ਸਰ੍ਵਵਾਞ੍ਛਿਤਸਿਦ੍ਧੀਨਾਂ ਬੀਜਂ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਸਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਸਾਧ੍ਵੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਰਰਾਮ ਹ
‘ਤੇਰੇ ਘਰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।’ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕਾਨ੍ਤਂ ਸਾ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰਤਕਥਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਭਾਵਨ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੀ।
ਸ਼੍ਰੀਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਅਧਿਕਾਂ ਤਤ੍ਕਥਾਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵ੍ਰਤਂ ਕੇਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਦੱਸੋ—ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ?
ਅਥ ਪੁਣ੍ਯਕਵ੍ਰਤਕਥਾ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਮਨੋਃ ਪਤ੍ਨੀ ਪੁਤ੍ਰਦੁਃਖੇਨ ਦੁਃਖਿਤਾ
ਹੁਣ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਕਥਾ: ਮਨੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਸੀ।
ਸ਼ਤਰੂਪੋਵਾਚ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਜਗਦ੍ਧਾਤਃ ਸृष੍ਟਿਕਾਰਣਕਾਰਣ
ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਰਚਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਮੂਲ।
ਤਜ੍ਜਨ੍ਮ ਨਿष੍ਫਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਂ ਧਨਮੇਵ ਚ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਿਨਾ ਜਨਮ, ਰਾਜ ਤੇ ਧਨ—all ਵਿਅਰਥ ਹਨ।
ਤਪੋਦਾਨੋਦ੍ਭਵਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਤਪ ਤੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰੀ ਪੁਤ੍ਰਮੁਖਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧਸ਼ਤੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਪੁੱਤਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤੇਰੁਪਾਯਂ ਵੈ ਵਦ ਮਾਂ ਤਾਪਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਾਅ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤਪ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ।
ਅਪੁਤ੍ਰਿਣੋ ਮੁਖਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਨੋਤ੍ਸਹਤੇ ऽਸ਼ਿਵਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਿਨਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਦੇਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਅਥਵਾ ਗਰਲਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ ਖਾ ਲਵਾਂ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚਲ ਜਾਵਾਂ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਗ੍ਰੇ ਰੁਰੋਦ ਹ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੋ ਪਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਾਦਿਬੀਜਂ ਚ ਸਰ੍ਵਵਾਞ੍ਛਾਪ੍ਰਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਸਭ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਘਸ਼ੁਕ੍ਲਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ਸੁਪੁਣ੍ਯਕਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਤ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਇੱਕ ਸਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਂ ਚ ਕਾਣ੍ਵਸ਼ਾਖੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਵਾਞ੍ਛਿਤਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍
ਕਾਣਵ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਹਰ ਚਾਹ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ।
ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਹੂਤਿਰ੍ਲੇਭੇ ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸੁਤਮ੍
ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਹੂਤੀ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਿਆ।
ਅਰੁਨ੍ਧਤੀਦਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਲੇਭੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸੁਤਂ ਸ਼ੁਭਾ
ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਅਦਿਤਿਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਲੇਭੇ ਵਾਮਨਕਂ ਸੁਤਮ੍
ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦਪਤ੍ਨੀਦਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਲੇਭੇ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸੁਤਮ੍
ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪਾਇਆ।
ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਪਤ੍ਨੀ ਮਨੁਂ ਲੇਭੇ ਕृਤ੍ਵੇਦਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਲੇਭੇ ਚਾਂਗਿਰਸਃ ਪਤ੍ਨੀ ਕृਤ੍ਵੇਦਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਵ੍ਰਤ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਪਾਇਆ।
ਭृਗੋਰ੍ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਲੇਭੇ ਦੈਤ੍ਯਗੁਰੁਂ ਸੁਤਮ੍
ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਭਾਰਿਆ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪਾਇਆ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਦੇਵਿ ਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਾਧ੍ਯਂ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਦੇਵੀਨਾਂ ਚ ਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਇਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਸ੍ਵਯਂ ਗੋਪਾਙ੍ਗਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਆਪ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਥੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਤृਤੀਯੇ ਗਣਪਤਿਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦੇ ਪੁਣ੍ਯਕਵ੍ਰਤਕਥਨਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ, ਗਣਪਤੀ ਖੰਡ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ 'ਪੁਣਯਕ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।