ਨृਪਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਹਾਸ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਃ
"ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਹੱਸ ਪਿਆ।"
ਅਤਿਥਿਰੁਵਾਚ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਸੁਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਦੇਵਤ੍ਵਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਅਤਿਥੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।"
ਤੇषੁ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨੀ ਚਕਾਰ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
"ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪ ਕੀਤਾ।"
ਸਿषੇਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥਂ ਚ ਦੇਵਦੇਵਂ ਹਰਿਂ ਪਰਮ੍
"ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ।"
ਤਤੋ ਬਭੂਵ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਸ੍ਤਪੋਧਨਃ
"ਫਿਰ ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਜਨਮਿਆ।"
ਮਾਤਾਮਹੇਭ੍ਯੋ ਦੈਤ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਦਤ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਘृਤਾਹੁਤਿਮ੍
"ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਭਰਾ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ।"
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਵਿਰੂਪੋ ਮਤ੍ਪਿਤਾ ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰੂਪ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ।
ਮਹਾਦੇਵੋ ਮਮ ਗੁਰੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਮਨੁਪ੍ਰਦਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਝ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਚ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਿ ਪਾਦਾਬ੍ਜਂ ਨ ਮੇ ਵਾਞ੍ਛਾ ऽਸ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਦਿ 2.53.
ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ।
ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਂ ਨ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਵਿਨਾ ਤਤ੍ਸੇਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਭਕ੍ਤਿਵ੍ਯਵਹਿਤਂ ਮਿਥ੍ਯਾਭ੍ਰਮਮੇਵ ਤੁ ਨਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਝੂਠਾ ਭਰਮ ਹੈ ਤੇ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ।
ਨ ਮਨ੍ਯੇ ਜਲਰੇਖੇਤਿ ਨृਪਤ੍ਵਂ ਕੇਨ ਗਣ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਰਾਜਪਦ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਲਾਈ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਲਾਲਸਾਂ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਂ ਤੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪਯਿਤੁਮਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਸਮੁਦ੍ਧृਤਸ਼੍ਚ ਪਤਿਤੋ ਘੋਰੇ ਨਿਮ੍ਨੇ ਭਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਡਰਾਉਣੀ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇ ਪੁਨਨ੍ਤ੍ਯੁਰੁਕਾਲੇਨ ਕृष੍ਣਭਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਸਾਧ੍ਵੀਂ ਗਚ੍ਛ ਵਤ੍ਸ ਵਨਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਪਿਆਰੇ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਂ ਭਜ ਰਾਧੇਸ਼ਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ।
ਦਿਕ੍ਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਦਿਗੀਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਯੇਵਾਸ੍ਯ ਮਾਯਯਾ ।। 2.53.
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਸ਼ਾਪਤਿਃ ਸ਼ਸ਼ੀ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸਸ੍ਯਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਤਾਕਰਃ
ਰਾਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਕਾਲੇ ਵਰ੍षਤਿ ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼੍ਚ ਦਹਤ੍ਯਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਕਾਲਤਃ
ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲਃ ਸਂਹਰਤੇ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਸृਜਤਿ ਪਾਤਿ ਚ
ਕਾਲ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵਾਃ ਪਾਤਾਲਾਃ ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਤਃ
ਪਹਾੜ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵੀ ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਨ।
ਸ਼ੈਲਸਾਗਰਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਾਤਾਲਾਃ ਸਪ੍ਤ ਚੈਵ ਹਿ
ਸੱਤ ਪਾਤਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਤਿਵਿਧ੍ਯਣ੍ਡੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਯਃ
ਹਰ ਇਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਕ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਆਪਾਤਾਲਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਪਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤਂ ਡਿਮ੍ਬਰੂਪਕਮ੍
ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੱਕ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਅੰਡੇ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਨਾਭਿਪਦ੍ਮੇ ਵਿਰਾਡ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜਲਸ਼ਾਯਿਨਃ
ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚਲੇ ਕਮਲ ਤੇ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਛੋਟਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸੋऽਪਿ ਸ਼ਯਾਨਸ੍ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਲਤਲ੍ਪੇ ਸੁਵਿਪ੍ਲੁਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਛੌਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਭੀਤਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇਸ਼ਂ ਕृष੍ਣਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। । ਮਹਾਵਿष੍ਣੋਰ੍ਲੋਮਕੂਪਸਾਧਾਰਃ ਸੋऽਸ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਤृਤੇ 2.53.
ਕਾਲ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਂਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਰੋਆਂ ਵਿਚ ਆਮ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਮਹਾਵਿष੍ਣੋਰ੍ਗਾਤ੍ਰਲੋਮ੍ਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਨਾਂ ਚ ਭੂਮਿਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਮਹਾਂਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਃ ਸੋऽਪਿ ਡਿਮ੍ਬੋਦ੍ਭਵਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਮਹਾਂਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਅੰਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ।