ਕਾਮੇਨ ਕਾਮਿਨੀ ਤ੍ਵਂ ਚ ਦਗ੍ਧਾऽਸਿ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮੀਸ਼੍ਵਰਿ
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਸੜ ਗਈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪ ਇੱਛਾਵਾਨ ਹੈਂ।
ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ ਵृਥਾ ਯਾਤਿ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਨਵਯੌਵਨਮ੍
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਕੀਮਤੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਲੰਘਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤਪਸ੍ਯਾਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ 2.58.
ਤੂੰ ਸਦਾ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਵਾਂਗ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਰਸਜ੍ਞਾ ਤ੍ਵਂ ਨਿष੍ਕਾਮਂ ਕਾਮਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਕੇ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ।
ਅਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਨ੍ਮਨਃਕਾਮੋ ਭਿਨ੍ਨਂ ਤ੍ਵਦ੍ਭਰ੍ਤੁਰੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।
ਵਾਸਨ੍ਤੀਪੁष੍ਪਤਲ੍ਪੇ ਚ ਗਨ੍ਧਚਨ੍ਦਨ ਚਰ੍ਚਿਤੇ
ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਛੌਣੇ ਉੱਤੇ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ,
ਸੁਗਨ੍ਧ੍ਯੁਤ੍ਫੁਲ੍ਲਕੁਸੁਮੇ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਚਨ੍ਦਨੇ ਵਨੇ
ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ, ਇਕੱਲੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ,
ਚਨ੍ਦਨੇ ਚਮ੍ਪਕਵਨੇ ਸ਼ੀਤਚਮ੍ਪਕਵਾਯੁਨਾ
ਚੰਦਨ ਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿਚ, ਠੰਢੀ ਚੰਪਾ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ,
ਤਾਰੋਵਾਚ ਅਤ੍ਰੇਰਭਾਗ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤੇ ਜਨ੍ਮ ਜੀਵਨਮ੍
ਤਾਰਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਤ੍ਰੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਕਾਰਨ, ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਗਿਆ, ਪੁੱਤ।
ਅਰੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜਸੂਯਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਬਲੀ
ਅਰੇ! ਰਾਜਸੂਯ ਕਰ ਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸਮਝ ਬੈਠਾ ਹੈਂ।
ਯਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਸੋऽਸ਼ੁਚਿਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ।। ਨ ਕਰ੍ਮਫਲਭਾਕ੍ਪਾਪੀ ਨਿਨ੍ਦ੍ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਸਰ੍ਵਤਃ 2.58.
ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪਰਾਈ ਔਰਤਾਂ ਵਲ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤੀਤ੍ਵਂ ਮੇ ਨਾਸ਼ਯਸਿ ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਗ੍ਰਸ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰੀਰਕ ਰੋਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।
ਦੁष੍ਟਾਨਾਂ ਦਰ੍ਪਹਾ ਕृष੍ਣੋ ਦਰ੍ਪਂ ਤੇ ਨਿਹਨਿष੍ਯਤਿ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਮੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਗ਼ੁਰੂਰ ਵੀ ਚੱਕੀ ਚੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਰਕਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਰੁਰੋਦ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਤਿ ਸੁਭਾਵ ਤਾਰਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋ ਪਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਕਾਸ਼ਂ ਪਵਨਂ ਧਰਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਅਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਧਰਤੀ—
ਤਾਰਕਾਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨ ਭੀਤਃ ਸ ਚੁਕੋਪ ਹ
ਤਾਰਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਡਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਚ ਆ ਗਿਆ।
ਰਥਂ ਚ ਚਾਲਯਾਮਾਸ ਮਨੋਯਾਯੀ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਰਥ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਸ੍ਪਨ੍ਦਕੇ ਸੁਰਵਨੇ ਚਨ੍ਦਨੇ ਪੁष੍ਪਭਦ੍ਰਕੇ
ਉਹ ਵਿਸਪੰਦਕ, ਸੁਰਵਨ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਪੁਸ਼ਪਭਦ੍ਰਕ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ।
ਸੁਗਨ੍ਧਿ ਪੁष੍ਪਤਲ੍ਪੇ ਚ ਪੁष੍ਪਚਨ੍ਦਨਵਾਯੁਨਾ
ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਵਿਛੋਨੇ ਉੱਤੇ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ੈਲੇ ਸ਼ੈਲੇ ਨਦੇ ਨਦ੍ਯਾਂ ਸ਼ृਂਗਾਰਂ ਕੁਰ੍ਵਤੋਸ੍ਤਯੋਃ
ਹਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਹਰ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ-ਰਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਬਭੂਵ ਸ਼ਰਣਾਪਨ੍ਨੋ ਭੀਤੋ ਦੈਤ੍ਯੇषੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ 2.58.
ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਦੈਤਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਸ਼ਰਨ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਭਯਂ ਚ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਕृਪਯਾ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸਭਾਯਾਂ ਜਹਸੁਰ੍ਹृष੍ਟਾ ਬਲਿਨੋ ਦਿਤਿਨਨ੍ਦਨਾਃ
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਿਤੀ ਦੇ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹੱਸ ਪਏ।
ਸਤੀਸਤੀਤ੍ਵਧ੍ਵਂਸੇਨ ਪਾਪਿष੍ਠਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲੇ
ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਟੁੱਟੀ, ਤਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਚਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਤਂ ਮਹਾਭੀਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰੋ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਉਵਾਚ ਦੁਰ੍ਨੀਤਂ ਕਰ੍ਮ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੀਚਵਨ੍ਨਯਸ਼ਸ੍ਕਰਮ੍
ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁੱਤ੍ਰ, ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਤੇ ਨੀਚਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਦਨਾਮੀ ਲਿਆਉਂਦਾ।
ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਯ ਸੁਫਲੇ ਨਿਰ੍ਮਲੇ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮਣ੍ਡਲੇ
ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੀ ਇੱਜ਼ਤ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਯਜ ਦੇਵਗੁਰੌ ਪਤ੍ਨੀਂ ਪ੍ਰਸੂਮਿਵ ਮਹਾਸਤੀਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ।
ਸ਼ਮ੍ਭੋਃ ਸੁਰਾਣਾਮੀਸ਼ਸ੍ਯ ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੇਧਸਃ
ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।
ਸ਼ਤ੍ਰੋਰਪਿ ਗੁਣਾ ਵਾਚ੍ਯਾ ਦੋषਾ ਵਾਚ੍ਯਾ ਗੁਰੋਰਪਿ
ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਗੁਣ ਵੀ ਦੱਸਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਅਉਗਣ ਵੀ।