੍ਛਪ੍ਤੁਮੇਵ ਤਾਨ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦੇਵਪੁਰੋਗਮਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਤੁष੍ਟਾਵ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਕਾਨ੍ਤਹੇਤੋਸ਼੍ਚ ਮਾ ਦੇਵਾਞ੍ਛਪੇਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਮਾਧਵ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਾਧਵ, ਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਸਾਧਵਃ ਸਨ੍ਤੋ ਜਪਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯੋ ਮੁਦਾ 1.13.
ਨੇਕ ਲੋਕ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਤ ਜਪਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੁਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰਣਾਗਤਦੀਨਾਰ੍ਤ੍ਤਪਰਿਤ੍ਰਾਣਪਰਾਯਣ
ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਹਤ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈਂ ਜੋ ਮਜਬੂਰ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਨ।
ਪੂਜਾ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਾਪੇਨ ਵਿਹਤਾ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਧਿਕਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਃ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰਭੋ
ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਦਾ ਹਕ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਸ਼ਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਤਪਃਫਲੇਨ ਪੁष੍ਕਰੇ ਪੁਰਾ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਪੂਸਕਰ ਵਿੱਚ, ਸੌ ਮਨਵੰਤਰੀ ਤਪ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ—
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਵਾ ਧਨਂ ਵਾऽਪਿ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਾ ਵਿਕ੍ਰਮੋऽਥਵਾ
—ਚਾਹੇ ਰਾਜ, ਧਨ, ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਬਹਾਦਰੀ ਹੋਵੇ—
ਸਰ੍ਵਾਜ੍ਞਾਤਂ ਸਰ੍ਵਗੁਪ੍ਤਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪਰਮ੍
—ਜੋ ਕੁਝ ਅਣਜਾਣ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈ—
ਅਹੋ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਤੇਜਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤੇਜਸਾਂ ਪਰਮ੍
ਵਾਹ, ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਦਾ ਤੀਜ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮ ਉਵਾਚ ਯਾਸ੍ਯਤ੍ਯੇਵਂਵਿਧੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਃ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰਭੋ
ਧਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਧਰਮ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਸਪ੍ਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਤਪਃਫਲੇਨ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ
ਸੱਤ ਮਨਵੰਤਰੀ ਤਪ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ—