ਯਥਾ ਨਿਤ੍ਯੋ ਹਿ ਭਗਵਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾ ਭਗਵਤੀ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਤੀ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਹੈ।
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਿਥ੍ਯੈਵ ਕृਤ੍ਰਿਮਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਤਿਨਕ ਤੱਕ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਝੂਠਾ ਤੇ ਬਣਾਵਟੀ ਹੀ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ਯਾਮਸ੍ਤਿ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪਯਤਿ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਦਿਕਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਙ੍ਗਲਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਵਚਨਂ ਚਾਸ਼ਬ੍ਦੋ ਦਾਤृਵਾਚਕਃ
ਮੰਗਲ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ—'ਆ' ਦੀ ਧੁਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਰ੍षੇ ਸਮ੍ਪਦਿ ਕਲ੍ਯਾਣੇ ਮਂਗਲਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਖੁਸ਼ੀ, ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਗਲ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮ੍ਬੇਤਿ ਮਾਤृਵਚਨੋ ਵਨ੍ਦਨੇ ਪੂਜਨੇ ਸਦਾ 2.57.
'ਅੰਬਾ' ਮਾਤਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਭਗਤ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ।
ਗੌਰਃ ਪੀਤੇ ਚ ਨਿਰ੍ਲਿਪ੍ਤੇ ਪਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਨਿਰ੍ਮਲੇ
ਉਹ ਚਿੱਟੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਲਾਗ-ਲਪੇਟ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।
ਗੁਰੁਃ ਸ਼ਮ੍ਭੁਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਯਾ ਸਤੀ
ਸਭ ਦਾ ਗੁਰੂ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਤੀ ਹੈ।
ਤਿਥਿਭੇਦੇ ਪਰ੍ਵਭੇਦੇ ਕਲ੍ਪਭੇਦੇऽਨ੍ਯਭੇਦਕੇ
ਤਿਥੀਆਂ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਕਲਪਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਦਾਂ ਵਿੱਚ—
ਮਹੋਤ੍ਸਵਵਿਸ਼ੇषੇ ਚ ਪਰ੍ਵਨ੍ਨਿਤਿ ਸੁਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਤੇ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਰਵਨ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਦੇਵੀ ਸਾऽऽਵਿਰ੍ਭੂਤਾ ਚ ਪਰ੍ਵਤੇ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵੀ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਸਰ੍ਵਕਾਲੇ ਸਨਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਿਸ੍ਤृਤੇ ਚ ਤਨੀਤਿ ਚ
ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ 'ਸਨਾ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ 'ਤਨੀ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥਃ षੋਡਸ਼ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੇ ਸੋਲਾਂ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਮੇ ਪੂਜਿਤਾ ਸਾ ਚ ਕृष੍ਣੇਨ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਮਧੁਕੈਟਭਭੀਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਤਃ ।। 2.57.
ਫਿਰ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਭ੍ਰष੍ਟਸ਼੍ਰਿਯਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਃ ਪੁਰਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ, ਜੋ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗਵਾ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਦਾ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਸਿਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੈਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤੇਜਸ੍ਸੁ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸਾऽऽਵਿਰ੍ਭੂਤਾ ਪੁਰਾ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜੋਤ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦੁਰ੍ਗਾਦਯਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਾ ਦੁਰ੍ਗਯਾ ਤਯਾ
ਦੁਰਗਾ ਆਦਿਕ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਰੇ ਪੂਜਿਤਾ ਸਾ ਸੁਰਥੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਰਥ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਮੇषਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਮਹਿषੈਃ ਕृष੍ਣਸਾਰੈਸ਼੍ਚ ਮਣ੍ਡਕੈਃ
ਮੇਂਡਿਆਂ, ਮਹਿਸਾਂ, ਕਾਲੇ ਹਿਰਨਾਂ ਤੇ ਮੰਡਕਾ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ,
ਵੇਦੋਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਦਤ੍ਤ੍ਵੈਵਮੁਪਚਾਰਾਂਸ੍ਤੁ षੋਡਸ਼
ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਸੋਲਾਂ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰੀਹਾਰਂ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਮੁਰਾਦ ਪਾ ਲਈ।
ਤੁष੍ਟਾਵ ਰਾਜਾ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਰਾਜਾ ਤੇ ਵਪਾਰੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂ ਤੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਮृਨ੍ਮਯੀਂ ਤਾਮਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਜਲਧੌਤਾਂ ਨਰਾਧਿਪਃ 2.57.
ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਈ ਹੋਈ ਮੂਰਤੀ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਈ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਂ ਚ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੁष੍ਕਰੇ ਦੁष੍ਕਰਂ ਤਪਃ
ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਗੋਲੋਕਂ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵੀਵਰੇਣ ਸਃ
ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਗੋਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਭੋਗਂ ਚ ਬੁਭੁਜੇ ਭੂਪਃ षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਕੀਤੇ।