ਪੂਜਾਂ ਚਕਾਰ ਭਗਵਾਨ੍ਸੁਰਭ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪੁਰਾ ਮੁਨੇ
ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਦੀਪਾਨ੍ਵਿਤਾ ਪਰਦਿਨੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਭਵੇ
ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਦੀਵੇ ਲਗਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਹੋਈ।
ਧ੍ਯਾਨਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਯਦ੍ਯਤ੍ਪੂਜਾਵਿਧਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਧਿਆਨ, ਭਜਨ, ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਢੰਗ ਹਨ—
ੴ ਸੁਰਭ੍ਯੈ ਨਮ ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਯਂ ਤੁ षਡਕ੍ਸ਼ਰਃ
‘ਓਂ ਸੁਰਭੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ’ ਇਹ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤਂ ਧ੍ਯਾਨਂ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੇ ਪੂਜਨਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਮਤਮ੍
ਧਿਆਨ ਯਜੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਜਾ ਸਭ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਵਰੂਪਾਂ ਪਰਮਾਂ ਰਾਧਾਸਹਚਰੀਂ ਪਰਾਮ੍
ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਤੇ ਰਾਧਾ ਦੀ ਮਾਣੀ ਸਾਥੀ ਹੈ।
ਪਵਿਤ੍ਰਰੂਪਾਂ ਪੂਜ੍ਯਾਂ ਚ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਾਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਘਟੇ ਵਾ ਧੇਨੁਸ਼ਿਰਸਿ ਬਦ੍ਧਸ੍ਤਂਭੇ ਗਵਾਂ ਚ ਵਾ 2.47.
ਘੜੇ ਉੱਤੇ, ਗਾਂ ਦੀ ਸਿਰ ਤੇ, ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਥੰਭ ਤੇ ਜਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿਚ—
ਦੀਪਾਨ੍ਵਿਤਾ ਪਰਦਿਨੇ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ
ਦੀਵੇ ਨਾਲ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਸਵੇਰੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ—
ਏਕਦਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਾਰਾਹੇ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਯਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਾਰਾਹ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ—
ਤੇ ਗਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਲੋਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਤੁष੍ਟੁਵੁਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਏ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਗਵਾਂ ਬੀਜਸ੍ਵਰੂਪਾਯੈ ਨਮਸ੍ਤੇ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕੇ
ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਜਗਤ ਮਾਤਾ, ਗਾਂ ਦੀ ਬੀਜ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮੋ ਰਾਧਾਪ੍ਰਿਯਾਯੈ ਚ ਪਦ੍ਮਾਂਸ਼ਾਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵਰੂਪਾਯੈ ਪ੍ਰਦਾਤ੍ਰ੍ਯੈ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਾਮ੍
ਰਾਧਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਪਦਮਾ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਵਾਲੀ, ਕਲਪ ਵ੍ਰਿਖ ਰੂਪ ਤੇ ਸਭ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼੍ਰੀਦਾਯੈ ਧਨਦਾਯੈ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਦਾਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਬੁਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਯਸ਼ੋਦਾਯੈ ਸੌਖ੍ਯਦਾਯੈ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਯਸ਼ੋਦਾ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਤਤ੍ਰੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਸਨਾਤਨੀ
ਉਥੇ ਹੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਜਗਾਮ ਸਾ ਚ ਗੋਲੋਕਂ ਯਯੁਰ੍ਦੇਵਾਦਯੋ ਗृਹਮ੍
ਉਹ ਗੋਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ।
ਦੁਗ੍ਧਾਦ੍ ਘृਤਂ ਤਤੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਸੁਰਸ੍ਯ ਚ 2.47.
ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਘੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਯਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸ ਗੋਮਾਨ੍ਧਨਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ੍ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਾਂ ਤੇ ਧਨ ਹੈ, ਉਹ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕृष੍ਣਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਪੁਨਰ੍ਭਵਨਂ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰ ਭਵੇ ਭਵੇਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਨਮ ਵਿਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦੇ ਸੁਰਭ੍ਯੁਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਤਦੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਤਤ੍ਪੂਜਾਦਿਕਥਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਖੰਡ ਵਿਚ ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ 'ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਸਤਚੁਆਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਨਾਰਾਯਣਾਂਸ਼ ਭਗਵਨ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਨਾਰਾਯਣੀਂ ਕਥਾਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅੰਸ਼, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸੁਰਭ੍ਯੁਪਾਖ੍ਯਾਨਮਤੀਵ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਮੈਂ ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਰਾਧਿਕਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਧਿਕਾ ਦੀ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼ਂ ਸਿਦ੍ਧਿਦਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸ਼ਂਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਵਦਨਂ ਪ੍ਰੀਤਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸ੍ਤੁਤਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਸੰਨ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਸੋਤ੍ਸਵਰਸਾਖ੍ਯਾਨਂ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਰਾਸ ਉਤਸਵ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਸ੍ਫੀਤਾ ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਪ੍ਰਾਣਵਲ੍ਲਭਮ੍ ।। ਸ੍ਤਵਨਂ ਕੁਰ੍ਵਤੀ ਭੀਤਾ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ੇਨ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਾ
ਪਾਰਵਤੀ, ਜੋ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਹੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਡਰਦੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤੀ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਮਹਾਦੇਵੀ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।