ਤਾਸਾਮਹਂ ਪੋष੍ਯਪੁਤ੍ਰੋ ਮਦਮ੍ਬਾਃ ਪੋषਣਾਦਿਮਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਂ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਮੇਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨ ਗਰ੍ਭਜੋऽਹਂ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਕਨ੍ਯਾਯਾ ਨਨ੍ਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰ
ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ।
ਸ੍ਤਨਦਾਤ੍ਰੀ ਗਰ੍ਭਧਾਤ੍ਰੀ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਦਾਤ੍ਰੀ ਗੁਰੁਪ੍ਰਿਯਾ
ਜੋ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਖਾਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ—
ਸਗਰ੍ਭਕਨ੍ਯਾ ਭਗਿਨੀ ਪੁਤ੍ਰਪਤ੍ਨੀ ਪ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਸੂਃ
ਜੋ ਗਰਭਵਤੀ ਧੀ, ਭੈਣ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅਤੇ ਪਿਆਰੀ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ—
ਮਾਤੁਃ ਪਿਤੁਸ਼੍ਚ ਭਗਿਨੀ ਮਾਤੁਲਾਨੀ ਤਥੈਵ ਚ
ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਓ ਦੀ ਭੈਣ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਵੀ—
ਇਮਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਜ੍ਞਾਃ ਪਰਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਸਂਯੁਤਾਃ
ਇਹ ਸਭ ਪਰਮ ਸਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸ਼ਮ੍ਭੋਃ ਪੁਤ੍ਰਸਮੋ ਮਹਾਨ੍
ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈਂ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਉਵਾਚ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਵਚਨਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਤ੍ਮਜਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰੇ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯ ਉਵਾਚ ਮਾਤਰਂ ਬਨ੍ਧੁਵਰ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਮੇ ਦਤ੍ਤ ਮਾਤਰਃ
ਕਾਰਤਿਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ।
ਦੈਵਾਧੀਨਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਜਨ੍ਮ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਾਵਹਮ੍
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹੈ; ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਮ ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕृष੍ਣਾਯਤ੍ਤਂ ਚ ਤਦ੍ਦੈਵਂ ਸ ਚ ਦੈਵਾਤ੍ਪਰਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਦੈਵਂ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਸ੍ਵਲੀਲਯਾ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਿਟਾ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਜਤ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਮੋਹਂ ਤ੍ਯਜਤ ਦੁਃਖਦਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੋ ਤੇ ਮੋਹ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਛੱਡੋ।
ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਜਨਨਂ ਮੋਹਜਾਲਨਿਕृਨ੍ਤਨਮ੍
ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਆਨੰਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੋऽਹਂ ਭਵਾਬ੍ਧੌ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਕਾ ਵਾ ਯੂਯਂ ਮਮਾਤ੍ਮਿਕਾਃ
ਇਸ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਕੌਣ ਹੋ?
ਸਂਸ਼੍ਲੇषਂ ਵਾ ਵਿਯੋਗਂ ਵਾ ਸਰ੍ਵਮੀਸ਼੍ਵਰਚਿਨ੍ਤਯਾ
ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਿਛੋੜਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ।
ਜਲਬੁਦ੍ਬੁਦਵਤ੍ਸਰ੍ਵਮਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਤਿੰਨੋ ਜਗਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁੱਬਲੇ ਵਾਂਗ ਅਸਥਿਰ ਹਨ।
ਸਨ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਲਿਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਾਯੁਵਤ੍ਕृष੍ਣਚੇਤਸਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾ ਨਤ੍ਵਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਾਰ੍षਦੈਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ ਵੇਖਿਆ।
ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਸਾਰਰਚਿਤਂ ਮਾਣਿਕ੍ਯੇਨ ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਰਥ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੀ ਤੇ ਮਾਣਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਣੀਨ੍ਦ੍ਰਦਰ੍ਪਣਃ ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰੈਰਤਿਦੀਪਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰਾਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਆਇਨੇ ਵਾਂਗ ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ਤਚਕ੍ਰਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਮਨੋਯਾਯਿ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਰਥ ਵਿਚ ਸੌ ਪਹੀਏ ਸਨ, ਉਹ ਚੌੜਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਸੀ।
ਸਮਾਰੁਹਨ੍ਤਂ ਯਾਨਂ ਤਾ ਹृਦਯੇਨ ਵਿਦੂਯਤਾ
ਜਦ ਉਹ ਯਾਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਵਪੁਰਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਂ ਸ੍ਤਂਭਿਤਾਸ਼੍ਚਾਤਿਸ਼ੋਕਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਗਏ।
ਕृਤ੍ਤਿਕਾ ਊਚੁਃ ਵਿਹਾਯਾਸ੍ਮਾਨ੍ਕ੍ਵ ਯਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਨਾਯਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਸ੍ਤਵਾਧੁਨਾ
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਹੁਣ ਇਹ ਤੇਰਾ ਫਰਜ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।"
ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤੋऽਸ੍ਮਾਭਿਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਤਃ
"ਅਸੀਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਕੁਦਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ।"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਤਂ ਸੁਤਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ।
ਕੁਮਾਰੋ ਬੋਧਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾ ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਚਨੇਨ ਵੈ
ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਆਤਮਕ ਬੋਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ।
ਪੂਰ੍ਣਕੁਮ੍ਭਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਵੇਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦਰ੍ਪਣਮ੍
ਇੱਕ ਭਰਿਆ ਘੜਾ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਿਆ, ਚਿੱਟੇ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਰਪਣ,