ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਪਟ੍ਟਿਸ਼ਧਰਂ ਵृषਭਸ੍ਥਂ ਦਿਗਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਅਤੇ ਭਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ, ਵੱਛ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਤਪ੍ਤਸ੍ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਭਾਜੁष੍ਟਜਟਾਜਾਲਧਰਂ ਵਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਟਾ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸਂਹਰ੍ਤਾਰਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਾਲਂ ਮृਤ੍ਯੁਂਜਯਂ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਮਾਂ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸਰਵੋਤਮ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵੇਖਿਆ।
ਵਸਿष੍ਠਦਤ੍ਤਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਤੁष੍ਟਾਵ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਸ ਯਯਾਚੇ ਹਰੇ ਭਕ੍ਤਿਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪਰਮਵੈष੍ਣਵਮ੍
ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤ ਵਾਂਗੂ ਪੁੱਤਰ ਮੰਗਿਆ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਾਹ ਸੀਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਃ 1.12.
ਗੰਧਰਵ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜ ਵृਣੁषੇ ਕੋ ਵਾ ਤृਪ੍ਤੋऽਤਿਮਙ੍ਗਲੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਕੌਣ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਤਿ ਅਸ਼ੁਭ?"
ਯਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਹਰੌ ਵਤ੍ਸ ਸੁਦृਢਾ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਾ
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਹਰੀ ਦੇ ਚਿਰ-ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਹੀ ਸਭ ਸੁਭ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਨਃ ਕੁਲਕੋਟਿਂ ਚ ਸ਼ਤਂ ਮਾਤਾਮਹਸ੍ਯ ਚ
ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੱਖਾਂ-ਕੋਟੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਵੀ,
ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਾਨਿ ਚ
ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ,
ਤਾਵਤ੍ਪਤ੍ਨੀ ਸੁਤਸ੍ਤਾਵਤ੍ਤਾਵਦੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਈ ਦੌਲਤ-ਇਜ਼ਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਉਨੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ,
ਕृष੍ਣੇ ਮਨਸਿ ਸਂਜਾਤੇ ਭਕ੍ਤਿਖਡ੍ਗੋ ਦੁਰਤ੍ਯਯਃ
ਜਦ ਤਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲ ਮਨ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ, ਜੋ ਪਾਰ ਕਰਨੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਭਵੇਦ੍ਯੇषਾਂ ਸੁਕृਤਿਨਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪਰਮਵੈष੍ਣਵਾਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਨਸੀਬਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਚਰਿਤਾਰ੍ਥਃ ਪੁਮਾਨੇਕਾਦ੍ਵਰਮਿਚ੍ਛੁਰ੍ਵਰਾਦਹੋ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ!
ਧਨਂ ਸਂਚਿਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਲਈ, ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਧਨ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਰਯਾਨ੍ਯਂ ਵਰਂ ਵਤ੍ਸ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਾਂਛਿਤਮ੍ 1.12.
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਲੈ ਲੈ।
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਂ ਮਹਾਯੋਗਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਮृਤ੍ਯੁਜਯਾਦਿਕਮ੍
ਸਾਰੀ ਸਿਧੀਆਂ, ਵੱਡਾ ਜੋਗ, ਗਿਆਨ, ਤੇ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ—
ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੋष੍ਠਤਾਲੁਕਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਗਲ੍ਹ, ਹੋਠ ਤੇ ਜੀਭ ਸੁੱਕ ਗਈ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵ ਉਵਾਚ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਤੁਲ੍ਯਂ ਕृष੍ਣਭਕ੍ਤੋ ਨ ਚੇਚ੍ਛਤਿ
ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਦਰਜਾ ਵੀ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।"
ਇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਮਮਰਤ੍ਵਂ ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਿਯੋਗਾਦਿਕਂ ਸ਼ਿਵ
ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ, ਅਮਰਤਾ ਜਾਂ ਜੋਗ ਦੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ—
ਸਾਲੋਕ੍ਯਸਾਰ੍ष੍ਟਿਸਾਮੀਪ੍ਯਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਰਪਿ
ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ, ਦੌਲਤ, ਨੇੜਤਾ ਜਾਂ ਮਿਲਾਪ—
ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਦृਢਾ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਹਰਿਦਾਸ੍ਯਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉਥੇ, ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਪੱਕੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਦਾਸ੍ਯਂ ਵੈष੍ਣਵਸੁਤਂ ਦੇਹਿ ਕਲ੍ਪਤਰੋ ਵਰਮ੍
ਹੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਲਾ ਕਿ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸੇਵਕ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।
ਨ ਦਾਸ੍ਯਸੀਦਂ ਚੇਚ੍ਛਮ੍ਭੋ ਵਰਂ ਦੁष੍ਕृਤਿਨਂ ਚ ਮਾਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਵਰ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪੀ ਬਣ ਜਾਣ ਦੇ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਮੁਵਾਚ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
ਗੰਧਰਵ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ ਚਿਰਾਯੁषਂ ਚ ਗੁਣਿਨਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸੁਸ੍ਥਿਰਯੌਵਨਮ੍ ।। 1.12.
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਗੁਣੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੇ।
ਜ੍ਞਾਨਿਨਂ ਸੁਨ੍ਦਰਵਰਂ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਂ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸੋਹਣਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਮਾਨਸਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਨਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣਃ
ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਸੁषਾਵ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਾ ਵृਦ੍ਧਾ ਪਰ੍ਵਤੇ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨੇ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੇ ਪਰਵਤ ਗੰਧਮਾਦਨ 'ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਿਆ।