ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜੇ ਸਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਤੋ ਵੇष੍ਟਯਾਮਾਸ ਜਮਦਗ੍ਨ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਮੁਦਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਸੈਨ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦੈਰ੍ਵਾਦ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦੈਰ੍ਮਹਾਕੋਲਾਹਲੈਰ੍ਮੁਨੇ
ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ-ਗੁਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਕੁਟੀਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਬਲਵਾਨ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕਪਿਲਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਕੁਟੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਸ਼ਰਂ ਧਨੁਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਆਪਣੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਫੜ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਆਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾਞ੍ਜਨਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਚ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿਵਾਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਸ਼ਰਜਾਲਂ ਚ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਮੁਨੀ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਅਪਰਂ ਸ਼ਰਜਾਲਂ ਚ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਹੋਰ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।
ਮੁਨਿਨਾ ਸ਼ਰਜਾਲੇਨ ਸਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯਂ ਸਮਾਵृਤਮ੍
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਰਾਜਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਵਰੁਹ੍ਯ ਰਥਾਤ੍ਪੁਰਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਦੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਨਤ੍ਵਾऽऽਰੁਰੋਹ ਯਾਨਂ ਸ ਮੁਨੇਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ਿषਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਸਵਾਰੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਨृਪੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ਼੍ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਿਚ੍ਛਿਦੇ ਲੀਲਯਾ ਨृਪਃ
ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤਰ ਨਾਲ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੋਵੇਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਸ਼ੂਲਂ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਞ੍ਜਘਾਨ ਤਦਾ ਮੁਨਿਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਕ ਭਾਲਾ ਸੁੱਟਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੌਘੈਰ੍ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਖਣ੍ਡਂ ਖਣ੍ਡਂ ਚਕਾਰ ਚ ਸਃ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਮਾਰੀ, ਜੋ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਜृਮ੍ਭਣਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮੁਨਿਨਾ ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਾਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਜੰਭਣ ਵਾਲੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੰਭਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਰਾਜਾਨਂ ਨਿਦ੍ਰਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਜਘਾਨ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ ਬੋਧਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਜਦ ਰਿਸ਼ੀਵਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਸਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਰਾਜਾ ਚੇਤਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਾਰਦ
ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ।
ਜਗਾਮ ਕਪਿਲਾ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਂ ਚ ਰਣਾਜਿਰਾਤ੍
ਕਪਿਲਾ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਮੁਨੌ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਸੁੱਟਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਨृਪਸ੍ਯ ਸਸ਼ਰਂ ਧਨੁਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਦੋਵੇਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਮਹਾਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ੍ਵਸਮੀਪਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਜਗ੍ਰਾਹ ਨਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤਂ ਸ ਨਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮੁਲ੍ਬਣਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਭਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭਾਲਾ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਯਤ੍ਤੇਜਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਤੇਜੋ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਜੋ ਜੋਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਜੋਤ ਵੀ, ਉਹੀ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵਾਵਾਹਯਾਮਾਸ ਸ ਯੋਗੀ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਥੇ ਹੀ, ਉਸ ਯੋਗੀ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਜੋਤ ਨੂੰ ਸੱਦ ਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਦੇਵਾ ਹਾਹਾਕਾਰੇਣ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਟਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੀਕ ਪਏ।
ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਤਾਂ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਭਾਲਾ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚੂਰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਦਾਰ੍ਯ੍ਯੋਰੋ ਮੁਨੇਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਜਗਾਮ ਹਰਿਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਵਿਦਾਰਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤਤ੍ਯਾਜ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਬੈਠਾ।
ਯੁਦ੍ਧੇ ਮੁਨਿਂ ਮृਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਰੋਦ ਕਪਿਲਾ ਮੁਹੁਃ
ਜਦੋਂ ਕਪਿਲਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋਈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸਾ ਕਥਯਾਮਾਸ ਗੋਲੋਕੇ ਕृष੍ਣਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਗੋਲੋਕ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।