ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾਨਾਂ ਯਥਾऽਨ੍ਨੇ ਚ ਕਾਮੁਕਾਨਾਂ ਯਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਭੁੱਖਿਆਂ ਲਈ ਰੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਔਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਵਿਦੁषਾਂ ਚ ਯਥਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਵਣਿਜ੍ਯੇ ਵਣਿਜਾਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਗ੍ਰੰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਪਪਾਤ ਸ੍ਵਾਮਿਨਃ ਪਦੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਢੁੱਕ ਗਈ।
ਨੇਤ੍ਰੋਦਕੇਨ ਮਨਸਾਂ ਸ੍ਨਾਪਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਮੁਨਿਃ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤੌ ਦ੍ਵੌ ਚ ਵਿਸ਼ੋਕੌ ਚ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।
ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਸੁਪ੍ਰਬੋਧ੍ਯ ਚ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਾ ਕੇ, ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਮਨਸਾਂ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ 2.46.
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਥਕਿਆ ਮਨ ਜਗਾਇਆ।
ਸੁਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਦਿਨੇ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸੁषੁਵੇ ਮਙ੍ਗਲੇ ਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਿਤੋ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਸੁਣਿਆ।
ਜਾਤਕਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਵਾਚਯਾਮਾਸ ਮਂਗਲਮ੍
ਜਨਮ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ ਗਏ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ ਗਏ।
ਸ਼ਮ੍ਭੁਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਾਨ੍ਵੇਦਾਂਗਾਨਿਤਰਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਚਾਰ ਵੇਦ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਸਿਖਾਈਆਂ।
ਭਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਕਾਨ੍ਤੇ ਚਾਭੀष੍ਟੇ ਦੇਵੇ ਹਰੌ ਗੁਰੌ
ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ, ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਹਰਿ ਦੇਵ ਤੇ ਗੁਰੂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਸੀ।
ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪੁष੍ਕਰਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਜ੍ਞਯਾ
ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਪੁਸ਼ਕਰ ਗਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪੋਧਨਃ
ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦਿਵਿਆ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਂਕਰਂ ਚ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੁਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਬਾਲਕਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਇਆ।
ਤਾਂ ਸਪੁਤ੍ਰਾਂ ਸੁਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਦਂ ਪ੍ਰਾਪ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ 2.46.
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਵੇਖਿਆ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਤ੍ਵਸਂਖ੍ਯਾਞ੍ਛ੍ਰੇਯਸੇ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ
ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਸਾ ਸਪੁਤ੍ਰਾ ਚ ਸੁਚਿਰਂ ਤਸ੍ਥੌ ਤਾਤਾਲਯੇ ਤਦਾ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀ।
ਅਥਾਭਿਮਨ੍ਯੁਤਨਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ
ਫਿਰ, ਅਭਿਮਨਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਤਾਹੇ ਸਮਤੀਤੇ ਤੁ ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਦਂਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਸੱਤ ਦਿਨ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੇ, ਤਕਸ਼ਕ ਤੈਨੂੰ ਡੱਸੇਗਾ।
ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਗਂਗਾਦ੍ਵਾਰਂ ਜਗਾਮ ਸਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਸਪ੍ਤਾਹੇ ਸਮਤੀਤੇ ਤੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤਕ੍ਸ਼ਕਂ ਪਥਿ
ਸੱਤ ਦਿਨ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੇ, ਤਕਸ਼ਕ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਯੋਰ੍ਬਭੂਵ ਸਂਵਾਦਃ ਸੁਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਰਾਜਾ ਚਕਾਰ ਯਜ੍ਞਂ ਚ ਸਰ੍ਪਸਤ੍ਰਾਭਿਧਂ ਮੁਨੇ 2.46.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਰਪ ਸਤ੍ਰ ਨਾਮਕ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਸ ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ਼੍ਚ ਭੀਤਸ਼੍ਚ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਯੌ
ਤਕਸ਼ਕ ਡਰ ਕੇ ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਅਥ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚਾਯਯੁਰ੍ਮਨਸਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ ੧
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਮਨ-ਜਨਮਏ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆਏ।
ਤਤ੍ਰ ਆਸ੍ਤੀਕ ਆਗਤ੍ਯ ਮਾਤੁਰ੍ਯਜ੍ਞਮਥਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਥੇ ਆਸਤਿਕ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਦਦੌ ਵਰਂ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕृਪਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਜ੍ਞਯਾ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਮਨਸਾਦੇਵੀਂ ਪ੍ਰਯਯੁਃ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਚ ਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੋਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਪੂਜਾਵਿਧਿਕ੍ਰਮਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।