ਅਥ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰੇਣੁਕਾ ਸਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਫਿਰ ਰੇਣੁਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ।
ਅਵਿਰੋਧੋ ਭਵਾਬ੍ਧੌ ਚ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਵੇ।
ਅਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਿਰੋਧੋ ਵੈ ਦਾਰੁਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਃ ਸਹ
ਕਠੋਰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਆਲੋਚ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਭृਗੁਣਾ ਦਿਵ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਭ੍ਰਿਗੂ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕਾਨ੍ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ।
ਵਹ੍ਨਿਂ ਦਦੌ ਚਿਤਾਯਾਂ ਚ ਸ ਰਾਮੋ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹ
ਰਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਰੱਖੀ।
ਰਾਮ ਰਾਮੇਤਿ ਰਾਮੇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ੍ਯ ਸਾ ਸਤੀ
‘ਰਾਮਾ, ਰਾਮਾ’ ਦੇ ਅਖਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਤੀ ਵਹੁਟੀ ਬੋਲੀ।
ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਨਾਮ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਤ੍ਰਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ਹਰੇਸ਼੍ਚਰਾਃ
ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੇ ਦੇ ਸੇਵਕ ਉਥੇ ਆ ਗਏ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮਧਾਰਿਣੋ ਵਨਮਾਲਿਨਃ
ਉਹ ਸਾਂਪ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਤੇ ਕਮਲ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਰਥੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੇਣੁਕਾਂ ਤਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦਮ੍
ਰੇਣੁਕਾ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜਾ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤੌ ਦਮ੍ਪਤੀ ਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਤਸ੍ਥਤੁਰ੍ਹਰਿਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਅਥ ਰਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ਼੍ਚ ਭृਗੁਣਾ ਸਹ ਨਾਰਦ
ਫਿਰ ਰਾਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ,
ਗੋਭੂਹਿਰਣ੍ਯਵਾਸਾਂਸਿ ਦਿਵ੍ਯਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਕਪੜੇ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦਿਵਿਆ ਸੇਜ—
ਰਤ੍ਨਦੀਪਂ ਰੌਪ੍ਯਸ਼ੈਲਂ ਸੁਵਰ੍ਣਾਸਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਰਤਨ ਦੀ ਦੀਵਾ, ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਹਾੜ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸਿੰਘਾਸਨ—
ਛਤ੍ਰਂ ਚ ਪਾਦੁਕੇ ਚੈਵ ਫਲਂ ਮਾਲ੍ਯਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਧਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਜਗਾਮ ਸਃ
ਛਤਰੀ, ਪਉੜੀਆਂ, ਫਲ, ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਹਾਰ—ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸ ਸ਼ਾਤਕੁਮ੍ਭਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਖਰੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਸਿਦ੍ਧੈਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣੈਰ੍ऋषੀਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਹ ਉੱਚੇ ਯੋਗੀਆਂ, ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਤਪ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਂਗੀਤਮੁਪਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਂ ਗੀਯਮਾਨਂ ਚ ਗਾਯਕੈਃ
ਉਹ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਪਸਾਂ ਫਲਦਾਤਾਰਂ ਦਾਤਾਰਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਦਾਮ੍
ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜਪਨ੍ਤਂ ਕृष੍ਣਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਬਤਮ ਸੀ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਵ੍ਯਯਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਭृਗੁਃ ਪੁਰਃ
ਉਸ ਅਵਿਨਾਸੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਭृਗੁਰੁਵਾਚ ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਾਕਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਕਥਯਾਮਿ ਕਿਮ੍
ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾਮਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ?
ਮृਗਯਾਮਾਗਤਂ ਭੂਪਂ ਪਿਤਾ ਮੇ ਚੋਪਵਾਸਿਨਮ੍
ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ।
ਸ ਰਾਜਾ ਕਪਿਲਾਲੋਭਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਅਰਜੁਨ, ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਆਪ ਆਇਆ।
ਨਿਰੁਧ੍ਯ ਬਾष੍ਪਂ ਸ ਪੁਨਰੁਵਾਚ ਕਰੁਣਾਨਿਧਿਃ
ਆਪਣੇ ਆਂਸੂ ਰੋਕ ਕੇ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਮੁੜ ਬੋਲਿਆ।
ਅਧੁਨਾऽਹਮਨਾਥਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਗੁਰੁਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋ।
ਆਗਤੋऽਹਂ ਤਵ ਸਭਾਂ ਪ੍ਰਮਾਤੁਰ੍ਮਾਤੁਰਾਜ੍ਞਯਾ
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਸ ਰਾਜਾ ਸ ਚ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਃ ਸ ਦਯਾਲੁਰ੍ਯਸ਼ਸ੍ਕਰਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਧਰਮਵਾਨ, ਦਇਆਲੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਧਨਿਦੀਨੌ ਸਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਂ ਨ ਚ ਪਾਲਯੇਤ੍
ਉਹ ਧਨੀ ਤੇ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।