ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਃ ਸਭਾਸਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ਿਵਾਂ ਬੋਧਯਿਤੁਂ ਤਦਾ
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਚੇਤਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਦੀਯਂ ਵਚਨਂ ਸ਼ृਣੁ
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਿਵਾਂ ਤਾਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੌष੍ਠਤਾਲੁਕਾਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁੱਕੀ ਗਲ, ਹੋਠ ਅਤੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਹਿਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਮਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਣਾਮਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ, ਸੱਚੀ ਤੇ ਮਿਠੀ ਹੋਵੇ, ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ਵੇਦੇਨ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਸੁਣੋ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾਂ ਦੇਵਿ ਸਾਰਭੂਤਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ ਦਾਨ।
ਦੈਵਂ ਵਾ ਪੈਤृਕਂ ਵਾऽਪਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਪ੍ਰਿਯੇ ਦਾਤਾ ਚ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ ਤੇਨ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਂ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਚਾਹੇ ਦੈਵੀ, ਪਿਤ੍ਰੀ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਹੋਣ, ਪਿਆਰੀ, ਦਾਨੀ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਨ੍ਤੇ ਦੈਨ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਣਾ ਪਰਿਪੀਡਿਤਃ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ।
ਤਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਾਨ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸੇ ਪਞ੍ਚਸ਼ਤਘ੍ਨਾ ਸ੍ਯਾਤ੍षਣ੍ਮਾਸੇ ਤਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ
ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਦਾਨ ਪੰਜ ਸੌ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ; ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ।
ਦਾਤਾ ਚ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ ਧਰ੍ਮੋ ਨष੍ਟੋ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮ੍ਮਹੀਨੇ ਚ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ
ਦਾਨੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰਮ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਧਰ੍ਮੇ ਨष੍ਟੇ ਚ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮ ਉਵਾਚ ਮਯਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਮਹਾਸਾਧ੍ਵਿ ਸਰ੍ਵਂ ਭਦ੍ਰਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਧਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਸਾਧਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਵਯਂ ਤਵ ਵ੍ਰਤੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਕੁਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪੂਰ੍ਣਮਾਨਸਾਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਤੇਰਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮਨ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਮੁਨਯ ਊਚੁਃ ਸ੍ਥਿਤੇष੍ਵਸ੍ਮਾਸੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਕਿਮਭਦ੍ਰਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਅਸੀਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਅਪਸ਼ੁਕਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ ਸੁਚਿਰਂ ਸਂਚਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਪਸਃ ਫਲਮ੍
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਵੀ—
ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸਾਧ੍ਵਿ ਯਾਗਸ੍ਯਾਹਂ ਤੁ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
ਹੇ ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਜੇ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਿਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਚ ਧਰ੍ਮੇਣ ਯਤ੍ਰ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਿੱਥੇ ਪਤੀ ਆਪ ਹੀ ਦਾਨ ਬਣ ਜਾਵੇ?
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਚਨੇ ਫਲਂ ਕਿਂ ਵੈ ਯਦਿ ਭੂਮਿਰ੍ਨ ਚਾਰ੍ਚ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ?
ਪ੍ਰਾਣਾਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਚੇਦ੍ਦੇਹੈਸ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਨ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਸ਼ਤਪੁਤ੍ਰਸਮਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਸਾਧ੍ਵੀਨਾਂ ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਨਯਃ ਕੇਵਲਂ ਭਰ੍ਤृਮੂਲਕਃ
ਪਤੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਫ ਪਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਨष੍ਟੇ ਧਰ੍ਮੇ ਚ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠੇ ਸ੍ਵਾਮਿਨਾ ਕਿਂ ਸੁਤੇਨ ਵਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਧਰਮ ਹੀ ਖੋ ਜਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਧਰਮੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਤੀ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸਤ੍ਯਂ ਸਂਕਲ੍ਪਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਨ ਤੁ ਭ੍ਰष੍ਟਂ ਕੁਰੁ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਕੰਮ ਪੱਕਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਰਤ ਟੁੱਟਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਾ ਛੱਡ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਦ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤੀਤਿ ਸ ਸ੍ਵਾਮੀ ਵੇਦਜ੍ਞ ਸ਼ृਣੁ ਮਦ੍ਵਚਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ; ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਤਸ੍ਯ ਦਾਤਾ ਸਦਾ ਸ੍ਵਾਮੀ ਨ ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਵਾਮਿਤਾਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਲਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮਾਲਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਧਰ੍ਮ੍ਮ ਉਵਾਚ ਦਮ੍ਪਤੀ ਧ੍ਰੁਵਮੇਕਾਙ੍ਗੌ ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਦਾਨੇ ਦ੍ਵਕੌ ਸਮੌ
ਧਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਸਰੀਰ ਹਨ; ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਵਿਚ, ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪਰਾਯਣਾਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਉਲਟ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਪੱਕੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਵੇਦਜ੍ਞੇ ਵੇਦਵਾਦੇषੁ ਕੇ ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਜੇਤੁਮੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿਚ, ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤਾ ਤੈਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਨਿਰੂਪਿਤਾ ਪੁਣ੍ਯਕੇ ਤੁ ਵ੍ਰਤੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਵਰਤ ਵਿਚ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।