ਮਦਰ੍ਦ੍ਧਾਂਗਸ੍ਵਰੂਪਾ ਤ੍ਵਂ ਨ ਮਦ੍ਭਿਨ੍ਨਾ ਸ੍ਵਰੂਪਤਃ 2.48.
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹੀ ਅਰਧ-ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੂਪ ਹੈਂ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ।
ਮਦਿष੍ਟਦੇਵਕਾਨ੍ਤਾਯਾ ਰਾਧਾਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਸਤਿ
ਮੇਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਧਾ ਦੇ ਕਰਤਬ ਸੱਚੇ ਹਨ।
ਜਾਨਾਮਿ ਤਦਹਂ ਦੁਰ੍ਗੇ ਸਰ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਂ ਵਰਮ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੁਰਗਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਨਵਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਨ ਤਤ੍ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਸ਼੍ਚ ਨ ਚ ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਤਾਂ ਸਨਤਕੁਮਾਰਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ।
ਮਤ੍ਤੋ ਬਲਵਤੀ ਤ੍ਵਂ ਚ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾ
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੁਰਗਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈਂ।
ਸ਼ृਣੁ ਦੁਰ੍ਗੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਹਸ੍ਯਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਸੁਣ, ਹੇ ਦੁਰਗਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਭੇਦ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ।
ਪੁਰਾ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਪਹਿਲਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿਚ, ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਰਾਸ ਨਚ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿਚ—
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਤਸ੍ਥੌ ਤਤ੍ਰ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਉਥੇ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੋਹਣੀ ਤਖਤ ਤੇ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਰਿਰਂਸੋਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਗਤਾਂ ਪਤ੍ਯੁਸ੍ਤਨ੍ਮਲ੍ਲਿਕਾਵਨੇ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਮੌਜ ਮਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮੱਲੇ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਦੁਰ੍ਗੇ ਦ੍ਵਿਧਾਰੂਪੋ ਬਭੂਵ ਸਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਦੁਰਗਾ, ਉਹ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਭੂਵ ਰਮਣੀ ਰਮ੍ਯਾ ਰਾਸੇਸ਼ਾ ਰਮਣੋਤ੍ਸੁਕਾ 2.48.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਨਾਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਰਾਸ ਨਚ ਦੀ ਮਾਲਕ ਤੇ ਮੌਜ ਮਾਣਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ।
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਾਧਾਨਾ ਕੋਟਿਪੂਰ੍ਣਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਾ
ਉਹ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕੀਤੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਲੱਖਾਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ।
ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਸੁਦਤੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਸ਼ਰਤ੍ਪਦ੍ਮਨਿਭਾਨਨਾ
ਉਹ ਹੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਰਤ੍ਨਮਾਲਾਂ ਚ ਦਧਤੀ ਗ੍ਰੀष੍ਮਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਾਮ੍
ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਸੀ।
ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵਰ੍ਤੁਲੋਤ੍ਤੁਂਗਂ ਸੁਮੇਰੁ ਗਿਰਿਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਗੋਲ, ਉਭਰੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਪੂਰੇ ਸਨ, ਜੋ ਸੁਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
ਮਾਂਗਲ੍ਯਂ ਮਂਗਲਾਰ੍ਹਂ ਚ ਸ੍ਤਨਯੁਗ੍ਮਂ ਚ ਬਿਭ੍ਰਤੀ
ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਤਨ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਕਾਮਾਤੁਰਃ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਸਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਰਸਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੈਨਂ ਸੁਕਾਨ੍ਤਂ ਚ ਸਾ ਦਧਾਰ ਹਰੇਃ ਪੁਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਰਾਧਾ ਭਜਤਿ ਤਂ ਕृष੍ਣਂ ਸ ਚ ਤਾਂ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਰਾਧਾ ਉਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ।
ਭਵਨਂ ਧਾਵਨਂ ਰਾਸੇ ਸ੍ਮਰਤ੍ਯਾਲਿਂਗਨਂ ਜਪਨ੍
ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਗਲਵੱਕੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਦੌੜਣਾ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਬ੍ਦੋਚ੍ਚਾਰਣਾਦ੍ਭਕ੍ਤੋ ਰਾਤਿ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍ ।। 2.48.
‘ਰਾਸ’ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਵਾਮਾਂਸ਼ਸਮ੍ਭੂਤਾ ਰਾਧਾ ਰਾਸੇਸ਼੍ਵਰੀ ਪੁਰਾ
ਰਾਧਾ, ਜੋ ਰਾਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰਾ ਇਤ੍ਯਾਦਾਨਵਚਨੋ ਧਾ ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਣਵਾਚਕਃ
‘ਰਾ’ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅੱਖਰ ਹੈ, ਤੇ ‘ਧਾ’ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਭੂਵ ਗੋਪੀਸਂਘਸ਼੍ਚ ਰਾਧਾਯਾ ਲੋਮਕੂਪਤਃ
ਰਾਧਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਰਾਧਾਵਾਮਾਂਸ਼ਭਾਗੇਨ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਬਭੂਵ ਸਾ
ਰਾਧਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਸ੍ਯ ਸਾ ਪਤ੍ਨੀ ਦੇਵੀ ਵੈਕੁਣ੍ਠਵਾਸਿਨੀ
ਉਹ ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਤਦਂਸ਼ਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਗृਹਿਣਾਂ ਚ ਗृਹੇ ਗृਹੇ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਘਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਹਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕਸ਼ਮੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਂ ਰਾਧਾ ਕृष੍ਣਪਤ੍ਨੀ ਕृष੍ਣਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਸ੍ਥਿਤਾ
ਆਪ ਹੀ ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਿਥ੍ਯੈਵ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਤਿਨਕੇ ਤੱਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚਮੁੱਚ ਝੂਠ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ।
ਪਰਂ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪਰਮਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੱਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹੈ।