ਸੁਵ੍ਰਤਾਂ ਚ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਾਂ ਤਾਮੁਵਾਚ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
ਦਇਆ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਨੇ ਉਸ ਸੁਚੱਜੀ ਤੇ ਲੱਖਮੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਦ੍ਵਰਤਃ ਪੁਤ੍ਰਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਦਂਸ਼ਤਃ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਧੀਏ, ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਮੰਨ, ਮੇਰੇ ਅੰਸ਼ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਘਰ ਜੰਮੇਗਾ।
ਪਤਿਰ੍ਗੁਰੁਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਹਤਾਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਵਰਃ
ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਮਦ੍ਵਰੇਣ ਭਵੇਦ੍ਯੋ ਹਿ ਸ ਚ ਮਦ੍ਵਰਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਮੇਰੇ ਵਰਤ ਨਾਲ ਉਹ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਰਤ ਨਾਲ ਜੰਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵਰਜੋ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਜਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜਃ ਪਾਲਕਸ੍ਤਥਾ 2.59.
ਉਹ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਤੇ ਖੇਤ੍ਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਧਿਕਾਨਾਥਃ ਸ੍ਵਲੋਕਂ ਚ ਜਗਾਮ ਸਃ ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯਂ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼ਿਵਾਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਪੁਰਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਪਤੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਿਆ; ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਿਉਂਜੈ ਦਾ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਤਪਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਹਿਮਾਲਯੇ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾਂ ਚ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ਂ ਵੈ ਵਾਹਨਂ ਵृषਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਿਵਿਆ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ, ਆਪਣਾ ਅੰਸ਼ ਤੇ ਆਪਣਾ ਵਾਹਨ ਬਲਦ ਨਾਲ।
ਸ੍ਵਸ਼ੂਲਂ ਚ ਸ੍ਵਕਵਚਂ ਸ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਸ਼ਿਵਾ ਸਾ ਚ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਿਯਾ
ਆਪਣਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਆਪਣਾ ਕਵਚ, ਆਪਣਾ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ— ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸੀ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯੇਯਂ ਸਾऽऽਵਿਰ੍ਭੂਤਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਇਹ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਜਘਾਨ ਦੈਤ੍ਯਨਿਕਰਂ ਦੇਵੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਪਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤृਯਜ੍ਞੇ ਤਨੁਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯੋਗਾਦ੍ਵੈ ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਿਨੀ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਯਜਨਾ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਹ ਪੂਰਨ ਯੋਗਿਨੀ ਬਣ ਗਈ।
ਕਾਲੇਨ ਕृष੍ਣਤਪਸਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਪ੍ਰਾਪ ਸੁਨ੍ਦਰੀ।। ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੋ ਹਿ ਗੁਰੁਃ ਸ਼ਮ੍ਭੋਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਪਰਾਤ੍ਪਰਃ
ਕਾਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਤਪस्या ਕਰਕੇ ਸੁੰਦਰਿ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਰਮਾਤਮਾ।
ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਵਰਪੁਤ੍ਰੋऽਯਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਖੁਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮਤਿਗੁਹ੍ਯਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਰਂਪਰਿਕਮਨ੍ਯਂ ਚ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ 2.59.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਸ਼ਿष੍ਯੌ ਚਾਂਗਿਰਸਸ੍ਤੌ ਦ੍ਵੌ ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰੋऽਥਵਾ ਤਤਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਂਗਿਰਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਨ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਸ੍ਵਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਵਂ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਸਸ੍ਮਾਰ ਸ੍ਵਮੋਹਤਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਅਤੋ ਹੇਤੋਰ੍ਗੁਰੁਸ਼੍ਚੈਵਂ ਮਤ੍ਸੁਤਸ੍ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਿਵਸ੍ਯ ਸਃ
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਗੁਰੂ ਮੇਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛ ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਃ ਸਦੇਵੋ ਨਰ੍ਮਦਾਤਟਮ੍
ਤੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜਾ।
ਗੁਰੁਰ੍ਯਯੌ ਚ ਕੈਲਾਸਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨਰ੍ਮਦਾਤਟਮ੍
ਗੁਰੂ ਕੈਲਾਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਗਿਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਨਿਪੀਤਂ ਚ ਮਹਾਖ੍ਯਾਨਂ ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖੇਨ੍ਦੁਵਿਨਿਸृਤਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਮਹਾਨ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀ ਲਈ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਿਮੁਵਾਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਕਿਂ ਵਾ ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਪੁਰਤੋ ਲਜ੍ਜਾਵਨਤਕਨ੍ਧਰਃ
ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਗਲ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੁਰੁਸੁਤਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰੁਦਤਿष੍ਠਤ੍ਕੁਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਅਾਸਨ ਤੋਂ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਵਾਸਨੇ ਵਾਸਯਿਤ੍ਵਾ ਵੈ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਚਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਙ੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰੋ ਲਜ੍ਜਿਤਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰਾਤਸ੍ਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਵਦ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ, ਭਰਾ, ਇਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ।
ਕਿਂ ਵਾ ਤਪਸ੍ਯਾ ਹੀਨਾ ਤੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਹੀਨਾऽਥਵਾ ਮੁਨੇ
ਕੀ ਤੇਰੀ ਤਪस्या ਘੱਟ ਹੈ ਜਾਂ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਰੀਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਮুনি?
ਕਿਂ ਵਾ ਗੁਰੌ ਭਕ੍ਤਿਹੀਨੋऽਭੀष੍ਟਦੇਵੇऽਥਵਾ ਗੁਰੌ
ਕੀ ਤੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਚਾਹੀਦੇ ਦੇਵਤੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਕਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ?
ਕਿਂ ਵਾऽਤਿਥਿਸ੍ਤੇ ਵਿਮੁਖਃ ਕਿਂ ਵਾ ਪੋष੍ਯਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ 2.60.੧
ਕੀ ਤੇਰਾ ਮਹਿਮਾਨ ਰੁੱਸ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਭੁੱਖੇ ਹਨ?