ਮੇਨਕੋਵਾਚ ਸ਼੍ਰੀਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੀਪਤਿਸਮੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮੇ ਧਰ੍ਮਸਮੋ ਭਵ
ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਧਨ-ਸਮਪੰਨ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਰਗਾ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾ।
ਵਸੁਨ੍ਧਰੋਵਾਚ ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨੋ ਵਿਘ੍ਨਨਿਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਭਵ ਵਤ੍ਸ ਸ਼ੁਭਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚੰਗੇ ਠਿਕਾਣੇ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਭਵਤ੍ਵਤਿਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾ।
ऋषਯੋ ਮੁਨਯਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੁਯੁਜੁਰਾਸ਼ਿषਃ
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮੁਨੀ ਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਵਤ੍ਸ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ, ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ।
ਇਮਂ ਸੁਮਂਗਲਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸੁਖਂ ਯਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਮਧਨੋ ਲਭਤੇ ਧਨਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਜਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਪ੍ਰਜਾਮ੍
ਜੋ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭ੍ਰष੍ਟਪੁਤ੍ਰਂ ਨष੍ਟਧਨਂ ਪ੍ਰੋषਿਤਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਹ ਆਪਣਾ ਗੁਆਚਾ ਪੁੱਤਰ, ਗੁਆਚਾ ਧਨ ਤੇ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਪਿਆਰਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਗਣੇਸ਼ਾਖ੍ਯਾਨਕਸ਼੍ਰੁਤੌ
ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਜਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਅਯਂ ਚ ਮਙ੍ਗਲਾਧ੍ਯਾਯੋ ਯਸ੍ਯ ਗੇਹਂ ਚ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਅਧਿਆਇ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਯਾਤ੍ਰਾਕਾਲੇ ਚ ਪੁਣ੍ਯਾਹੇ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਾਤਰਾ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਪੁੰਨ ਦਿਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਵਸਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਸਦਿ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਸਨ; ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ, ਸਨ।
ਤਥਾ ਧਰ੍ਮਸਮੀਪੇ ਚ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਕਲਾਨਿਧਿਃ
ਉਥੇ ਧਰਮ, ਸੂਰਜ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵੀ ਨੇੜੇ ਸਨ।
ਨਨਰ੍ਤ੍ਤ ਨਰ੍ਤ੍ਤਕਸ਼੍ਰੇਣੀ ਜਗੁਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵ ਕਿਨ੍ਨਰਾਃ
ਨਰਤਕੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੱਚ ਰਹੀ ਸੀ; ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿਨਨਰ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਨਨ੍ਦਨਮ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ,
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਨਮ੍ਰਵਦਨ ਈषਨ੍ਮੁਦ੍ਰਿਤਲੋਚਨਃ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਿਮਰ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਹੌਲ੍ਹੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ।
ਤਪਃਫਲਾਸ਼ੀ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮਃ
ਉਹ ਤਪ ਦੀ ਫਲ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ, ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਜਲਦੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋਹ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਿਵਂ ਧਰ੍ਮਂ ਰਵਿਂ ਸੁਰਾਨ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਧਰਮ, ਰਵੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਦ੍ਵਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼ਿਵਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵਰਗੀ ਸੀ।
ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰ ਉਵਾਚ ਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਮੁਖਦੇਵਾਨਾਂ ਮੁਨੀਨਾਮਨੁਰੋਧਤਃ
ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਰਿਸੀਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ,
ਆਜ੍ਞਾਂ ਦੇਹਿ ਚ ਮਾਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਪਾਰ੍ਵਤੀਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਬੁਧ
ਮੈਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਹੇ ਬੁਧਿਮਾਨ।
ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ ਉਵਾਚ ਮਾਰ੍ਗਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਹਂ ਵਿਨਾ ਮਨ੍ਮਾਤੁਰਾਜ੍ਞਯਾ
ਵਿਸ਼ਾਲਾਖਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਭ੍ਯਨ੍ਤਰਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਪ੍ਰੇਰਿਤਃ ਸ ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਯਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਨਿਰਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਚਾਨਮਨ੍ਨਮ੍ਰਕਨ੍ਧਰਃ
ਸ਼ਨੀ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਗਰਦਨ ਝੁਕਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਖੀਭਿਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸੇਵਿਤਾਂ ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰੈਃ
ਉਥੇ, ਪੰਜ ਸਖੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਾਧਾਨਾਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਾਮ੍
ਅੱਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਨਤਂ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸੁਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸਂਭਾष੍ਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਿਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਮਾਂ ਸਾਧੋ ਬਾਲਕਂ ਵਾ ਗ੍ਰਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਾਧੂ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ?