ਸਮਰ੍ਚ੍ਯ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍
ਉਹ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧੈਸ੍ਸੁਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਦ੍ਰਤ੍ਨੈਰ੍ਭੂषਣੈਸ੍ਤਥਾ ਸਮਾਰੇਭੇ ਵ੍ਰਤਂ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਵਾਚਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੀਤੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਠੀਕ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਆਵਾਹ੍ਯਾਭੀष੍ਟਦੇਵਂ ਤਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਂ ਮਂਗਲੇ ਘਟੇ
ਉਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਵਤਾ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੰਗਲ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ।
ਯਾਨਿ ਵ੍ਰਤੇ ਵਿਧੇਯਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਤੇ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ,
ਵ੍ਰਤੋਕ੍ਤਮੁਪਹਾਰਂ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਤੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਚੜ੍ਹਾਵੇ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲੇ ਹਨ,
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸਾ ਸਤੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾऽਤਿਥੀਂਸ੍ਤਥਾ
ਸਤੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਵੇਦ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਦੇ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਸਾ ਦੇਵੀ ਸੁਵ੍ਰਤੇ ਸੁਵ੍ਰਤਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਭਗਤ ਅਤੇ ਨੇਕ ਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਿਆ, ਸੁਵ੍ਰਤ ਵਾਲੀ ਸਤ੍ਰੀ।
ਸਮਾਪ੍ਤਿਦਿਵਸੇ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਪੁਰੋਹਿਤਃ
ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਲਪ੍ਯ ਸੁਰਸਂਸਦਿ
ਉਹ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਨੇਕ ਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
ਤਾਂ ਚ ਤੇ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਲੋਕ ਹੱਸ ਪਏ।
ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਃ ਸਭਾਸਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ਿਵਾਂ ਬੋਧਯਿਤੁਂ ਤਦਾ
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਚੇਤਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਦੀਯਂ ਵਚਨਂ ਸ਼ृਣੁ
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਿਵਾਂ ਤਾਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੌष੍ਠਤਾਲੁਕਾਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁੱਕੀ ਗਲ, ਹੋਠ ਅਤੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਹਿਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਮਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਣਾਮਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ, ਸੱਚੀ ਤੇ ਮਿਠੀ ਹੋਵੇ, ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ਵੇਦੇਨ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਸੁਣੋ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾਂ ਦੇਵਿ ਸਾਰਭੂਤਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ ਦਾਨ।
ਦੈਵਂ ਵਾ ਪੈਤृਕਂ ਵਾऽਪਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਪ੍ਰਿਯੇ ਦਾਤਾ ਚ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ ਤੇਨ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਂ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਚਾਹੇ ਦੈਵੀ, ਪਿਤ੍ਰੀ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਹੋਣ, ਪਿਆਰੀ, ਦਾਨੀ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਨ੍ਤੇ ਦੈਨ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਣਾ ਪਰਿਪੀਡਿਤਃ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ।
ਤਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਾਨ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸੇ ਪਞ੍ਚਸ਼ਤਘ੍ਨਾ ਸ੍ਯਾਤ੍षਣ੍ਮਾਸੇ ਤਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ
ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਦਾਨ ਪੰਜ ਸੌ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ; ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਹੋਵੇ।
ਦਾਤਾ ਚ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ ਧਰ੍ਮੋ ਨष੍ਟੋ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮ੍ਮਹੀਨੇ ਚ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ
ਦਾਨੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰਮ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਧਰ੍ਮੇ ਨष੍ਟੇ ਚ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮ ਉਵਾਚ ਮਯਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਮਹਾਸਾਧ੍ਵਿ ਸਰ੍ਵਂ ਭਦ੍ਰਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਧਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਸਾਧਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਵਯਂ ਤਵ ਵ੍ਰਤੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਕੁਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪੂਰ੍ਣਮਾਨਸਾਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਤੇਰਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮਨ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਮੁਨਯ ਊਚੁਃ ਸ੍ਥਿਤੇष੍ਵਸ੍ਮਾਸੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਕਿਮਭਦ੍ਰਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਅਸੀਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਅਪਸ਼ੁਕਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ ਸੁਚਿਰਂ ਸਂਚਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਪਸਃ ਫਲਮ੍
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਵੀ—
ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸਾਧ੍ਵਿ ਯਾਗਸ੍ਯਾਹਂ ਤੁ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
ਹੇ ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਜੇ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਿਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਚ ਧਰ੍ਮੇਣ ਯਤ੍ਰ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਿੱਥੇ ਪਤੀ ਆਪ ਹੀ ਦਾਨ ਬਣ ਜਾਵੇ?
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਚਨੇ ਫਲਂ ਕਿਂ ਵੈ ਯਦਿ ਭੂਮਿਰ੍ਨ ਚਾਰ੍ਚ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ?
ਪ੍ਰਾਣਾਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਚੇਦ੍ਦੇਹੈਸ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਨ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?