ਨ ਮੋਚਯੇਦ੍ਯਃ ਸ ਕਥਂ ਗੁਰੁਸ੍ਤਾਤੋ ਹਿ ਬਾਨ੍ਧਵਃ
ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਸੱਚਾ ਮਿਤ੍ਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਯਃ ਸ ਕਥਂ ਕੀਦृਸ਼ੋ ਬਾਨ੍ਧਵੋ ਨृਣਾਮ੍ ਨਿਰ੍ਮੂਲਂ ਚ ਪੁਰਾਕਰ੍ਮ ਭਵੇਦ੍ਯਤ੍ਸੇਵਯਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਿਤ੍ਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਕਰਮ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾ ਛਲੇਨ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਦੋषਂ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਮ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਮੈਂ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਮਾਫ ਕਰ, ਪਿਆਰੀ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਤਪਸੇ ਯਾਮਿ ਗਚ੍ਛ ਦੇਵਿ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਮੈਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੇ ਤਪ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ, ਦੇਵੀ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲੀ ਜਾ।
ਧਨਾਦਿषੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਪਥਗਾਮਿਨਾਮ੍
ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਆਦਿ ਵਸਤੂਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤਿ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਸ਼ੋਕਕਾਤਰਾ
ਜਰਤਕਾਰੂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਆ ਗਿਆ।
ਮਨਸੋਵਾਚ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਮਰਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਬਨ੍ਧੋ ਤਤ੍ਰ ਮਾਮਾਗਮਿष੍ਯਸਿ।।2.46.
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂ, ਮਿਤ੍ਰ, ਉਥੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਂ।
ਬਨ੍ਧੁਭੇਦਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਤਮਃ ਪੁਤ੍ਰਭੇਦਸ੍ਤਤਃ ਪਰਃ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।
ਪਤਿਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਤਪੁਤ੍ਰਾਧਿਕਃ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਪਤੀ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰੇ ਯਥੈਕਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਯਥਾ ਹਰੌ
ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤਾਂ ਲਈ, ਹਰਿ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾਨਾਂ ਯਥਾऽਨ੍ਨੇ ਚ ਕਾਮੁਕਾਨਾਂ ਯਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਭੁੱਖਿਆਂ ਲਈ ਰੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਔਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਵਿਦੁषਾਂ ਚ ਯਥਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਵਣਿਜ੍ਯੇ ਵਣਿਜਾਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਗ੍ਰੰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਪਪਾਤ ਸ੍ਵਾਮਿਨਃ ਪਦੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਢੁੱਕ ਗਈ।
ਨੇਤ੍ਰੋਦਕੇਨ ਮਨਸਾਂ ਸ੍ਨਾਪਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਮੁਨਿਃ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤੌ ਦ੍ਵੌ ਚ ਵਿਸ਼ੋਕੌ ਚ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।
ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਸੁਪ੍ਰਬੋਧ੍ਯ ਚ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਾ ਕੇ, ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਮਨਸਾਂ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ 2.46.
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਥਕਿਆ ਮਨ ਜਗਾਇਆ।
ਸੁਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਦਿਨੇ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸੁषੁਵੇ ਮਙ੍ਗਲੇ ਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਿਤੋ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਸੁਣਿਆ।
ਜਾਤਕਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਵਾਚਯਾਮਾਸ ਮਂਗਲਮ੍
ਜਨਮ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ ਗਏ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ ਗਏ।
ਸ਼ਮ੍ਭੁਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਾਨ੍ਵੇਦਾਂਗਾਨਿਤਰਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਚਾਰ ਵੇਦ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਸਿਖਾਈਆਂ।
ਭਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਕਾਨ੍ਤੇ ਚਾਭੀष੍ਟੇ ਦੇਵੇ ਹਰੌ ਗੁਰੌ
ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ, ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਹਰਿ ਦੇਵ ਤੇ ਗੁਰੂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਸੀ।
ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪੁष੍ਕਰਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਜ੍ਞਯਾ
ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਪੁਸ਼ਕਰ ਗਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪੋਧਨਃ
ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦਿਵਿਆ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਂਕਰਂ ਚ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੁਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਬਾਲਕਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਇਆ।
ਤਾਂ ਸਪੁਤ੍ਰਾਂ ਸੁਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਦਂ ਪ੍ਰਾਪ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ 2.46.
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਵੇਖਿਆ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਤ੍ਵਸਂਖ੍ਯਾਞ੍ਛ੍ਰੇਯਸੇ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ
ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਸਾ ਸਪੁਤ੍ਰਾ ਚ ਸੁਚਿਰਂ ਤਸ੍ਥੌ ਤਾਤਾਲਯੇ ਤਦਾ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀ।
ਅਥਾਭਿਮਨ੍ਯੁਤਨਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ
ਫਿਰ, ਅਭਿਮਨਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਤਾਹੇ ਸਮਤੀਤੇ ਤੁ ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਦਂਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਸੱਤ ਦਿਨ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੇ, ਤਕਸ਼ਕ ਤੈਨੂੰ ਡੱਸੇਗਾ।