ਸ਼ਮ੍ਭੁਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਾਨ੍ਵੇਦਾਂਗਾਨਿਤਰਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਚਾਰ ਵੇਦ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਸਿਖਾਈਆਂ।
ਭਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਕਾਨ੍ਤੇ ਚਾਭੀष੍ਟੇ ਦੇਵੇ ਹਰੌ ਗੁਰੌ
ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ, ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਹਰਿ ਦੇਵ ਤੇ ਗੁਰੂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਸੀ।
ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪੁष੍ਕਰਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਜ੍ਞਯਾ
ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਪੁਸ਼ਕਰ ਗਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪੋਧਨਃ
ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦਿਵਿਆ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਂਕਰਂ ਚ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੁਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਬਾਲਕਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਇਆ।
ਤਾਂ ਸਪੁਤ੍ਰਾਂ ਸੁਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਦਂ ਪ੍ਰਾਪ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ 2.46.
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਵੇਖਿਆ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਤ੍ਵਸਂਖ੍ਯਾਞ੍ਛ੍ਰੇਯਸੇ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ
ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਸਾ ਸਪੁਤ੍ਰਾ ਚ ਸੁਚਿਰਂ ਤਸ੍ਥੌ ਤਾਤਾਲਯੇ ਤਦਾ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀ।
ਅਥਾਭਿਮਨ੍ਯੁਤਨਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ
ਫਿਰ, ਅਭਿਮਨਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਤਾਹੇ ਸਮਤੀਤੇ ਤੁ ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਦਂਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਸੱਤ ਦਿਨ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੇ, ਤਕਸ਼ਕ ਤੈਨੂੰ ਡੱਸੇਗਾ।
ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਗਂਗਾਦ੍ਵਾਰਂ ਜਗਾਮ ਸਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਸਪ੍ਤਾਹੇ ਸਮਤੀਤੇ ਤੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤਕ੍ਸ਼ਕਂ ਪਥਿ
ਸੱਤ ਦਿਨ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੇ, ਤਕਸ਼ਕ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਯੋਰ੍ਬਭੂਵ ਸਂਵਾਦਃ ਸੁਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਰਾਜਾ ਚਕਾਰ ਯਜ੍ਞਂ ਚ ਸਰ੍ਪਸਤ੍ਰਾਭਿਧਂ ਮੁਨੇ 2.46.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਰਪ ਸਤ੍ਰ ਨਾਮਕ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਸ ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ਼੍ਚ ਭੀਤਸ਼੍ਚ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਯੌ
ਤਕਸ਼ਕ ਡਰ ਕੇ ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਅਥ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚਾਯਯੁਰ੍ਮਨਸਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ ੧
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਮਨ-ਜਨਮਏ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆਏ।
ਤਤ੍ਰ ਆਸ੍ਤੀਕ ਆਗਤ੍ਯ ਮਾਤੁਰ੍ਯਜ੍ਞਮਥਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਥੇ ਆਸਤਿਕ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਦਦੌ ਵਰਂ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕृਪਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਜ੍ਞਯਾ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਮਨਸਾਦੇਵੀਂ ਪ੍ਰਯਯੁਃ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਚ ਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੋਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਪੂਜਾਵਿਧਿਕ੍ਰਮਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੇ ਦੇਵੀਂ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਭਕ੍ਤਿਤਃ ।। 2.46.
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਙ੍ਗਾਜਲੇਨੈਵ ਰਤ੍ਨਕੁਮ੍ਭ ਸ੍ਥਿਤੇਨ ਚ
ਸਵਰਗ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਕੁੰਭ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ,
ਵਾਸਸੀ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਮਨੋਰਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ।
ਗਣੇਸ਼ਂ ਚ ਦਿਨੇਸ਼ਂ ਚ ਵਹ੍ਨਿਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਗਣੇਸ਼, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਮਨਸਾਦੇਵ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹੇਤ੍ਯੇਵਂ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ: 'ਓਂ ਹ੍ਰੀੰ ਸ਼੍ਰੀੰ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ।'
ਉਪਚਾਰਾਨ੍षੋਡਸ਼ਕਾਨ੍ਭਕ੍ਤਿਤੋ ਦੁਰ੍ਲਭਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਹਰੀ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੋਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਦੁਲਭ ਪੂਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ।
ਵਾਦ੍ਯਂ ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਂ ਚ ਵਾਦਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਏ ਗਏ।
ਦੇਵੋ ਵਿਪ੍ਰਾਜ੍ਞਯਾ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਥੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਪਰਾਤ੍ਪਰਾਂ ਚ ਪਰਮਾਂ ਨਹਿ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ऽਧੁਨਾ
ਮਹੇਂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਾਣਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੇਦੇ ਸ੍ਵਭਾਵਾਖ੍ਯਾਨਤਃ ਪਰਮ੍
ਸਤਿ ਦੇ ਲਕੜਣ ਵੈਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਦੀ ਕਥਾ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ।