ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਚ ਤਪਸ੍ਵੀ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਚ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ
'ਉਜਲਾ, ਤਪਸਵੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ,'
ਸ ਚ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ਕੁਲਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍
'ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਚੁੱਕੇਗਾ।'
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਯਾ ਸਪ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀ
ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ,
ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦੋ ਬਨ੍ਧੁਸ੍ਤਦਿष੍ਟਂ ਯਤ੍ਸੁਖਪ੍ਰਦਮ੍
ਜੋ ਹਰਿ-ਭਗਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸੱਚੀ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ,
ਸਾ ਗਰ੍ਭਧਾਰਿਣੀ ਯਾ ਚ ਗਰ੍ਭਵਾਸਵਿਮੋਚਿਨੀ
ਜੋ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਬੱਚਾ ਜਨਮਾਉਂਦੀ ਹੈ,
ਗੁਰੁਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞਾਨਦਾਤਾ ਚ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਕृष੍ਣਭਾਵਨਮ੍
ਜੋ ਗੁਰੂ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ,
ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਂ ਤਿਰੋਭੂਤਂ ਕਿਂ ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਦਨ੍ਯਤਃ 2.46.
ਉਹ ਗਿਆਨ ਜੇ ਆਵੇ, ਜੇ ਲੁਕ ਜਾਏ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹੋਰ ਗਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਸਾਰਭੂਤਂ ਚ ਹਰੇਰਨ੍ਯਦ੍ਵਿਡਮ੍ਬਨਮ੍
ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਫ ਨਕਲ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬਨ੍ਧਾਤ੍ਸ ਰਿਪੁਰ੍ਯੋ ਹਿ ਬਨ੍ਧਦਃ
ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੀ ਬੰਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ ਰਿਪੁਃ ਸ਼ਿष੍ਯਘਾਤੀ ਚ ਯਤੋ ਬਨ੍ਧਾਨ੍ਨ ਮੋਚਯੇਤ੍
ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨ ਮੋਚਯੇਦ੍ਯਃ ਸ ਕਥਂ ਗੁਰੁਸ੍ਤਾਤੋ ਹਿ ਬਾਨ੍ਧਵਃ
ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਸੱਚਾ ਮਿਤ੍ਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਯਃ ਸ ਕਥਂ ਕੀਦृਸ਼ੋ ਬਾਨ੍ਧਵੋ ਨृਣਾਮ੍ ਨਿਰ੍ਮੂਲਂ ਚ ਪੁਰਾਕਰ੍ਮ ਭਵੇਦ੍ਯਤ੍ਸੇਵਯਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਿਤ੍ਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਕਰਮ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾ ਛਲੇਨ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਦੋषਂ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਮ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਮੈਂ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਮਾਫ ਕਰ, ਪਿਆਰੀ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਤਪਸੇ ਯਾਮਿ ਗਚ੍ਛ ਦੇਵਿ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਮੈਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੇ ਤਪ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ, ਦੇਵੀ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲੀ ਜਾ।
ਧਨਾਦਿषੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਪਥਗਾਮਿਨਾਮ੍
ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਆਦਿ ਵਸਤੂਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤਿ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਸ਼ੋਕਕਾਤਰਾ
ਜਰਤਕਾਰੂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਆ ਗਿਆ।
ਮਨਸੋਵਾਚ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਮਰਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਬਨ੍ਧੋ ਤਤ੍ਰ ਮਾਮਾਗਮਿष੍ਯਸਿ।।2.46.
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂ, ਮਿਤ੍ਰ, ਉਥੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਂ।
ਬਨ੍ਧੁਭੇਦਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਤਮਃ ਪੁਤ੍ਰਭੇਦਸ੍ਤਤਃ ਪਰਃ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।
ਪਤਿਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਤਪੁਤ੍ਰਾਧਿਕਃ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਪਤੀ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰੇ ਯਥੈਕਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਯਥਾ ਹਰੌ
ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤਾਂ ਲਈ, ਹਰਿ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾਨਾਂ ਯਥਾऽਨ੍ਨੇ ਚ ਕਾਮੁਕਾਨਾਂ ਯਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਭੁੱਖਿਆਂ ਲਈ ਰੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਔਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਵਿਦੁषਾਂ ਚ ਯਥਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਵਣਿਜ੍ਯੇ ਵਣਿਜਾਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਗ੍ਰੰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਪਪਾਤ ਸ੍ਵਾਮਿਨਃ ਪਦੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਢੁੱਕ ਗਈ।
ਨੇਤ੍ਰੋਦਕੇਨ ਮਨਸਾਂ ਸ੍ਨਾਪਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਮੁਨਿਃ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤੌ ਦ੍ਵੌ ਚ ਵਿਸ਼ੋਕੌ ਚ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।
ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਸੁਪ੍ਰਬੋਧ੍ਯ ਚ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਾ ਕੇ, ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਮਨਸਾਂ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ 2.46.
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਥਕਿਆ ਮਨ ਜਗਾਇਆ।
ਸੁਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਦਿਨੇ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸੁषੁਵੇ ਮਙ੍ਗਲੇ ਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਿਤੋ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਸੁਣਿਆ।
ਜਾਤਕਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਵਾਚਯਾਮਾਸ ਮਂਗਲਮ੍
ਜਨਮ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ ਗਏ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ ਗਏ।