ਪਿਤॄਣਾਂ ਮਾਨਸੀ ਕਨ੍ਯਾ ਰਾਧਾਮਾਤਾ ਕਲਾਵਤੀ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਧੀ ਕਲਾਵਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਦੁਰ੍ਗੇ ਰਾਧਿਕਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਰਗਾ ਜੀ, ਰਾਧਿਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਧਾਰੂਪੋ ਦ੍ਵਿਭੁਜਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਹਨ: ਇੱਕ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੂਜਾ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਚ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਤਨੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਪਤ੍ਨੀ ਸਾ ਰਾਧਾ ਤਦਰ੍ਦ੍ਧਾਙ੍ਗਸਮੁਦ੍ਭਵਾ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਧਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਧ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ।
ਆਦੌ ਰਾਧਾਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕृष੍ਣਂ ਵਦੇਦ੍ਬੁਧਃ 2.49.
ਸਿਆਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਧਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੀਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਂ ਚ ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ,
ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਘੁਟਿਕਾਯਾਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕਵਚਂ ਹਰਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀ ਗੁਟਕ ਬਣਾਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਕਵਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਨਂ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮੇਤਚ੍ਚਕਾਰ ਸਃ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਰਚਿਆ।
ਰਾਧਾ ਪੂਜ੍ਯਾ ਚ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪੂਜਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਪੂਜਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪੂਜਿਤਾ ਸਾ ਚ ਧਰ੍ਮੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਮਯਾ
ਦੂਜੇ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਉਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਗਈ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਚ ਰੁਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਮਨੁਨਾ ਮਾਨਵੇਨ ਚ
ਮਹਿੰਦਰ, ਰੁਦਰਾਂ, ਮਨੂ ਤੇ ਮਾਨਵਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਉਹ ਪੂਜੀ ਗਈ।
ਤृਤੀਯੇ ਪੂਜਿਤਾ ਸਾ ਚ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪੇਸ਼੍ਵਰੇਣ ਚ
ਤੀਜੇ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਉਹ ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਗਈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨਾਭਿਸ਼ਪ੍ਤੇਨ ਦੇਵਦੋषੇਣ ਭੂਭृਤਾ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤੇ ਭੂਮੀ ਦੇ ਧਾਰਕ ਵਲੋਂ ਵੀ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਰਾਜ੍ਯਂ ਭ੍ਰष੍ਟਸ਼੍ਰੀਃ ਸ ਚ ਰਾਧਾਵਰੇਣ ਚ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ ਖੋ ਗਈ ਸੀ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।
ਅਭੇਦ੍ਯਂ ਕਵਚਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਣ੍ਠੇ ਬਾਹੌ ਦਧਾਰ ਸਃ 2.49.
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਅਟੱਲ ਕਵਚ ਗਲ ਤੇ ਬਾਂਹ 'ਤੇ ਪਹਿਨਿਆ।
ਅਨ੍ਤੇ ਜਗਾਮ ਗੋਲੋਕਂ ਰਤ੍ਨਯਾਨੇਨ ਭੂਮਿਪਃ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਰਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗੋਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਥਂ ਵਿਪ੍ਰਾਭਿਸ਼ਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਰਾਧਿਕਾਮ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਰਾਧਿਕਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਪੂਜਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਕਿਵੇਂ ਪਾਇਆ?
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਪੁਰਾ ਵਿਧਿਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਨੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਥਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਾਂ ਦੇਵੋ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਪੁਰਾ ਸਤੀਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਤੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ?
ਕਥਂ ਤ੍ਰਿਜਗਤਾਂ ਧਾਤਾ ਤਸ੍ਮੈ ਤਤ੍ਕਵਚਂ ਦਦੌ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਉਹ ਕਵਚ ਉਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ?
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਜਸ੍ਤਪਸ੍ਵੀ ਚ ਸ਼ਤਰੂਪਾਪਤਿਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸ੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤਪੱਸਵੀ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਦਾ ਪਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ।
ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦਸ੍ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਧ੍ਰੁਵ ਏਵ ਚ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਤਾਨਪਾਦ ਸੀ, ਤੇ ਉਤਾਨਪਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰੁਵ ਸੀ।
ਉਤ੍ਕਲਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨਾਰਾਯਣਪਰਾਯਣਃ
ਉਤਕਲ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਰਤ੍ਨਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਮੁਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦਿੱਤੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਰਾਜਾ ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਤੇ ਸ ਮਹੋਤ੍ਸਵੇ 2.50.
ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੱਡੇ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਯਜ੍ਞਂ ਨਾਮ ਨृਪਤਿਂ ਚਕਾਰ ਸੁਰਸਂਸਦਿ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੁਯਜ्ञ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਨਦਾਤਾ ਰਤ੍ਨਦਾਤਾ ਦਾਤਾ ਵੈ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਦਾਮ੍
ਉਹ ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਰਤਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਦੌ ਸ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਮੁਦਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਸਹੀ ਦੱਖਣਾ ਸਮੇਤ।