ਰਾਤ੍ਰਿਰੁਵਾਚ ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਪ੍ਰੇਮਪਾਤ੍ਰਂ ਯਃ ਪੋष੍ਟਾ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਰਾਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ, ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਦਿਨਮੁਵਾਚ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਿਤਾਨਿ ਸ੍ਵਾਦੂਨਿ ਭੋਜਯਾਮਾਸੁਰੇਵ ਤਮ੍
ਦਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹੀ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਵਾਈਆਂ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਾ ਦਦੌ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਵਾਸਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦਿੱਤੇ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਮੇਨਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸਰ੍ਵਯੋषਿਤਃ
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਮੇਨਾ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ—
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਦੇਵੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਪਰ੍ਵਤੈਰ੍ਮੁਨੇ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ—
ਦੂਤਾਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੂਤ ਭੇਜੇ।
ਨਨ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਂ ਮਹਾਕਾਲਂ ਵਜ੍ਰਦਨ੍ਤਂ ਭਗਨ੍ਦਰਮ੍
ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਕਾਲ, ਵਜਰਦੰਤ, ਭਗੰਦਰ—
ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਾਨਾਂ ਭੂਤਾਨਾਂ ਚ ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਕਮ੍
ਇੱਕ ਲੱਖ ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਭੂਤ—
ਕੂष੍ਮਾਣ੍ਡਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍
ਚਾਰ ਲੱਖ ਕੂਛਮਾਂਡ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸ—
ਰੁਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਭੈਰਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਿਵਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍
ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਭੈਰਵ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਵਰਗੇ ਬਹਾਦਰ ਹਨ,
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਿਵਦੂਤਾਸ਼੍ਚ ਨਾਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਫੜੇ ਹੋਏ,
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਕृਤ੍ਤਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਮਾਨਸਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪ ਗਏ।
ਕृਤ੍ਤਿਕਾ ਊਚੁਃ ਨ ਜਾਨੀਮੋ ਵਯਂ ਕਸ੍ਯ ਕਰਾਲਾਨਿ ਚ ਬਾਲਕ
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਕਰੂਣ ਬੱਚੇ ਹਨ।"
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯ ਉਵਾਚ ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯ੍ਯਃ ਕਰ੍ਮਪਾਕੋ ਮਾਤਰਃ ਕੇਨ ਵਾਰ੍ਯ੍ਯਤੇ
ਕਾਰਤਿਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਰੋਕਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਮਾਂਵੋ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।"
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਸੇਨਾਨੀਰ੍ਨਨ੍ਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਨਨ੍ਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰੇषਿਤਸ੍ਯ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਂਹਰ੍ਤੁਃ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਚ
ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ,"
ਕੈਲਾਸੇ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਯਃ
ਕੈਲਾਸ ਉੱਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਹੋਰ,
ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਕਨ੍ਯਾ ਤਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਜਗਤਾਂ ਪਰਿਪਾਲਕਮ੍
ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਖਾ ਹੈ,
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਦੇਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਾਨ੍ਕ੍ਰਮੇਣਾਵਾਪ੍ਤਿਹੇਤਵੇ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਮਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਸ੍ਥਾਨੇ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਯਾ ਬਭੂਵ ਰਹਃਕ੍ਰੀਡਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀਸ਼ਿਵਯੋਃ ਪੁਰਾ
ਤੁਸੀਂ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਉਹ ਗੁਪਤ ਖੇਡ ਦੱਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਵਤੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦृष੍ਟਸ੍ਯ ਚ ਸੁਰੈਃ ਸ਼ਮ੍ਭੋਵੀਰ੍ਯ੍ਯਂ ਭੂਮੌ ਪਪਾਤ ਹ ਤਤੋ ਲਬ੍ਧਃ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਭਿਰਮੂਭਿਰ੍ਗਚ੍ਛ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬੀਜ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ—ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਾਓ।
ਤਵਾਭਿषੇਕਂ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸੁਰੈਃ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸਂਹਰ੍ਤ੍ਤੁਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਗੋਪ੍ਤੁਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਇਮਾਃ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਗੇ; ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਤੇ ਇਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ।
ਨਾਗ੍ਨਿਂ ਗੋਪ੍ਤੁਂ ਯਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁष੍ਕਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਵਕੋਟਰੇ ਯਥਾ ਪਤਨ੍ਮਹਾਕੂਪੇ ਦ੍ਵਿਜਰਾਜੋ ਨ ਰਾਜਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕਾ ਦਰੱਖਤ ਆਪਣੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨੂੰ ਰਾਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਡੂੰਘੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ,
ਕਰੋषਿ ਜਗਦਾਲੋਕਂ ਨਾਚ੍ਛਨ੍ਨੋऽਸ੍ਯਾਙ੍ਗਤੇਜਸਾ
ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੈਨੂੰ ਢੱਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਜਗਦ੍ਵ੍ਯਾਪੀ ਨਾਸਾਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯੋऽਸਿ ਸ਼ਾਮ੍ਭਵ
ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਹੈਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨਾਨੁਲਿਪ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੋਗੀ ਚ ਪਰਿਪੋषਣੇ
ਤੂੰ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈਂ, ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਤੂੰ ਭੋਗੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਧਾਰਸ੍ਤ੍ਵਮੀਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨਾਮृਤੇ ਸਮ੍ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਤੇ ਮਾਲਕ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਵਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਨਹਿ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਾਵਾਸਃ ਸਮ੍ਭਵੇਤ੍ਕृਤ੍ਤਿਕਾਲਯੇ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਵਾਸ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਦੇਵਾ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹ ਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।