ਅਥ ਰਾਜਾ ਮਹਾਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ੍ਵਸਮੀਪਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਜਗ੍ਰਾਹ ਨਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤਂ ਸ ਨਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮੁਲ੍ਬਣਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਭਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭਾਲਾ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਯਤ੍ਤੇਜਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਤੇਜੋ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਜੋ ਜੋਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਜੋਤ ਵੀ, ਉਹੀ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵਾਵਾਹਯਾਮਾਸ ਸ ਯੋਗੀ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਥੇ ਹੀ, ਉਸ ਯੋਗੀ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਜੋਤ ਨੂੰ ਸੱਦ ਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਦੇਵਾ ਹਾਹਾਕਾਰੇਣ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਟਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੀਕ ਪਏ।
ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਤਾਂ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਭਾਲਾ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚੂਰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਦਾਰ੍ਯ੍ਯੋਰੋ ਮੁਨੇਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਜਗਾਮ ਹਰਿਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਵਿਦਾਰਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤਤ੍ਯਾਜ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਬੈਠਾ।
ਯੁਦ੍ਧੇ ਮੁਨਿਂ ਮृਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਰੋਦ ਕਪਿਲਾ ਮੁਹੁਃ
ਜਦੋਂ ਕਪਿਲਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋਈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸਾ ਕਥਯਾਮਾਸ ਗੋਲੋਕੇ ਕृष੍ਣਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਗੋਲੋਕ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਕृष੍ਣੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਦਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਭृਗਵੇ ਪੁਰਾ
ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਤ੍ਵਾ ਚ ਕਾਮਧੇਨੂਨਾਂ ਸਮੂਹਂ ਸਾ ਜਗਾਮ ਹ
ਕਾਮਧੇਨੂਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਤਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਬੋਧਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਕਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਾਣਨਾਥਂ ਮृਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਰੇਣੁਕਾ ਸਤੀ
ਜਦੋਂ ਸਤੀ ਰੇਣੁਕਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਆ ਗਈ।
ਤਤਃ ਸਾ ਚੇਤਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਰੁਰੋਦ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਤਿਵਰਤਾ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਤਾਂ ਰੋਈ ਨਹੀਂ।
ਆਜਗਾਮ ਭृਗੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਵੈ ਪੁष੍ਕਰਾਦਹੋ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਪੂਸ਼ਕਰ ਤੋਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਹੇ ਹੈਰਾਨੀ!
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਮृਤਂ ਤਾਤਂ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾਂ ਜਨਨੀਂ ਸਤੀਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖਿਆ—
ਵਿਲਲਾਪ ਭृਸ਼ਂ ਤਤ੍ਰ ਹੇ ਤਾਤ ਜਨਨੀਤਿ ਚ
ਉਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਰੋਣਾ ਕੀਤਾ, 'ਹੇ ਪਿਉ! ਹੇ ਮਾਂ!' ਆਖ ਕੇ।
ਰੇਣੁਕਾ ਰਾਮਮਾਦਾਯ ਤੂਰ੍ਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਰੇਣੁਕਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਸਿਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ।
ਰਾਮ ਰਾਮ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕ੍ਵ ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਹਾਯ ਚ
ਰਾਮ, ਰਾਮ, ਮੇਰੇ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤ, ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?
ਮਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕ ਹੇ ਵਤ੍ਸ ਮਦੀਯਂ ਵਚਨਂ ਸ਼ृਣੁ
ਮੇਰੇ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਗृਹੇ ਤਿष੍ਠ ਸੁਖਂ ਵਤ੍ਸ ਤਪਸ੍ਯਾਂ ਕੁਰੁ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ੍
ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਪੁੱਤ, ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਤਪ ਕਰ।
ਮਾਤੁਰ੍ਵਚਨਮਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਤਾਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਵਚਨ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਂ ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਲੀਲਯਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਧਮਮ੍
ਮੈਂ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੈ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਦੀਰ੍ਯ੍ਯ ਪੁਰੋ ਮਾਤੁਰ੍ਵਿਲਲਾਪ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਰਾਮ ਉਵਾਚ ਯੋ ਨ ਹਨ੍ਤਿ ਮਹਾਮੂਢੋ ਰੌਰਵਂ ਸ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਵੱਡਾ ਮੂਰਖ ਮਾਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤਤਂ ਮਨ੍ਦਕਾਰੀ ਚ ਨਿਨ੍ਦਕਃ ਕਟੁਜਲ੍ਪਕਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਲਸੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਰਕਸ਼ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ—
ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਦ੍ਰਵਿਣਾਦਾਨਂ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਂ ਸਤਿ
ਦੁਇਜਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲੈ ਲੈਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਣਾ—
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਚਾਜਗਾਮ ਭृਗੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਆਪ ਹੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਰੇਣੁਕਾਰਾਮੌ ਵਿਨਤੌ ਸਂਬਭੂਵਤੁਃ
ਰੇਣੁਕਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਨਮਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਝੁਕ ਗਏ।