ਕਾਤ੍ਯਾਯਨ ਉਵਾਚ ਸ ਕृਤਘ੍ਨਃ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰੇ ਵਸੇਦੇਵ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮ੍
ਕਾਟਯਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਕਾਲਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਸੁ ਕਾਕਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਸੁ ਪੇਚਕਃ
ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਉਹ ਕਾਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਗਿਦੜ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਸਨਨ੍ਦਨ ਉਵਾਚ ਸ ਕृਤਘ੍ਨਸ੍ਤਪ੍ਤਸੂਰ੍ਮ੍ਯਾਂ ਵਸਤ੍ਯੇਵ ਯੁਗਤ੍ਰਯਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਸਨੰਦਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਤਪਤ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਜਨ੍ਮਸੁ ਮਣ੍ਡੂਕਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਜਨ੍ਮਸੁ ਕਰ੍ਕਟਃ
ਪੰਜ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਉਹ ਮੰਡੂਕ (ਡੱਡੂ) ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਕਕੜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸਨਾਤਨ ਉਵਾਚ ਅਤਰ੍ਪਯਂਸ਼੍ਚ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਨੈਵੇਦ੍ਯਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਸਨਾਤਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਨੈਵੇਦਯ ਨਾ ਦੇ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਾਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੁਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਹੀਨਕਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਵੀਹਿਨ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਮੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀਹਿਨ ਹੈ,
ਸ਼ਿਵਰਾਤ੍ਰੌ ਚ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਨਵਮੀਦਿਨੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਜਾਂ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਨਵਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
ਕੁਮ੍ਭੀਪਾਕੇ ਵਸਤ੍ਯੇਵ ਯਾਵਦਿਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਉਹ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰ ਹਨ।
ਸ਼ਤਜਨ੍ਮਨਿ ਗृਧ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਜਨ੍ਮਨਿ ਸੂਕਰਃ
ਉਹ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਗਿਧ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਸੂਅਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਭਵੇਜ੍ਜਨ੍ਮ ਸਪ੍ਤ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵृषਵਾਹਕਃ ।। 2.51.
ਫਿਰ, ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਕੇ ਬਲਦ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤਜਨੌ ਭਾਰਤੇ ਵृषਲੀਪਤਿਃ
ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਉਹ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪਾਪਯੋਨਿਂ ਨਰਕਂ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਾਪੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਜਨ੍ਮਸੁ ਮਣ੍ਡੂਕੋ ਭਵੇਚ੍ਛੁਦ੍ਧਸ੍ਤਤਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਪੰਜ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਉਹ ਡੱਡੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਯਜ੍ਞ ਉਵਾਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨਭੋਜਨੇ ਵਾऽਪਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰੀਗਮਨੇऽਪਿ ਚ
ਸੁਯਜ੍ਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪਾਪ ਹੈ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਕੋ ਦੋषੋ ਵृषਾਣਾਂ ਵਾਹਨੇ ਤਥਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਸਤੇ ਬਲਦ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪਾਪ ਹੈ?
ਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਅਸਿਪਤ੍ਰੇ ਵਸਤ੍ਯੇਵ ਯੁਗਾਨਾਮੇਕਸਪ੍ਤਤਿਃ
ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਇਕਹੱਤਰ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਅਸੀਪੱਤਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਭਵੇਦ੍ਗਰ੍ਦਭਸ਼੍ਚ ਮੂषਿਕਃ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਸੁ
ਫਿਰ, ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਉਹ ਗਧਾ ਤੇ ਚੂਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਰੁਵਾਚ ਸ ਕृਤਘ੍ਨ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੋ ਭਾਰਤੇ ਨृਪ
ਜਰਤਕਾਰੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸਮਂ ਪਾਪਂ ਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਵृषਤਾਡਨੇ
ਬਲਦ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਪਾਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਤਪੇ ਵਾਹਯੇਦ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਂ ਤृष੍ਟਿਤਂ ਵृषਮ੍ 2.51.
ਜੋ ਕੋਈ ਭੁੱਖੇ ਜਾਂ ਪਿਆਸੇ ਬਲਦ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਅਨ੍ਨਂ ਵਿष੍ਠਾ ਜਲਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵृषਵਾਹਿਨਾਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜੋ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਗੰਦ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਪਿਸਾਬ—
ਲਾਲਾਕੁਣ੍ਡੇ ਵਸਤ੍ਯੇਵ ਯਾਵਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਦਿਵਾਕਰੌ
ਉਹ ਲਾਲਾ ਦੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਤਾਡਯੇਤ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ੂਲੇਨ ਯਮਕਿਙ੍ਕਰਃ
ਦਿਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ, ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਛੀ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿष੍ਠਾਯਾਂ ਚ ਕृਮਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਗੰਦ ਵਿੱਚ ਕੀੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਜਨ੍ਮਸੁ ਗृਧ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ਼ृਗਾਲਃ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਸੁ
ਪੰਜ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਗਿਧ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਲੋਮੜੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਉਵਾਚ ਵਯਃਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਲਭੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਮਰ ਜਾਂ ਕਦ ਮਾਪਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਯੋਨਿਭ੍ਰਮਣਾਤ੍ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਨਰਕਾਚ੍ਛੁਚਿਃ
ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਭਟਕਣ ਤੇ, ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਦੇਵ ਭਵੇਦ੍ਦੋषਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਨਭੋਜਨੇ
ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਸ੍ਰਾਦਧ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਪਾਪ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਅਹਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਸਾਵਧਾਨਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ ।।2.51.
ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਕृਤਘ੍ਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਸ਼੍ਚ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵृषਲੀਪਤਿਃ
ਅਕ੍ਰਿਤਘਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ ਜੋ ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ।