ਕ੍ਰੀਣੀਹਿ ਮਾਂ ਦਯਾਸਿਨ੍ਧੋ ਵਿਦ੍ਯਾਪਣ੍ਯੇਨ ਕਿਂਕਰਮ੍
ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਨੌਕਰ ਬਣਾਕੇ ਲੈ ਲੋ।
ਮृਗਯਾਮਾਗਤਂ ਭੂਪਂ ਪਿਤਾ ਮੇ ਚੋਪਵਾਸਿਨਮ੍
ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਾਜਾ ਤਂ ਕਪਿਲਾਲੋਭਾਦ੍ਘਾਤਯਾਮਾਸ ਮਨ੍ਦਧੀਃ
ਮੂਰਖ ਰਾਜਾ, ਕਪੀਲਾ ਗਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਤਾऽਨੁਗਮਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਹ੍ਯਨਾਥੋऽਹਂ ਚ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਨਾਥ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਮਯਾ ਕृਤਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਚ ਸ਼ੋਕੇਨੈਵਾਤਿਦੁष੍ਕਰਾ
ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਇਕ ਵਚਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ।
ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਂ ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਸਮਰੇ ਤਾਤਘਾਤਕਮ੍
ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਗਾਮੁਖਂ ਹਰਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰਾ ਨੇ—
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤ੍ਰਿਸ੍ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਃ ਕੋਪੇਨ ਸਾਹਸਸ੍ਤੇ ਮਹਾਨ੍ਬਟੋ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਹੌਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ।'
ਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ਨਿਃਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਃ ਸਹਸ੍ਰਾਰ੍ਜੁਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਅਰਜੁਨਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ।
ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਦਤ੍ਤੇਨ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਕਵਚਂ ਬਟੋ
ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਨੇ, ਸ੍ਰੀਹਰੀ ਦਾ ਕਵਚ ਦਿੱਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ।
ਹਰੇਰ੍ਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਂਸ੍ਤਵਨਂ ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਚ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਸ੍ਰੀਹਰੀ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਅਯੇ ਵਿਪ੍ਰ ਗृਹਂ ਗਚ੍ਛ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਘਰ ਜਾਓ; ਸ਼ੰਕਰ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?
ਕਾਲ੍ਯੁਵਾਚ ਯਥਾ ਹਿ ਵਾਮਨਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਕਰੇਣਾਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਕਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੌਣਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚੰਦ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ—'
ਕृਤਯਜ੍ਞਾਨ੍ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਵੱਡੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤ ਤੇ ਦਿਲੇਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ—
ਸ ਤਯੋਰ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰੁਰੋਦੋਚ੍ਚੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਕਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਇਆ।
ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਰੋਦਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਕਰਃ ਕਰੁਣਾਨਿਧਿਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ—
ਤਯੋਰਨੁਮਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੋ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਸਭ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—
ਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਤੇ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਮੰਤ੍ਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।'
ਏਵਂਭੂਤਂ ਚ ਕਵਚਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
'ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਐਸਾ ਕਵਚ ਦਿਆਂਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਅਜੋਬਾ ਹੈ।'
ਤ੍ਰਿਸ੍ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਭੂਪਾਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਮਹੀਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ੍ਤਵਂ ਪੂਜਾਵਿਧਾਨਂ ਚ ਪੁਰਸ਼੍ਚਰਣਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਸਤੁਤੀ, ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੀਤੀਆਂ—
ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਥਾਨਂ ਕਾਲਸਂਖ੍ਯਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਨਾਰਦ
ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਥਾਂ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਸਮਝਾਈ।
ਨਾਗਪਾਸ਼ਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਨਾਗਪਾਸ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਜੋ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲਾ ਹੈ—
ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਂ ਗਾਰੁਡਂ ਚੈਵ ਜृਮ੍ਭਣਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਗਾਂਧਰਵ, ਗਾਰੁੜ ਅਤੇ ਜ੍ਰੰਭਣ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਸਭ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ।
ਆਤ੍ਮਰਕ੍ਸ਼ਣਸਨ੍ਧਾਨਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮਵਿਜਯਕ੍ਰਮਮ੍
ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਢੰਗ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ।
ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਪਰਸੈਨ੍ਯਵਿਮਰ੍ਦਨਮ੍ ਸਂਹਾਰੇ ਮੋਹਿਨੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਦਦੌ ਮृਤ੍ਯੁਹਰਾਂ ਹਰਃ
ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ; ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਸਮੇਂ, ਮੋਹਿਨੀ ਵਿਦਿਆ, ਜੋ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਰਾ ਨੇ ਦਿੱਤੀ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਚਿਰਂ ਗੁਰੋਰ੍ਵਾਂਸੇ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵਿਬੋਧ੍ਯ ਸਃ
ਗੁਰੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕृਪਯਾऽਦਾਤ੍ਪਰਸ਼ੁਰਾਮਾਯ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਚ ਵਰ੍ਮ ਚ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨੂੰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰਮ ਦੋਵੇਂ ਦਿੱਤੇ।