ਗਤੇ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕੇ ਘੋਰੇ ਮਹਤਿ ਪ੍ਰਲਯੇ ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਭਿਆਨਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਲੈ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿष੍ਠਾਯਾਂ ਚ ਕृਮਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਗੰਦ ਵਿੱਚ ਕੀੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਸੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਗਲਤ੍ਕੁष੍ਠੀ ਨਪੁਂਸਕਃ
ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗ ਅਤੇ ਨਪੁੰਸਕਤਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵੈਵਂ ਸਪ੍ਤ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਮਹਾਪਾਪੀ ਭਵੇਚ੍ਛੁਚਿਃ ।। 2.52.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਨਯ ਊਚੁਃ ਏਭਿਸ੍ਤੁਲ੍ਯੋ ਭਵੇਦ੍ਦੋषੋऽਪ੍ਯਤਿਥੀਨਾਂ ਪਰਾਭਵੇ
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਉਣਗਲ ਕਰਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਦੋਸ਼ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਕੁਰੁ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ।
ਵਨਂ ਗਚ੍ਛ ਮਹਾਰਾਜ ਤਪਸ੍ਯਾਂ ਕੁਰੁ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਤਪ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਯੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਸ੍ਵਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਹਰਗੌਰੀਸਂਵਾਦੇ ਰਾਧੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਸੁਯਜ੍ਞੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ 'ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ' ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ 'ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿ' ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਹਰਾ ਤੇ ਗੌਰੀ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਰਾਧਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁਯਜ੍ਞ ਦੀ ਕਥਾ 'ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ' ਨਾਂ ਅਧਿਆਇ ਬਾਵੰਜਵਾਂ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਿਂ ਚਕਾਰ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪੇਨ ਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਕੀ ਕੀਤਾ?"
ਅਤਿਥਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾऽਪਿ ਕਿਂ ਚਕਾਰ ਤਦਾ ਪ੍ਰਭੋ
"ਜਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?"
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤਸ਼੍ਚ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠੇਨ ਪੁਰੋਧਸਾ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।"
ਪਪਾਤ ਦਣ੍ਡਵਦ੍ਭੂਮੌ ਪਾਦਯੋਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ
"ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਲੰਬ ਪੈ ਗਿਆ।"
ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਨ੍ਯੁਂ ਕृਪਾਮਯਮ੍
"ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਗੁੱਸਾ ਛੱਡੇ, ਦਇਆਲੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।"
ਰਾਜੋਵਾਚ ਕਿਂਨਾਮਾ ਵਾऽਪਿ ਤਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਕ੍ਵ ਵਾਸਃ ਕਥਮਾਗਤਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਂ ਕੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ?"
ਵਿਪ੍ਰਰੂਪੀ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਗੂਢਃ ਕਪਟਮਾਨੁषਃ
"ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਲੁਕ ਕੇ, ਆਪ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੋ।"
ਕੋ ਵਾ ਗੁਰੁਸ੍ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਨਿष੍ਟਦੇਵਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤੇ
"ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਹਨ, ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋ?"
ਗृਹਾਣ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਖਿਲਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਂ ਕੋਸ਼ਮੇਵ ਚ
"ਸਾਰਾ ਰਾਜ, ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।"
ਸਪ੍ਤਸਾਗਰਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ 2.53.
"ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰੋ।"
ਮਯਾ ਭृਤ੍ਯੇਨ ਸ਼ਾਧਿ ਤ੍ਵਂ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਵ ਭਾਰਤੇ
"ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰ ਵਾਂਗ ਰੱਖੋ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣੋ।"
ਨृਪਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਹਾਸ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਃ
"ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਹੱਸ ਪਿਆ।"
ਅਤਿਥਿਰੁਵਾਚ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਸੁਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਦੇਵਤ੍ਵਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਅਤਿਥੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।"
ਤੇषੁ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨੀ ਚਕਾਰ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
"ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪ ਕੀਤਾ।"
ਸਿषੇਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥਂ ਚ ਦੇਵਦੇਵਂ ਹਰਿਂ ਪਰਮ੍
"ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ।"
ਤਤੋ ਬਭੂਵ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਸ੍ਤਪੋਧਨਃ
"ਫਿਰ ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਜਨਮਿਆ।"
ਮਾਤਾਮਹੇਭ੍ਯੋ ਦੈਤ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਦਤ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਘृਤਾਹੁਤਿਮ੍
"ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਭਰਾ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ।"
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਵਿਰੂਪੋ ਮਤ੍ਪਿਤਾ ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰੂਪ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ।
ਮਹਾਦੇਵੋ ਮਮ ਗੁਰੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਮਨੁਪ੍ਰਦਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਝ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਚ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਿ ਪਾਦਾਬ੍ਜਂ ਨ ਮੇ ਵਾਞ੍ਛਾ ऽਸ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਦਿ 2.53.
ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ।
ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਂ ਨ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਵਿਨਾ ਤਤ੍ਸੇਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।