ਨ ਚੇਦ੍ਦਦਾਸਿ ਜਾਮਾਤਰ੍ਮਮ ਜਾਮਾਤਰਂ ਵਿਧੁਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਜਾਮਾਤ ਨੂੰ, ਹੇ ਚੰਦ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ,
ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਮੁਵਾਚ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ 1.9.
ਦੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆਲੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ ਨਾਹਂ ਦਾਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਚੰਦ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਛੱਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਕृष੍ਣੋ ਵृਦ੍ਧਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਰੂਪਧृਕ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਆਏ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ਿषਂ ਤੌ ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ, ਚਮਕ ਉਠਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਦਕ੍ਸ਼ਾਯ ਦੇਹਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦਕ੍ਸ਼, ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਚੰਦ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਦੇ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਂ ਵਰਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵਂ ਵੈष੍ਣਵਾਗ੍ਰਣੀਃ
ਤੂੰ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿਚ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਰੋਧੀ ਚ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਃ
ਦਕ੍ਸ਼ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ, ਠਹਿਰਨਾ ਔਖਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਸਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਆਪ ਹੱਸ ਪਏ।
ਸ਼ਙ੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ਼੍ਚ ਨ ਸਮਰ੍ਥੋऽਹਂ ਪ੍ਰਦਾਤੁਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਭਯੇਨੈਵ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍ 1.9.
ਜੋ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸਰੇ ਆਏ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ—
ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥੋऽਹਂ ਨ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਂ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ।
ਯਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਸਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਂ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਮਾਤਾ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਚ ਹਨ੍ਤਾ ਚ ਪਰਿਣਾਮਤਃ
ਤੂੰ ਸਭ ਦੀ ਮਾਂ, ਰਚਨਹਾਰ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਵਿਚ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਭਾਵਵਿਤ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ—
ਪ੍ਰਤਸ੍ਥਾਵਰ੍ਦ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਃ ਸ਼ਿਵਸ਼ੇਖਰੇ
ਵਧਦਾ ਚੰਦ, ਹੁਣ ਰੋਗ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸਜ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਮਾਧਵਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਗੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਮਾਧਵ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।
ਕृष੍ਣਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਪਰਿਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਜਹਾਰ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਚੰਦ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਾ ਕੇ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿਰਿਆ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸृष੍ਟਿਕ੍ਰਮਂ ਮੁਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਕ੍ਰਤੋਰਪਿ ਕ੍ਰਿਯਾ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਨਸੂਯਤ
ਸੌਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਭੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ; ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਤ੍ਰਯਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਸੋ ਬਭੂਵੁਰ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ।
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ਼ਕ੍ਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਾਸ਼ਰਃ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਰਾਸ਼ਰ ਸੀ।
ਵ੍ਯਾਸਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ਿਵਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਕਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਵਰਃ
ਵਿਆਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ੁਕਾ ਸੀ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ ਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਵਚਨਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਧਨੇਸ਼ੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਨੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਅਧੁਨਾ ਕਥਿਤਂ ਜਨ੍ਮ ਧਨੇਸ਼ਸ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਾਦਿਦਮ੍
ਹੁਣ ਧਨੇਸ਼, ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪੇਨ ਸ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰਵਸ੍ਸੁਤਃ
ਸੌਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ।
ਗੁਰਵੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਾਤੁਮੁਤਥ੍ਯਸ਼੍ਚ ਧਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਤਥਯ ਨੇ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ।
ਧਨੇਸ਼ੋ ਵਿਰਸੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮੈ ਤਦ੍ਦਾਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਧਨੇਸ਼, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।