ਬਭੂਵ ਰਮਣੀ ਰਮ੍ਯਾ ਰਾਸੇਸ਼ਾ ਰਮਣੋਤ੍ਸੁਕਾ 2.48.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਨਾਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਰਾਸ ਨਚ ਦੀ ਮਾਲਕ ਤੇ ਮੌਜ ਮਾਣਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ।
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਾਧਾਨਾ ਕੋਟਿਪੂਰ੍ਣਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਾ
ਉਹ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕੀਤੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਲੱਖਾਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ।
ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਸੁਦਤੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਸ਼ਰਤ੍ਪਦ੍ਮਨਿਭਾਨਨਾ
ਉਹ ਹੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਰਤ੍ਨਮਾਲਾਂ ਚ ਦਧਤੀ ਗ੍ਰੀष੍ਮਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਾਮ੍
ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਸੀ।
ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵਰ੍ਤੁਲੋਤ੍ਤੁਂਗਂ ਸੁਮੇਰੁ ਗਿਰਿਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਗੋਲ, ਉਭਰੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਪੂਰੇ ਸਨ, ਜੋ ਸੁਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
ਮਾਂਗਲ੍ਯਂ ਮਂਗਲਾਰ੍ਹਂ ਚ ਸ੍ਤਨਯੁਗ੍ਮਂ ਚ ਬਿਭ੍ਰਤੀ
ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਤਨ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਕਾਮਾਤੁਰਃ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਸਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਰਸਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੈਨਂ ਸੁਕਾਨ੍ਤਂ ਚ ਸਾ ਦਧਾਰ ਹਰੇਃ ਪੁਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਰਾਧਾ ਭਜਤਿ ਤਂ ਕृष੍ਣਂ ਸ ਚ ਤਾਂ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਰਾਧਾ ਉਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ।
ਭਵਨਂ ਧਾਵਨਂ ਰਾਸੇ ਸ੍ਮਰਤ੍ਯਾਲਿਂਗਨਂ ਜਪਨ੍
ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਗਲਵੱਕੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਦੌੜਣਾ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਬ੍ਦੋਚ੍ਚਾਰਣਾਦ੍ਭਕ੍ਤੋ ਰਾਤਿ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍ ।। 2.48.
‘ਰਾਸ’ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਵਾਮਾਂਸ਼ਸਮ੍ਭੂਤਾ ਰਾਧਾ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੀ ਪੁਰਾ
ਰਾਧਾ, ਜੋ ਰਾਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰਾ ਇਤ੍ਯਾਦਾਨਵਚਨੋ ਧਾ ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਣਵਾਚਕਃ
‘ਰਾ’ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅੱਖਰ ਹੈ, ਤੇ ‘ਧਾ’ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਭੂਵ ਗੋਪੀਸਂਘਸ਼੍ਚ ਰਾਧਾਯਾ ਲੋਮਕੂਪਤਃ
ਰਾਧਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਰਾਧਾਵਾਮਾਂਸ਼ਭਾਗੇਨ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਬਭੂਵ ਸਾ
ਰਾਧਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਸ੍ਯ ਸਾ ਪਤ੍ਨੀ ਦੇਵੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਵਾਸਿਨੀ
ਉਹ ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਤਦਂਸ਼ਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਗृਹਿਣਾਂ ਚ ਗृਹੇ ਗृਹੇ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਘਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਹਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕਸ਼ਮੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਂ ਰਾਧਾ ਕृष੍ਣਪਤ੍ਨੀ ਕृष੍ਣਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਸ੍ਥਿਤਾ
ਆਪ ਹੀ ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਿਥ੍ਯੈਵ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਤਿਨਕੇ ਤੱਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚਮੁੱਚ ਝੂਠ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ।
ਪਰਂ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪਰਮਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੱਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਂ ਨਿਤ੍ਯਰੂਪਂ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ 2.48.
ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਾ ਰਾਧਾ ਬਹੁਸੌਭਾਗ੍ਯਸਂਯੁਤਾ
ਰਾਧਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁਭਾਗ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਮਾਨਿਨੀਂ ਰਾਧਿਕਾਂ ਸਨ੍ਤਃ ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਸ੍ਸਦਾ
ਸਾਰੇ ਸਾਧੂ ਸਦਾ ਮਾਣਣ ਵਾਲੀ ਰਾਧਿਕਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਰਾਧਾਪਦਾਮ੍ਭੋਜਂ ਨਹਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਬਲ੍ਲਵਾਃ
ਗੋਆਲੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਧਾ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਣ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਸ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਗੋਪਾਨਾਂ ਰਾਯਾਣਪ੍ਰਵਰਃ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਉਹ, ਦਵਾਰ੍ਹਾ ਗੋਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਏ, ਪਿਆਰੀਏ,
ਸੁਦਾਮਸ਼ਾਪਾਤ੍ਸਾ ਦੇਵੀ ਗੋਲੋਕਾਦਾਗਤਾ ਮਹੀਮ੍
ਸੁਦਾਮਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਗੋਲੋਕ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਥਂ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਭृਤ੍ਯੋ ਹਿ ਸ੍ਵਾਭੀष੍ਟਾਂ ਦੇਵਕਾਮਿਨੀਮ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਕ ਨੌਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਚਾਹ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ?
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਗੋਪ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪੁਰਾਣੇषੁ ਸ਼ੁਭਦਂ ਭਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਸੁਭਾਗੀ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਏਕਦਾ ਰਾਧਿਕੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਪਤੀ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਸਨ,
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵਿਰਜਾਂ ਗੋਪੀਂ ਸੁਭਾਗ੍ਯਾਂ ਰਾਧਿਕਾਸਮਾਮ੍
ਉਹਨੇ ਵਿਰਜਾ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਵਰਗੀ ਸੁਭਾਗਣ ਗੋਪੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਆ,