ਰਾਜਸੂਯੇ ਵਾਜਪੇਯੇ ਗੋਮੇਧੇ ਨਰਮੇਧਕੇ
ਰਾਜਸੂਯ, ਵਾਜਪੇਯ, ਗੋਮੇਧ ਤੇ ਮਨੁਸ਼ਯ ਯਜਨ ਵਿੱਚ,
ਧਨਦੇ ਭੂਮਿਦੇ ਫਲ੍ਗੌ ਪੁਤ੍ਰੇष੍ਟੌ ਗਜਮੇਧਕੇ
ਧਨ ਦੇਣ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ, ਫਲਗਾ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਹਾਥੀ ਯਜਨ ਵਿੱਚ,
ਸ਼ਿਵਯਜੇ ਰੁਦ੍ਰਯਜ੍ਞੇ ਸ਼ਕ੍ਰਯਜ੍ਞੇ ਚ ਬਨ੍ਧਕੇ
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਯਜਨ, ਇੰਦਰ ਯਜਨ ਤੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ,
ਸ਼ੁਚਿਯਾਗੇ ਧਰ੍ਮਯਾਗੇ ਰੇਚਨੇ ਪਾਪਮੋਚਨੇ
ਸੁੱਚੀ ਯਜਨ, ਧਰਮ ਯਜਨ, ਸ਼ੁਧੀ ਤੇ ਪਾਪ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ,
ਏਤੇषਾਂ ਚ ਸਮਾਰਮ੍ਭੇ ਇਦਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਚ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਇਦਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਚ ਕਥਿਤਂ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪੂਜਾਵਿਧਾਨਕਮ੍
ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਦਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼ਸਮ੍ਭੂਤਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਕਮਲਾਕਲਾਮ੍ 2.42.
ਮੈਂ ਦਕਸ਼ੀਣਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਕਮਲ ਦੀ ਕਿਰਣ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਃਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਾਂ ਚ ਸੁਸ਼ੀਲਾਂ ਸ਼ੁਭਦਾਂ ਭਜੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ, ਨੇਕ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦ੍ਯਾਦਿਕਂ ਦੇਵ੍ਯੈ ਵੇਦੋਕ੍ਤੇਨ ਚ ਨਾਰਦ
ਨਾਰਦ ਜੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਿਧਿਵਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਸਰ੍ਵਪੂਜਿਤਾਮ੍
ਦਕਸ਼ੀਣਾ, ਜੋ ਸਭ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੁਖਦਂ ਪ੍ਰੀਤਿਦਂ ਚੈਵ ਫਲਦਂ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਉਹ ਸੁਖ, ਪ੍ਰੀਤ ਤੇ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਂਗਹੀਨਂ ਚ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਨ ਭਵੇਦ੍ਭਾਰਤੇ ਭੁਵਿ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਜਿਸ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਹੀਨੋ ਲਭੇਦ੍ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਸੁਸ਼ੀਲਾਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀਂ ਪਰਾਮ੍
ਜਿਸ ਕੋਲ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨੇਕ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਸੁਵ੍ਰਤਾਂ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਚ ਕੁਲਜਾਂ ਵਰਾਮ੍
ਪਤਿਵਰਤਾ, ਸੁਵਰਤਾ, ਸ਼ੁਧ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਉੱਤਮ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਭੂਮਿਹੀਨੋ ਲਭੇਦ੍ਭੂਮਿਂ ਪ੍ਰਜਾਹੀਨੋ ਲਭੇਤ੍ਪ੍ਰਜਾਃ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸਮੇਕਮਿਦਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਅਨ੍ਯਾਸਾਂ ਚਰਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵੀ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨਾਂ ਚ ਦੇਵੀਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕਾਸਾਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਮਾਸਾਂ ਚਰਿਤਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਰਤਬ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਬਾਲਕਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾ ਚ ਬਾਲਦਾ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੁਮਾਇਆ, ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ,
ਮਾਤृਕਾਸੁ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਦੇਵਸੇਨਾਭਿਧਾ ਚ ਸਾ
ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਸੇਨਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਃਪ੍ਰਦਾ ਚ ਬਾਲਾਨਾਂ ਪਾਤ੍ਰੀ ਰਕ੍ਸ਼ਣਕਾਰਿਣੀ
ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੂਜਾਵਿਧੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਿਤਿਹਾਸਵਿਧਿਂ ਸ਼ृਣੁ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਢੰਗ ਸੁਣੋ।
ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਸ਼੍ਚਾਸੀਤ੍ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵ ਮਨੋਃ ਸੁਤਃ
ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਸਵਾਇੰਭੂ ਮਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਜ੍ਞਯਾ ਚ ਯਤ੍ਨੇਨ ਕृਤਦਾਰੋ ਬਭੂਵ ਸਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਪੁਤ੍ਰੇष੍ਟਿਯਜ੍ਞਂ ਤਂ ਚਾਪਿ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਕਸ਼੍ਯਪਃ 2.43.
ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਪੁਤ੍ਰੇਸ਼ਟੀ ਯਜਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਰੁਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਦ੍ਯੋ ਗਰ੍ਭੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾਈ, ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਗਰਭ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਸੁषਾਵ ਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕੁਮਾਰਂ ਕਨਕਪ੍ਰਭਮ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਮੁੰਡਾ ਜਨਮਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਰੁਦੁਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨਾਰ੍ਯ੍ਯੋ ਵੈ ਬਾਨ੍ਧਵਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਰੋ ਪਈਆਂ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਂ ਚ ਯਯੌ ਰਾਜਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਬਾਲਕਂ ਮੁਨੇ
ਰਾਜਾ ਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਸਮਾਧੀ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਮੁਨੀ।