ਵ੍ਰਜ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨਿਂ ਚ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵੀਂ ਤਨੁਮੁਤ੍ਸृਜ ।। 1.13.
ਤੂੰ ਹੁਣ ਸ਼ੂਦਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਗਾਂਧਰਵੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।
ਵਿਨਾ ਵਿਪਤ੍ਤੇਰ੍ਮਹਿਮਾ ਪੁਂਸਾਂ ਨੈਵ ਭਵੇਤ੍ਸੁਤ
ਪੁੱਤਰ, ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਧਿਰਗਚ੍ਛਤ੍ਪੁष੍ਕਰਾਦ੍ ਗृਹਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਮੂਲਾਧਾਰਂ ਸ੍ਵਾਧਿष੍ਠਾਨਂ ਮਣਿਪੂਰਮਨਾਹਤਮ੍
ਮੂਲਾਧਾਰ, ਸਵਾਧਿਸ਼ਠਾਨ, ਮਣਿਪੂਰ ਤੇ ਅਨਾਹਤ,
ਇਡਾਂ ਸੁषੁਮ੍ਨਾਂ ਮੇਧਾਂ ਚ ਪਿਙ੍ਗਲਾਂ ਪ੍ਰਾਣਹਾਰਿਣੀਮ੍
ਇਡਾ, ਸੁਸ਼ੁਮਨਾ, ਮੇਧਾ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਚ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਂ ਚ ਵਾਯੁਸਂਚਾਰਿਣੀਂ ਤਥਾ
ਵਿਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਾਡੀ,
ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਚਾਰਿਣੀਂ ਚੈਵ ਜ੍ਞਾਨਜृਮ੍ਭਨਕਾਰਿਣੀਮ੍
ਬੁੱਧੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਾਡੀ,
ਏਤਾਃ षੋਡਸ਼ਧਾ ਨਾਡੀਰ੍ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈ ਹਂਸਮੇਵ ਚ
ਇਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਨਾਡੀਆਂ ਅਤੇ ਹੰਸ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ,
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵ ਯੁਯੋਜ ਹ
ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਰਿਹਾ, ਆਪਣਾ ਆਪ ਅੰਦਰਲੇ ਆਪ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।
ਵੀਣਾਂ ਤ੍ਰਿਤਨ੍ਤ੍ਰੀਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਂ ਵਾਮਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਨਿਧਾਯ ਚ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਤੰਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਮਿਲਣ ਲਈ ਔਖੀ ਵੀਣਾ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰੱਖੀ,
ਸਂਜਲ੍ਪਨ੍ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵੇਦਸਾਰਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍ 1.13.
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਚਾਰਿਆ।
ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਥਾਨਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਚਰਣਦ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰੱਖੇ,
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜਸ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਯਾ ਸਹ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਉਸ ਪਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ,
ਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਲਪ੍ਯ ਰੁਰੁਦੁਰ੍ਭੁਸ਼ਮ੍
ਸਭ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀਤਾ।
ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਯੋषਿਤਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾ ਮਹਿषੀ ਚ ਯਾ
ਪੰਜਾਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਮਹਿਸੀ ਸੀ,
ਉਚ੍ਚੈ ਰੁਰੋਦ ਸਾ ਤੀਵ੍ਰਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰੋਈ।
ਮਾਲਾਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੇਹਿ ਮਾਂ ਬਨ੍ਧੋ ਨਿਮਗ੍ਨਾਂ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ
ਮਾਲਾਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ, ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ, ਮੈਂ ਗਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ।'
ਵਿਸ੍ਰਮ੍ਭਕੇ ਸੁਵਸਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਚਨ੍ਦਨਕਾਨਨੇ
ਸੁਹਣੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ—
ਚਨ੍ਦਨਾਚਲਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯੇ ਚਾਰੁਚਨ੍ਦਨਕਾਨਨੇ
ਚੰਦਨ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸੋਹਣੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ,
ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਸ਼ੈਲੈਕਦੇਸ਼ੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਦੀਤਟੇ
ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ,
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲੇ ਸ਼੍ਰੀਵਨੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨਿषੇਵਿਤੇ 1.13.
ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਰੂਹਾਨੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ,
ਪੁਰਾ ਯਾ ਯਾ ਕृਤਾ ਕ੍ਰੀਡਾ ਵਸਨ੍ਤੇ ਰਹਸਿ ਤ੍ਵਯਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਜੋ ਖੇਡਾਂ ਕੀਤੀਆਂ,
ਸੁਧਾਤੁਲ੍ਯੇਨ ਵਚਸਾ ਸਿਕ੍ਤਾऽਹਂ ਚ ਪੁਰਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ,
ਸਾਧੁਨਾ ਸਹ ਸਂਸਰ੍ਗੋ ਵੈਕੁਣ੍ਠਾਦਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਃ
ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੈ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇषਾਂ ਚ ਵਿਚ੍ਛੇਦਃ ਸਾਧੁਸ਼ੋਕਕਰਃ ਪਰਃ
ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ ਚੰਗਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ,
ਤਤੋऽਪਤ੍ਯਵਿਯੋਗੋ ਹਿ ਮਰਣਾਦਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਿੱਛੋੜਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੀੜਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ,
ਸ਼ਯਨੇ ਭੋਜਨੇ ਸ੍ਨਾਨੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਜਾਗਰਣੇऽਪਿ ਚ
ਚਾਹੇ ਲੇਟਣ, ਖਾਣ, ਨ੍ਹਾਉਣ, ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਜਾਗਣ ਸਮੇਂ,
ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਕਂ ਵਿਸ੍ਮਰੇਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ੍ਵਾਮਿਸਂਯੋਗਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਇਕ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਨਾਤੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਬਾਨ੍ਧਵਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨਾ ਵਿਨਾ
ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਵਧਕੇ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ,
ਹੇ ਦਿਗੀਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਦਿਕ੍ਪਾਲਾ ਹੇ ਧਰ੍ਮ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇ
ਹੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਹੇ ਧਰਮ, ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ,