ਕਨ੍ਯਾਨ੍ਨਵੇਦਵਿਕ੍ਰੇਤਾ ਨਰਘਾਤੀ ਚ ਹਿਂਸਕਃ
ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹਿੰਸਕ ਹੈ।
ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀਂ ਗੁਰੁਂ ਸੁਤਮ੍
ਮਾਂ, ਪਿਓ, ਪਤਨੀ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਗੁਰੂ ਤੇ ਪੁੱਤਰ—
ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਾਦ੍ਯੋ ਨ ਪੁष੍ਣਾਤਿ ਸਞ੍ਚਯਂ ਕੁਰੁਤੇ ਸਦਾ
ਜੋ ਕੰਜੂਸੀ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨ ਜੋੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਨਂ ਵਸਨਂ ਯਸ੍ਯ ਸਮਲਂ ਰੂਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਤਕਮ੍
ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ, ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਸਿਰ ਗੰਦੇ ਤੇ ਰੁੱਖੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੂਤ੍ਰਂ ਪੁਰੀषਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਯਸ੍ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮਨ੍ਦਧੀਃ
ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਗੁਆੜੀ ਕਰਕੇ, ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਹੈ।
ਅਧੌਤਪਾਦਸ਼ਾਯੀ ਯੋ ਨਗ੍ਨਃ ਸ਼ੇਤੇऽਤਿਨਿਦ੍ਰਿਤਃ
ਜੋ ਗੰਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੰਗਾ ਸੁੱਤਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੌਂਦਾ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤੈਲਂ ਪੁਰੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯੋऽਨ੍ਯਦਙ੍ਗਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰ ਤੇ ਤੇਲ ਲਾਇਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰ ਅੰਗ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੈਲਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਗਾਤ੍ਰੇ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍
ਜੋ ਸਿਰ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਤੇ ਤੇਲ ਲਾ ਕੇ ਫਿਰ ਪਖਾਨਾ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤृਣਂ ਛਿਨਤ੍ਤਿ ਨਖਰੈਰ੍ਨਖਰੈਰ੍ਵਿਲਿਖੇਨ੍ਮਹੀਮ੍
ਜੋ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਘਾਹ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਖੁਰਚਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਦਤ੍ਤਾਂ ਪਰਦਤ੍ਤਾਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵृਤ੍ਤਿਂ ਸੁਰਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਾਂ ਪਰਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼, ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕਰ੍ਮ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਹੀਨਂ ਕੁਰੁਤੇ ਮੂਢਧੀਃ ਸ਼ਠਃ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਤੇ ਚਲਾਕ ਹੋ ਕੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਯੋਪਜੀਵੀ ਚ ਗ੍ਰਾਮਯਾਜੀ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਃ
ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਯਾਜਕ ਜਾਂ ਵੈਦ ਬਣ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਾਹਂ ਧਰ੍ਮਕਾਰ੍ਯਂ ਵਾ ਯੋ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਚ ਕੋਪਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਤੋੜਦਾ ਹੈ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ।
ਨੇਦੁਰ੍ਦੁਨ੍ਦੁਭਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਬਭੂਵੁਃ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਯਃ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਵਤ੍ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਚਰਿਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤ੍ਰਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਦੀ ਵਧੀਆ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਗਣੇਸ਼ਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਸੁਭਕਥਾ ਸੁਣ ਲਈ ਹੈ।
ਦਨ੍ਤਦ੍ਵਯਯੁਤਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਗਜਰਾਜਸ੍ਯ ਬਾਲਕੇ
ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾ, ਜਿਸਦਾ ਮੂੰਹ ਦੋ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਕੁਤੋ ਗਤੋऽਸ੍ਯ ਦਨ੍ਤੋऽਨ੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਦੰਦ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ? ਇਹ ਗੱਲ ਤੂੰ ਹੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਏਕਦਨ੍ਤਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਇੱਕਦੰਤ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਏਕਦਨ੍ਤਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮਂਗਲਮਂਗਲਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਕਦੰਤ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ।
ਏਕਦਾ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜਗਾਮ ਮृਗਯਾਂ ਮੁਨੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ।
ਨਿਸ਼ਾਮੁਖੇ ਦਿਨੇऽਤੀਤੇ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਵਨੇ ਨृਪਃ
ਰਾਤ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਹਾ।
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਰੋਵਰੇ ਰਾਜਾ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸ਼ੁਚਿਰਲਂਕृਤਃ
ਸਵੇਰੇ ਰਾਜਾ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੁਨਿਰ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਜਾਨਂ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੌष੍ਠਤਾਲੁਕਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਗਲਾ, ਹੋਠ ਤੇ ਤਾਲੂ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨਨਾਮ ਸਮ੍ਭਮਾਦ੍ਰਾਜਾ ਮੁਨਿਂ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਰਾਜਾ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਰਾਜਾ ਚਾਨਸ਼ਨਾਦਿਕਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ, ਆਪਣੇ ਭੁੱਖ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ।
ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਤਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਮੁਦਾ
ਉਹਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਸਾ ਮੁਨਿਂ ਭੀਤਂ ਭਯਂ ਕਿਂ ਤੇ ਮਮ ਸ੍ਥਿਤੌ
ਉਸ ਨੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਹੈ?"