ਦੁਰ੍ਗਾਦਯਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਾ ਦੁਰ੍ਗਯਾ ਤਯਾ
ਦੁਰਗਾ ਆਦਿਕ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਰੇ ਪੂਜਿਤਾ ਸਾ ਸੁਰਥੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਰਥ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਮੇषਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਮਹਿषੈਃ ਕृष੍ਣਸਾਰੈਸ਼੍ਚ ਮਣ੍ਡਕੈਃ
ਮੇਂਡਿਆਂ, ਮਹਿਸਾਂ, ਕਾਲੇ ਹਿਰਨਾਂ ਤੇ ਮੰਡਕਾ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ,
ਵੇਦੋਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਦਤ੍ਤ੍ਵੈਵਮੁਪਚਾਰਾਂਸ੍ਤੁ षੋਡਸ਼
ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਸੋਲਾਂ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰੀਹਾਰਂ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਮੁਰਾਦ ਪਾ ਲਈ।
ਤੁष੍ਟਾਵ ਰਾਜਾ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਰਾਜਾ ਤੇ ਵਪਾਰੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂ ਤੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਮृਨ੍ਮਯੀਂ ਤਾਮਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਜਲਧੌਤਾਂ ਨਰਾਧਿਪਃ 2.57.
ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਈ ਹੋਈ ਮੂਰਤੀ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਈ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਂ ਚ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੁष੍ਕਰੇ ਦੁष੍ਕਰਂ ਤਪਃ
ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਗੋਲੋਕਂ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵੀਵਰੇਣ ਸਃ
ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਗੋਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਭੋਗਂ ਚ ਬੁਭੁਜੇ ਭੂਪਃ षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਕੀਤੇ।
ਮਨੁਰ੍ਬਭੂਵ ਸਾਵਰ੍ਣਿਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈ ਪੁष੍ਕਰੇ ਤਪਃ
ਸਾਵਰਣੀ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ 'ਚ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਕੇ ਮਨੂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਦੁਰ੍ਗਾਖ੍ਯਾਨਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਵੀ ਦੁರ್ಗਾ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪ੍ਰਕृ੦ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦੇ ਦੁਰ੍ਗੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਦੁਰ੍ਗਾਦਿਨਾਮਵ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕਥਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪੁਰਾਣ 'ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ' ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਅਤੇ ਦੁರ್ಗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ 'ਦੁर्गਾ ਆਦਿ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਤਾਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕਥਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਵੈ ਜ੍ਞਾਨਂ ਮੇਧਸੋ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਵਰਾਤ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੇਧਸ ਨੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?
ਕਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਮੇਧਸੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਮੇਧਸ ਕਿਹੜੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ?
ਸਖ੍ਯਂ ਬਭੂਵ ਕੁਤ੍ਰਾਸ੍ਯ ਵਾ ਪ੍ਰਭੋ ਨृਪਵੈਸ਼੍ਯਯੋਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੋਈ ਸੀ?
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜਸੂਯਂ ਦ੍ਵਿਜਰਾਜੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਗੁਰੁਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਚ ਤਾਰਾਯਾਂ ਤਸ੍ਯਾਭੂਚ੍ਚ ਬੁਧਃ ਸੁਤਃ
ਉਸਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤਾਰਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬੁਧ ਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਅਹੋ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵੇਦਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਉਲੰਘਣਾ ਤੇ ਵੇਦ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਤਾਰਾਂ ਸੁਰਗੁਰੋਃ ਪਤ੍ਨੀਂ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾਂ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਾਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਬਹੁਤ ਧਰਮੀ ਤੇ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਸੀ।
ਸੁਸ੍ਨਾਤਾਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾਮ੍
ਉਹ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ, ਸੋਹਣੀ, ਮੋਹਣੀ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਸੁਦਤੀਂ ਕੋਮਲਾਂਗੀਂ ਚ ਨਵਯੌਵਨਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ, ਅੰਗ ਨਰਮ ਤੇ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਕਸ੍ਤੂਰੀਬਿਨ੍ਦੁਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਧਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਬਿਨ੍ਦੁਨਾ 2.58.
ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦਾ ਟਿੱਕਾ ਤੇ ਥੱਲੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲਕੀਰ ਸੀ।
ਵਾਯੁਨਾऽਧੋਵਸ੍ਤ੍ਰਹੀਨਾਂ ਸਕਾਮਾਂ ਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾਮ੍
ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਹੇਠਲੇ ਕੱਪੜੇ ਉੱਡ ਗਏ, ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਨ ਸੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਨਮ੍ਨਵਕ੍ਤ੍ਰਾਂ ਚ ਲਜ੍ਜਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍
ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਲਜਜਤ ਨਾਲ ਚੰਨ ਵਰਗੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨ੍ਮਥਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਲਜ੍ਜਾਂ ਜਹੌ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਆਪਣੀ ਲਾਜ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਸੁਵਿਦਗ੍ਧੇ ਵਿਦਗ੍ਧਾਨਾਂ ਮਨੋ ਹਰਸਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚਤੁਰ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਚਤੁਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ।
ਨਿषੇਵ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਜਨ੍ਮਸਹਸ੍ਰੇ ਕਾਮਸਾਗਰੇ
ਕਾਮ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮ ਤੇਰੀ ਸੋਭਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ,
ਅਹੋ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਵਿਦਗ੍ਧੇਨ ਵੇਧਸਾ
ਹਾਏ, ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਕਲ ਰਹਿਤ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕਿਂ ਵਾ ਸੁਖਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਤਮਵਿਜ੍ਞੇषੁ ਸਮਾਗਮੇ
ਜੋ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਹੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?