ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਨਿਪੀਤਂ ਚ ਮਹਾਖ੍ਯਾਨਂ ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖੇਨ੍ਦੁਵਿਨਿਸृਤਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਮਹਾਨ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀ ਲਈ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਿਮੁਵਾਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਕਿਂ ਵਾ ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਪੁਰਤੋ ਲਜ੍ਜਾਵਨਤਕਨ੍ਧਰਃ
ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਗਲ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੁਰੁਸੁਤਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰੁਦਤਿष੍ਠਤ੍ਕੁਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਅਾਸਨ ਤੋਂ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਵਾਸਨੇ ਵਾਸਯਿਤ੍ਵਾ ਵੈ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਚਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਙ੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰੋ ਲਜ੍ਜਿਤਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰਾਤਸ੍ਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਵਦ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ, ਭਰਾ, ਇਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ।
ਕਿਂ ਵਾ ਤਪਸ੍ਯਾ ਹੀਨਾ ਤੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਹੀਨਾऽਥਵਾ ਮੁਨੇ
ਕੀ ਤੇਰੀ ਤਪस्या ਘੱਟ ਹੈ ਜਾਂ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਰੀਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਮুনি?
ਕਿਂ ਵਾ ਗੁਰੌ ਭਕ੍ਤਿਹੀਨੋऽਭੀष੍ਟਦੇਵੇऽਥਵਾ ਗੁਰੌ
ਕੀ ਤੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਚਾਹੀਦੇ ਦੇਵਤੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਕਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ?
ਕਿਂ ਵਾऽਤਿਥਿਸ੍ਤੇ ਵਿਮੁਖਃ ਕਿਂ ਵਾ ਪੋष੍ਯਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ 2.60.੧
ਕੀ ਤੇਰਾ ਮਹਿਮਾਨ ਰੁੱਸ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਭੁੱਖੇ ਹਨ?
ਸੁਸ਼ਾਸਿਤੋ ਨ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਵਾ ਕਿਂ ਭृਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਪ੍ਰਦਾਃ
ਕੀ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਖਾਇਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਨੌਕਰ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ?
ਗਰਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਵਰਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸਨ੍ਤੁष੍ਟ ਮਾਨਸ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਂ ਵਾ ਰੁष੍ਟੋऽਭੀष੍ਟਦੇਵਃ ਕਿਂ ਵਾ ਰੁष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਵਾਡਵਾਃ
ਕੀ ਤੇਰਾ ਚਾਹੀਦਾ ਦੇਵਤਾ ਰੁੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਘੋੜੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹਨ?
ਕਿਂ ਵਾ ਤੇ ਬਨ੍ਧੁਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਿਗ੍ਰਹੋ ਬਲਿਨਾ ਸਹ
ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ?
ਕੇਨ ਤੇ ਵਾ ਕृਤਾ ਨਿਨ੍ਦਾ ਖਲੈਰ੍ਵਾ ਪਾਪਿਭਿਰ੍ਮੁਨੇ
ਕਿਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਮੁਨੀ — ਕੀ ਇਹ ਕੁਟਿਲ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ?
ਬਨ੍ਧੁਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕਿਂ ਵਾ ਵੈਰਾਗ੍ਯੇਣ ਕ੍ਰੁਧਾऽਥਵਾ
ਕੀ ਤੂੰ ਵੈਰਾਗ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ?
ਗੁਰੁਨਿਨ੍ਦਾ ਬਨ੍ਧੁਨਿਨ੍ਦਾ ਖਲਵਕ੍ਤ੍ਰਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਾऽਥਵਾ
ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਿਸੇ ਮੰਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ?
ਅਸਦ੍ਵਂਸ਼ਪ੍ਰਜਾਤਾਨਾਂ ਖਲਾਨਾਂ ਨਿਨ੍ਦਨਂ ਤਥਾ
ਜੋ ਮੰਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਜੰਮੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕੁਟਿਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰਪ੍ਰਸ਼ਂਸਕਾਃ ਸਨ੍ਤਃ ਪੁਣ੍ਯਵਨ੍ਤੋ ਹਿ ਭਾਰਤੇ
ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨੇਕ ਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰੇ ਯਸ਼ਸਿ ਤੋਯੇ ਚ ਸਮृਦ੍ਧੇ ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮੇ 2.60.
ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ, ਇਜ਼ਤ ਵਿਚ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ, ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿਚ—
ਵਚਨੇषੁ ਚ ਬੁਦ੍ਧੌ ਚ ਸ੍ਵਭਾਵੇ ਚ ਚਰਿਤ੍ਰਤਃ
ਬੋਲਾਂ ਵਿਚ, ਬੁੱਧੀ ਵਿਚ, ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ, ਤੇ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਵਿਚ—
ਯਾਦृਗ੍ਯੇषਾਂ ਚ ਹਦਯੇ ਤਾਦृਕ੍ਤੇषਾਂ ਚ ਮਂਗਲਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਮਹਾਦੇਵੋ ਵਿਰਰਾਮ ਸ੍ਵਸਂਸਦਿ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਆਪਣੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ ਲੋਕਾਃ ਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਾਨਾਜਨ੍ਮਸੁ ਯਤ੍ਕृਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਲੋਕ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਜੀਵ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵਦਨ੍ਤਿ ਦੈਵੇਨ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨੇਤਿ ਕੇਚਨ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਕਰ੍ਮਜਨਕਃ ਕਰ੍ਮ ਵੈ ਦੈਵਕਾਰਣਮ੍
ਕਰਮ ਆਪ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਜਨ੍ਮਨਿ
ਹਰ ਜੀਵ ਦੀ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਭੋਕ੍ਤਾ ਚ ਜੀਵੋ ਹਿ ਸਗੁਣਃ ਸਦਾ 2.60.
ਜੀਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਭੋਗੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਸੇਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਉਹੀ ਆਤਮਾ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਣਯੋਗ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।