ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਸੁਸ੍ਤਨੀ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾ
ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਸੋਹਣੀ, ਛਾਤੀ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਰੰਗ ਸਿਆਹ ਤੇ ਆਕਾਰੀ ਵੱਡੀ ਸੀ।
ਸ਼੍ਵੇਤਚਮ੍ਪਕਵਰ੍ਣਾਭਾ ਬਿਮ੍ਬੋष੍ਠੀ ਮृਗਲੋਚਨਾ
ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਚਿੱਟੇ ਚੰਪਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀ, ਹੋਠ ਬਿੰਬ ਫਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਭਾਵਾਨੁਰਕ੍ਤਾ ਭਾਵਜ੍ਞਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਭਾਮਿਨੀ
ਉਹ ਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਾਲੀ, ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀ।
ਉਵਾਸ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਕ੍ਰੋਡੇ ਰਾਧਾਯਾਃ ਪੁਰਤਃ ਪੁਰਾ
ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਧਾ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਸਦੀ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਧਾਂ ਚ ਪੁਰਤੋ ਗੋਪੀਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾਂ ਵਰਾਮ੍
ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਗੋਪੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਉੱਤਮ ਸੀ,
ਕੋਪੇਨ ਕਮ੍ਪਿਤਾਙ੍ਗੀ ਚ ਕੋਪਨਾਂ ਕੋਪਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਸੀ,
ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਚ ਵੇਗੇਨ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ 2.42.
ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ,
ਪਲਾਯਨ੍ਤਂ ਚ ਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਧਾਰਂ ਸੁਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵੇਖਿਆ,
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਸਙ੍ਕਟਂ ਤਤ੍ਰ ਗੋਪੀਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟਯਃ
ਉਥੇ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੱਖਾਂ ਗੋਪੀਆਂ,
ਰਕ੍ਸ਼ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਤ੍ਯੋ ਹੇ ਦੇਵੀਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਬਾਰ-ਬਾਰ 'ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਦੇਵੀ!' ਚੀਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ,
ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟਯੋ ਗੋਪਾਃ ਸੁਦਾਮਾਦਯ ਏਵ ਚ
ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਗੋਪ, ਸੁਦਾਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ,
ਪਲਾਯਨ੍ਤਂ ਚ ਕਾਨ੍ਤਂ ਵੈ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ,
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਗੋਲੋਕਂ ਸਾ ਚੇਦਾਯਾਤਿ ਗੋਪਿਕਾ
ਅੱਜ ਤੋਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਗੋਪੀ ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ ਆਵੇ,
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਦੇਵਦੇਵੀਸ਼੍ਵਰੀ ਰੁषਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਓਥੇ ਹੀ, ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ,
ਨਾਲੋਕ੍ਯ ਪੁਰਤਃ ਕृष੍ਣਂ ਰਾਧਾ ਵਿਰਹਕਾਤਰਾ
ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਧਾ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ,
ਹੇ ਕृष੍ਣ ਹੇ ਪ੍ਰਾਣਨਾਥਾਗਚ੍ਛ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਪ੍ਰਿਯ
'ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹੇ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਓ, ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੇ,'
ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਰ੍ਵਃ ਪਤਿਸੌਭਾਗ੍ਯਾਦ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਚ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ 2.42.
ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਪਤਿਰ੍ਬਨ੍ਧੁਃ ਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਧਿਦੇਵਃ ਸਦਾ ਗਤਿਃ
ਪਤੀ, ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਸਦਾ ਸਬੰਧੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਸਦਾ ਆਸਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਦਃ ਸੁਖਦਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਦਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਦਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਧਰਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਪਿਆਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਾਰਾਤ੍ਸਾਰਤਮਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਬਨ੍ਧੂਨਾਂ ਬਨ੍ਧੁਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ
ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਸਰੂਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਭਰਣਾਦੇਵ ਭਰ੍ਤਾऽਯਂ ਪਾਲਨਾਤ੍ਪਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਭਰਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਨ੍ਧੁਸ਼੍ਚ ਸੁਖਬਨ੍ਧਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰੀਤਿਦਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ ਪਰਃ
ਉਹ ਸਬੰਧੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇਣ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਰਤਿਦਾਨਾਚ੍ਚ ਰਮਣਃ ਪ੍ਰਿਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਿਯਾਤ੍ਪਰਃ
ਜੋ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ਼ਤਪੁਤ੍ਰਾਤ੍ਪਰਃਸ੍ਵਾਮੀ ਕੁਲਜਾਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਃ ਸਦਾ
ਉੱਚ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੌ ਪੁੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾ ਲੈਣਾ—
ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵ ਵ੍ਰਤਾਦੀਨਿ ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ
ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਣ—
ਗੁਰੁਸੇਵਾਵਿਪ੍ਰਸੇਵਾਦੇਵਸੇਵਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍। ਸ੍ਵਾਮਿਨਃ ਪਾਦਸੇਵਾਯਾਃ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਨ੍ਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍।।2.42.
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਆਦਿ—ਇਹ ਸਭ ਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਗੁਰੁਵਿਪ੍ਰੇष੍ਟਦੇਵੇषੁ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਤਿਰ੍ਗੁਰੁਃ
ਗੁਰੂ, ਵਿਦਵਾਨ, ਪਿਆਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਵਿੱਚ, ਪਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਗੋਪੀਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟੀਨਾਂ ਗੋਪਾਨਾਂ ਚ ਤਥੈਵ ਚ
ਤੀਨ ਲੱਖ ਕੋਟੀ ਗੋਪੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਪਾਂ ਵਿੱਚ—
ਰਮਾਦਿਗੋਪਕਾਨ੍ਤਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੀ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੋਪਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।