ਤੇਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ਤਤਂ ਕਰ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾ ਮਾਤਾ ਸ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕਾਰਯੇਤ੍ਤੁ ਯਃ
ਉਹ ਮਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਉ ਹੈ, ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਵੈਦ੍ਯਸ੍ਤਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਕृष੍ਣਭਕ੍ਤਿਰਸਾਯਨਾਤ੍
ਭਗਤ ਡਾਕਟਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਦੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਰੋਗ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਜਗਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀ ਭਕ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਬੁਦ੍ਧਿਦਾਯਿਨੀ
ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਜਦ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਯਾਂ ਤਸ੍ਮੈ ਮੋਹਯਿਤੁਂ ਨ ਵਿਵੇਕਂ ਕਦਾਚਨ
ਉਹ ਭਗਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸੂਝ ਕਦੇ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਮਹ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਾਯ ਭਕ੍ਤੇਸ਼ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਕ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ—
ਯੁष੍ਮਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਦਾਤॄਣਾਮਦੇਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਭਾਰਤੇ
ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਦਾਤਿਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ।
ਭ੍ਰੂਭਂਗਲੀਲਾਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਪੋਰਾਸ਼ੇ ਤਪੋਧਨ
ਸਿਰਫ ਭੌਹਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਤਪ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਹੇ ਤਪ ਵਾਲੇ—
ਮੁਨਿਰੁਵਾਚ ਦਾਨਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਵਿਪ੍ਰੋऽਹਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਯ ਕਥਂ ਨृਪ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਕृष੍ਣੇਨ ਦਤ੍ਤਾ ਗੋਲੋਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਿਤੀ ਸੀ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਭृਗਵੇ ਦਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਿਯਪੁਤ੍ਰਾਯ ਭੂਮਿਪ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ—
ਗੋਲੋਕਜਾ ਕਾਮਧੇਨੁਰ੍ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਗੋਲੋਕ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮੀ ਕਾਮਧੇਨੁ ਗਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।
ਨਾਹਂ ਰੇ ਹਾਲਿਕੋ ਮੂਢਸ੍ਤੁਤ੍ਯਾ ਨੋਤ੍ਥਾਪਿਤੋ ਬੁਧਃ
ਮੈਂ, ਹੇ ਮੂਰਖ ਹਾਲੀ, ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਮੂਰਖ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਤਾਰੀਫ਼ ਨਾਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇ।
ਗृਹਂ ਗਚ੍ਛ ਗृਹਂ ਗਚ੍ਛ ਮੇ ਕੋਪਂ ਨੈਵ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯ
ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ; ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਵਧਾ।
ਮੁਨੇਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੁਕੋਪ ਸ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਮੁਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸੈਨ੍ਯਸਕਾਸ਼ਂ ਸ ਕੋਪਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਾਧਰਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਹੋਠ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕਪਿਲਾਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਗਤ੍ਵਾ ਰੁਰੋਦ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
ਕਪਿਲ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰੋ ਪਿਆ।
ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਰਭਿਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਰੋਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸੁਰਭਿਰੁਵਾਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਪਾਲਯਿਤਾ ਦਾਤਾ ਸ੍ਵਵਸ੍ਤੂਨਾਂ ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਾਤਾ ਆਪ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਚੇਨ੍ਨृਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਮਾਂ ਦਦਾਸਿ ਤਪੋਧਨ
ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ।
ਅਥਵਾ ਨ ਦਦਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਨ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਗृਹਾਤ੍
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਕਥਂ ਰੋਦਿषਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਮਾਯਾਮੋਹਿਤਚੇਤਨਃ
ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭੁਲੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆ, ਕਿਉਂ ਰੋਂਦਾ ਹੈਂ?
ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਕੋ ਮੇ ਤਵਾਹਂ ਕਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ ਕਾਲਯੋਜਿਤਃ
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਸਮੇਂ ਨੇ ਸਾਡਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਨਾਤਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ?
ਮਨੋ ਜਾਨਾਤਿ ਯਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਾਤ੍ਮੀਯਂ ਚੇਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਮਨ ਹੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਆਪਣਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਪਰਾਇਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਮਧੇਨੁਸ਼੍ਚ ਸੁषਾਵ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਾਮਧੇਨੂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਨਿਰ੍ਗਤਾਃ ਕਪਿਲਾਵਕ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ਤ੍ਰਿਕੋਟ੍ਯਃ ਖਡ੍ਗਧਾਰਿਣਾਮ੍
ਕਪਿਲ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਤਲਵਾਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲੇ।
ਵਿਨਿਸ੍ਸृਤਾ ਲੋਚਨਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤਕੋਟਿਧਨੁਰ੍ਦ੍ਧਰਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੌ ਕਰੋੜ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਨਿਕਲੇ।
ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸ੍ਥਲਾਨ੍ਨਿਸ੍ਸृਤਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਕੋਟ੍ਯਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਤਿਧਾਰਿਣਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਭਾਲੇ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲੇ।
ਵਿਨਿਸ੍ਸृਤਾਃ ਪਾਦਤਲਾਦ੍ਵਾਦ੍ਯਭਾਣ੍ਡਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਜਿਆਂ ਨਿਕਲੇ।
ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਾ ਗੁਹ੍ਯਦੇਸ਼ਾਤ੍ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਮ੍ਲੇਚ੍ਛਜਾਤਯਃ।। ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਕਪਿਲਾ ਮੁਨਯੇ ਚਾਭਯਂ ਦਦੌ। ਯੁਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਨ ਯਾਹੀਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਉਸ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਤੋਂ ਤੀਹ ਕਰੋੜ ਵਿਦੇਸੀ ਜਾਤੀਆਂ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਕਪਿਲ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਫੌਜਾਂ ਲੜਨ, ਤੂੰ ਨਾ ਜਾ।'