ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਂਗਲਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਪ੍ਰਥਮੇ ਪੂਜਿਤਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ਮ੍ਭੁਨਾ ਸਰ੍ਵਮਂਗਲਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਸ਼ੁਭਤਾ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤृਤੀਯੇ ਪੂਜਿਤਾ ਭਦ੍ਰਾ ਮਂਗਲੇਨ ਨृਪੇਣ ਚ ਪਞ੍ਚਮੇ ਮਙ੍ਗਲਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਨਰੈਰ੍ਮਂਗਲਚਣ੍ਡਿਕਾ
ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਭਦਰਾ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਚੰਗੀ ਵਾਧਾਈ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ। ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੰਗਲਚੰਡਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਪੂਜਿਤਾ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੈਃ ਪੂਜਿਤਾ ਸਦਾ
ਉਹ ਹਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਮਨੁਭਿਰ੍ਮਾਨਵੈਰ੍ਮੁਨੇ 2.44.
ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮুনি।
ਤਨ੍ਮਂਗਲਂ ਭਵੇਚ੍ਛਸ਼੍ਵਨ੍ਨ ਭਵੇਤ੍ਤਦਮਂਗਲਮ੍
ਜੋ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਾੜਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦੇ ਮਙ੍ਗਲੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਤਤ੍ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਾਦਿਕਥਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ 'ਮੰਗਲ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਆਦਿ' ਚੌਂਤਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮਨਸਾਖ੍ਯਾਨਂ ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਧਰ੍ਮਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਰਮ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਮਨਸਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।
ਕਨ੍ਯਾ ਭਗਵਤੀ ਸਾ ਚ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਚ ਮਾਨਸੀ
ਉਹ ਭਗਵਤੀ ਕਨਿਆ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਮਨ ਤੋਂ ਜਣੀ ਧੀ ਹੈ।
ਮਨਸਾ ਧ੍ਯਾਯਤੇ ਯਾ ਵਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਾ ਚ ਸਾ ਦੇਵੀ ਵੈष੍ਣਵੀ ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਿਨੀ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰਨ ਯੋਗਿਨੀ ਹੈ।
ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਸ਼ਰੀਰਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਰਤਕਾਰੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੇਖਿਆ।
ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਚ ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਕृਪਯਾ ਚ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਨੇ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਚ ਨਾਗਲੋਕੇ ਚ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਬਹ੍ਮਲੋਕਤਃ
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਨਾਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ—
ਜਗਦ੍ਗੌਰੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਤੇਨ ਸਾ ਪੂਜਿਤਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਜਗਦਗੌਰੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾऽਤੀਵ ਰਮ੍ਯਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਤੇਨ ਨਾਰਦ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਨਾਗੇਸ਼੍ਵਰੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਸਾ ਨਾਗਭਗਿਨੀ ਤਥਾ 2.45.੧
ਉਹ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਮਹਾਜ੍ਞਾਨਯੁਤਾਂ ਤਾਂ ਚ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡੀ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਆਸ੍ਤੀਕਮਾਤਾ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਰਿਤਿ ਸ੍ਮ ਸਾ
ਉਹ ਆਸਤਿਕ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤੇ ਜਰਤਕਾਰੂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੋਗਿਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵਪੂਜ੍ਯਸ੍ਯ ਜਰਤ੍ਕਾਰੋਃ ਪ੍ਰਿਯਾ ਤਤਃ
ਯੋਗੀ ਜਰਤਕਾਰੂ, ਜੋ ਸਭ ਥਾਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ੴ ਨਮੋ ਮਨਸਾਯੈ ਵੈष੍ਣਵੀ ਨਾਗਭਗਿਨੀ ਸ਼ੈਵੀ ਨਾਗੇਸ਼੍ਵਰੀ ਤਥਾ
ਓਂ, ਮਨਸਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਹੈ, ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਸ਼ੈਵੀ ਅਤੇ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰੀ ਵੀ ਹੈ।
ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਪ੍ਰਿਯਾऽऽਸ੍ਤੀਕਮਾਤਾ ਵਿषਹਰੀਤਿ ਚ
ਉਹ ਜਰਤਕਾਰੂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਆਸਤਿਕ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਤਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਪੂਜਾਕਾਲੇ ਚ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਨਾਮ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਨਾਗਭੀਦੇ ਚ ਸ਼ਯਨੇ ਨਾਗਗ੍ਰਸ੍ਤੇ ਚ ਮਨ੍ਦਿਰੇ
—ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਡਰ ਵਿੱਚ, ਸੌਣ ਵੇਲੇ, ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ—
ਇਦਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
—ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਦਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ਜਪੇਨੈਵ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍ 2.45.
ਇਸ ਨੂੰ ਦਸ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿਧੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਗੌਘਂ ਭੂषਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ ਭਵੇਨ੍ਨਾਗਵਾਹਨਃ
ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਗਹਿਣਾ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦੇ ਮਨਸੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਮਨਸਾਸ੍ਤੋਤ੍ਰਾਦਿਕ ਥਨਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਮਨਸਾ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਮਨਸਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਆਦਿ ਖੰਡ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਚੁਆਲੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਧ੍ਯਾਨਂ ਚ ਸਾਮਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵੀਪੂਜਾਵਿਧਾਨਕਮ੍
ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਿਆਨ ਜੋ ਸਾਮ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧੀ—
ਸ਼੍ਵੇਤਚਮ੍ਪਕਵਰ੍ਣਾਭਾਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਾਮ੍
—ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸਫੈਦ ਚੰਪਾ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ—