ਕਿਂ ਕਰੋषਿ ਮਹਾਦੇਵ ਹੇ ਤਾਤ ਕਰੁਣਾਨਿਧੇ
ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ? ਹੇ ਪਿਤਾ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ!
ਮਾਤਰੁਤ੍ਤਿष੍ਠ ਮੇऽਨ੍ਨਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਸ਼ਿਵਂ ਜਲਮ੍
ਮਾਂ, ਉਠੋ! ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਅੰਨ ਦੇਵੋ, ਤੇ ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਮੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਵੋ।
ਮਾਤਰ੍ਮਾਤਰ੍ਜਗਨ੍ਮਾਤਰੇਹਿ ਨਾਹਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਬਹਿਃ
ਮਾਂ, ਮਾਂ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ, ਆਓ! ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਕਾਕੁਸ੍ਵਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯੋਤ੍ਤਿष੍ਠਤੋ ਮੁਨੇ
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਠਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ,
ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਿਧਾਯ ਚ
ਪਾਰਵਤੀ ਡਰ ਕੇ ਉਠੀ, ਤੇ ਪਤਲਾ ਕਪੜਾ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਦੀਨਂ ਜਰਯਾ ਪਰਿਪੀਡਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬੁਜ਼ੁਰਗੀ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਤੇ ਗਰੀਬ ਸੀ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨਮਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੌष੍ਠਤਾਲੁਕਮ੍
ਇਕ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਗਲਾ, ਹੋਠ ਤੇ ਜੀਭ ਸੁੱਕ ਗਏ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਤਤ੍ਰ ਨੀਲਕਣ੍ਠਃ ਸੁਧੋਪਮਮ੍
ਉਥੇ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੀਲਕੰਠ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿੱਠੀ ਸੀ,
ਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ ਕਿਨ੍ਨਾਮ ਭਵਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਦ੍ਗृਹੇऽਤਿਥਿਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਘਰ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਅਤਿਥਿਃ ਪੂਜਿਤੋ ਯੇਨ ਤ੍ਰਿਜਗਤ੍ਤੇਨ ਪੂਜਿਤਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਤਿਥਿਪਾਦੇषੁ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਪੱਕਾ ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨ ਸਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਹ ਇੰਝ ਸਮਝੋ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ 'ਚ ਦਿਖਸ਼ਾ ਲੈ ਲਈ।
ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕृਤਾਨਿ ਤੇਨ ਭੂਤਲੇ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਵੇਦੋਕ੍ਤਾਨਿ ਚ ਯਾਨਿ ਵੈ
ਤੇ ਜਿਹੜੇ-ਜਿਹੜੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਵੇਦਾਂ 'ਚ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਨੇ ਕਰ ਲਏ।
ਅਪੂਜਿਤੋऽਤਿਥਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਭਵਨਾਦ੍ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਬਿਨਾ ਆਦਰ ਮਿਲੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ—
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ, ਇ enna ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृਡ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪੀਡਿਤੋ ਮਾਤਰ੍ਵਚਨਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ 'ਚ ਮਾਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਵ੍ਯਾਧਿਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਯਦਾ ਵਾऽਨਸ਼ਨਵ੍ਰਤੀ
ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਭੁੱਖਾ ਜਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ—
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਾਮਦ੍ਯ ਮਜ੍ਜਨ੍ਮ ਸਫਲਂ ਕੁਰੁ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੇਵਾਂਗੀ; ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਕਰ ਦੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਨਾਨਾਵਿਧਂ ਮਿष੍ਟਮਿष੍ਟਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਮਾਗਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਖਾਣੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ।
ਸੁਵ੍ਰਤੇ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋऽਹਮਗ੍ਰੇ ਮਾਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਸਿ
ਸੁਚਰੀਤ੍ਰਾ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਅੱਗੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਵੇਂਗੀ।
ਤਾਤਾਃ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਾਤਰੋ ਵਿਵਿਧਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਪਿਤਾ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਮਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਵਿਦ੍ਯਾਦਾਤਾऽਨ੍ਨਦਾਤਾ ਚ ਭਯਤ੍ਰਾਤਾ ਚ ਜਨ੍ਮਦਃ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇਵੇ, ਜੋ ਰੋਟੀ ਦੇਵੇ, ਜੋ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਏ, ਤੇ ਜੋ ਜਨਮ ਦੇਵੇ—
ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀ ਗਰ੍ਭਧਾਤ੍ਰੀ ਸ੍ਤਨਦਾਤ੍ਰੀ ਪਿਤੁਃ ਸ੍ਵਸਾ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਗਰਭ 'ਚ ਧਾਰੇ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਵੇ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ—
ਭृਤ੍ਯਃ ਸ਼ਿष੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੋष੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਜਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਃ
ਨੌਕਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਬਲ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜੋ ਆਸਰੇ ਆਇਆ ਹੋਵੇ—
ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृਡ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪੀਡਿਤੋ ਮਾਤਰ੍ਵृਦ੍ਧੋऽਹਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਃ
ਮਾਂ, ਮੈਂ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਪਿष੍ਟਕਂ ਪਰਮਾਨ੍ਨਂ ਚ ਸੁਪਕ੍ਵਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਰੋਟੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੀਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਫਲ—
ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਿਕ੍ਸ਼ੁਮਿਕ੍ਸ਼ੁਵਿਕਾਰਜਮ੍
ਪਕਿਆ ਚੌਲ, ਸੁਸਤਿਕਾ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ,
ਲਡ੍ਡੁਕਾਨਿ ਤਿਲਾਨਾਂ ਚ ਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨੈਃ ਸਗੁਡਾਨਿ ਚ
ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਲੱਡੂ ਅਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ,