ਤੇਜਃਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸੁਮਹਦ੍ਰਤ੍ਨਭੂਮਿਮਯਂ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸੂਰਤ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਯੋਗੇਨ ਧृਤਮੀਸ਼ੇਨ ਚਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਰਮ੍
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜੋਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਰਚਿਤਾਸਂਖ੍ਯਮਨ੍ਦਿਰੈਃ ਪਰਿਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਅਸਲ ਨਗੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਅਣਗਿਣਤ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਦਧੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸਵ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਿਯੋਜਨਾਨ੍ 1.2.
ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਪੰਜ ਸੌ ਕਰੋੜ ਜੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੋਟਿਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਮਣ੍ਡਲਾਕृਤਿ
ਵੈਕੁੰਠ ਗੋਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜੈਃ ਪਾਰ੍षਦੈਸ਼੍ਚ ਜਰਾਮृਤ੍ਯ੍ਵਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਆਦਿਕ ਨਹੀਂ।
ਲਯੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਚ ਸृष੍ਟੌ ਚ ਸਪਾਰ੍षਦਸ਼ਿਵਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਲੀਨ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਥਾਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ, ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਮਾਹ੍ਲਾਦਕਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਕਾਰਕਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਤਦੇਵਾਨਨ੍ਦਜਨਕਂ ਨਿਰਾਕਾਰਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਉਹੀ ਆਨੰਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਨਵੀਨਨੀਰਦਸ਼੍ਯਾਮਂ ਰਕ੍ਤਪਙ੍ਕਜਲੋਚਨਮ੍
ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ ਰੰਗ, ਤੇ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ।
ਕੋਟਿਕਨ੍ਦਰ੍ਪਲਾਵਣ੍ਯਂ ਲੀਲਾਧਾਮ ਮਨੋਰਮਮ੍
ਕੋਟੀਆਂ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੋਹਣਾਪਣ, ਲੀਲਾ ਦਾ ਘਰ, ਮਨਮੋਹਣ।
ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਭੂषਣੌਘੇਨ ਭੂषਿਤਂ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਮ੍
ਅਸਲ ਨਗੀਆਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਕ੍ਸ਼ਃਸਂਭ੍ਰਾਜਤ੍ਕੌਸ੍ਤੁਭੇਨ ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ।
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨਸ੍ਥਂ ਚ ਵਨਮਾਲਾਵਿਭੂषਿਤਮ੍ 1.2.
ਨਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਂ ਸਰ੍ਵਬੀਜਂ ਸਰ੍ਵਾਧਾਰਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਬੀਜ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।
ਕੋਟਿਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਕਮ੍
ਕੋਟੀਆਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਰਾਸਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰਂ ਵਰਮ੍
ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠਿਆ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ, ਰਾਸ ਦਾ ਪਰਮ ਸੁਆਮੀ।
ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਬੀਜਂ ਚ ਸਤ੍ਯਮਕ੍ਸ਼ਰਮਵ੍ਯਯਮ੍ ।। । ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਰੂਪਂ ਚ ਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍
ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਬੀਜ, ਸੱਚਾ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ; ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਿਧੀ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਸਿਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮੀਸ਼ਾਨਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਨਿਤ੍ਯਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਆਮੀ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਮੇਕਂ ਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਕਮ੍
ਉਹ ਸੱਚਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦ, ਇਕੋ ਇਕ, ਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਏਵਂਰੂਪਂ ਪਰਂ ਬਿਭ੍ਰਦ੍ਭਗਵਾਨੇਕ ਏਵ ਸਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਰਮ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਪ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਨਿਰ੍ਜਨ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਜਲਂ ਘੋਰਂ ਨਿਰ੍ਵਾਤਂ ਤਮਸਾ ਵृਤਮ੍
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਜਗਤ ਜੰਤੂਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਸੁੱਕਾ, ਡਰਾਉਣਾ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਸ਼ੈਲਸਮੁਦ੍ਰਾਦਿਵਿਹੀਨਂ ਵਿਕृਤਾਕृਤਮ੍
ਉਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰੁੱਖ, ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਆਦਿਕ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਲੋਚ੍ਯ ਮਨਸਾ ਸਰ੍ਵਮੇਕ ਏਵਾਸਹਾਯਵਾਨ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਸੀ।
ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵੁਃ ਸਰ੍ਗਾਦੌ ਪੁਂਸੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿਚ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੋਂ ਜੀਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਤਤੋ ਮਹਾਨਹਙ੍ਕਾਰਃ ਪਞ੍ਚਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰ ਏਵ ਚ
ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਪੰਜ ਸੁੱਖਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਦ੍ਮਧਰਃ ਸ੍ਮੇਰਮੁਖਾਮ੍ਬੁਜਃ
ਉਹ ਸੰਗ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖੜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਃ ਸ਼੍ਰੀਵਿਧਿਃ ਸ਼੍ਰੀਵਿਭਾਵਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ, ਉਹ ਲੱਖਮੀ ਜੀ ਦੇ ਵਾਸ ਸਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਦਾਤਾ ਸਨ।
ਕਾਮਦੇਵਪ੍ਰਭਾਮृष੍ਟਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਸੁਨ੍ਦਰਃ
ਉਹ ਰੂਪ ਤੇ ਸੋਹਣਪ ਨੂੰ ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਨ।