ਯਥਾ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਵੈष੍ਣਵੇषੁ ਯਥਾ ਦੇਵੇषੁ ਮਾਧਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੰਭੂ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿਚ, ਤੇ ਮਾਧਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ਼ਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਙ੍ਗਲਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਵਕਾਰੋ ਦਾਤृਵਾਚਕਃ
'ਸ਼ਿ' ਅੱਖਰ ਮੰਗਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, 'ਵ' ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਰਾਣਾਂ ਸਨ੍ਤਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਸ਼ਂ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਿਆਈ ਤੇ ਭਲਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਮੁਨੀਨਾਂ ਵੇਦਵਾਦਿਨਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਵੇਦ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ।
ਮਹਤੀ ਪੂਜਿਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰੀ
ਜੋ ਸਭ ਵਲੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਾਤਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਹਤਾਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਹੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰ ਧਨ੍ਯੋऽਸਿ ਯਦ੍ਗੁਰੁਸ਼੍ਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਗੁਰੂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਦੁਰ੍ਗੋਪਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੁਰਗਾ ਜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਦੁਰ੍ਗਾ ਨਾਰਾਯਣੀਸ਼ਾਨਾ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾ ਸ਼ਿਵਾ ਸਤੀ
ਦੁਰਗਾ, ਨਾਰਾਇਣੀ, ਈਸ਼ਾਨਾ, ਵਿਸ਼ਨੂਮਾਇਆ, ਸ਼ਿਵਾ, ਸਤੀ।
ਅਮ੍ਬਿਕਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਗੌਰੀ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਚ ਸਨਾਤਨੀ
ਅੰਬਿਕਾ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ, ਗੌਰੀ, ਪਾਰਵਤੀ, ਸਦੀਵੀ।
ਅਰ੍ਥਂ षੋਡਸ਼ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੀਪ੍ਸਿਤਂ ਵਰਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਚਾਹੀਦੀ ਵਾਰ ਦੱਸੋ।
ਕੇਨ ਵਾ ਪੂਜਿਤਾ ਸਾऽऽਦੌ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਕੇਨ ਵਾ ਪੁਰਾ
ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਨੇ ਪੂਜਿਆ, ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਕਿਸਨੇ ਪੂਜਿਆ?
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕਥਯਾਮਿ ਯਥਾਗਮਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਦੁਰ੍ਗੋ ਦੈਤ੍ਯੇ ਮਹਾਵਿਘ੍ਨੇ ਭਵਬਨ੍ਧੇ ਚ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ
ਦੁਰਗਾ ਦੈਤ ਵਿਚ, ਵੱਡੇ ਵਾਘ ਵਿਚ, ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਹੈ।
ਮਹਾਭਯੇऽਤਿਰੋਗੇ ਚਾਪ੍ਯਾਸ਼ਬ੍ਦੋ ਹਨ੍ਤृਵਾਚਕਃ
ਵੱਡੇ ਡਰ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿੱਚ, 'ਆ' ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ਼ਸਾ ਤੇਜਸਾ ਰੂਪੈਰ੍ਨਾਰਾਯਣਸਮਾ ਗੁਣੈਃ
ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਚਮਕ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਈਸ਼ਾਨਃ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥੇ ਚਾਸ਼ਬ੍ਦੋ ਦਾਤृਵਾਚਕਃ 2.57.
ਈਸ਼ਾਨ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਲਈ, 'ਆ' ਦੀ ਧੁਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸृष੍ਟਾ ਮਾਯਾ ਪੁਰਾ ਸृष੍ਟੌ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ਿਵੇ ਕਲ੍ਯਾਣਰੂਪਾ ਚ ਸ਼ਿਵਦਾ ਚ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਿਯਾ
ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੰਗਲ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਸਦ੍ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਾ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਜੋ ਦੇਵੀ ਚੰਗੀ ਅਕਲ ਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਨਿਤ੍ਯੋ ਹਿ ਭਗਵਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾ ਭਗਵਤੀ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਤੀ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਹੈ।
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਿਥ੍ਯੈਵ ਕृਤ੍ਰਿਮਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਤਿਨਕ ਤੱਕ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਝੂਠਾ ਤੇ ਬਣਾਵਟੀ ਹੀ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ਯਾਮਸ੍ਤਿ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪਯਤਿ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਦਿਕਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਙ੍ਗਲਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਵਚਨਂ ਚਾਸ਼ਬ੍ਦੋ ਦਾਤृਵਾਚਕਃ
ਮੰਗਲ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ—'ਆ' ਦੀ ਧੁਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਰ੍षੇ ਸਮ੍ਪਦਿ ਕਲ੍ਯਾਣੇ ਮਂਗਲਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਖੁਸ਼ੀ, ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਗਲ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮ੍ਬੇਤਿ ਮਾਤृਵਚਨੋ ਵਨ੍ਦਨੇ ਪੂਜਨੇ ਸਦਾ 2.57.
'ਅੰਬਾ' ਮਾਤਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਭਗਤ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ।
ਗੌਰਃ ਪੀਤੇ ਚ ਨਿਰ੍ਲਿਪ੍ਤੇ ਪਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਨਿਰ੍ਮਲੇ
ਉਹ ਚਿੱਟੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਲਾਗ-ਲਪੇਟ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।
ਗੁਰੁਃ ਸ਼ਮ੍ਭੁਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਯਾ ਸਤੀ
ਸਭ ਦਾ ਗੁਰੂ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਤੀ ਹੈ।