ਪਦ੍ਮਾਸ੍ਯਾ ਪਾਦ੍ਮਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਲਾਭਾਨੁਸਾਰਤਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ 'ਪਦਮਾ' ਆਖਦੇ ਸਨ, ਕਮਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ।
ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਲਕ੍ਸ਼ਵਰ੍षਮੇਕਪਾਦੇਨ ਪਾਦ੍ਮਜਾ
ਪਦਮਜਾ ਨੇ ਲੱਖ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਇਕ ਪੈਰ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਅਤੀਵ ਕਮਨੀਯਂ ਚ ਰੂਪਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ,
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਦਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ਤਾਮੁਵਾਚ ਸਃ 2.40.
ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਾਗ੍ਨਜਿਤੀ ਕਨ੍ਯਾ ਕਾਨ੍ਤੇ ਨਗ੍ਨਜਿਤਸ੍ਯ ਚ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਨਾਗਨਜਿਤੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਨਾਗਨਜਿਤ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਕੁੜੀ ਹੈਂ।'
ਅਧੁਨਾऽਗ੍ਨੇਰ੍ਦਾਹਿਕਾ ਤ੍ਵਂ ਭਵ ਪਤ੍ਨੀ ਚ ਭਾਵਿਨਿ
ਹੁਣ, ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਤੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ।
ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਚ ਗृਹੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਅੱਗ ਤੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਵਜੋਂ ਪੂਜੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਦੇਵੋ ਦੇਵੀਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਨਾਰਦ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਧ੍ਯਾਨੈਸ਼੍ਚ ਸਾਮਵੇਦੋਕ੍ਤੈਰ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾਮ੍
ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਚਿਤ ਵਿੱਚ ਧਿਆਇਆ।
ਤਦਾ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਸ ਰੇਮੇ ਰਾਮਯਾ ਸਹ
ਫਿਰ, ਸੋ divine ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਰਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।
ਬਭੂਵ ਗਰ੍ਭਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਸ੍ਯੈਵ ਤੇਜਸਾ
ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਸੁषਾਵ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਰਮਣੀਯਾਨ੍ਮਨੋਹਰਾਨ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ऋषਯੋ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚੈਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਦਯਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮੁਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ,
ਸ੍ਵਾਹਾਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਯੋ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਕਮ੍ 2.40.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਉੱਤਮ ਮੰਤ੍ਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਵਿषਹੀਨੋ ਯਥਾ ਸਰ੍ਪੋ ਵੇਦਹੀਨੋ ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੱਪ ਜਾਂ ਵੇਦ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਾ,
ਫਲਸ਼ਾਖਾਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਹਿ ਨਿਨ੍ਦਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਫਲ ਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰੁੱਖ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪੁਰਾਹੁਤਿਮ੍
ਸਾਰੇ ਦੂਜੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹੋਮ ਦੀ ਭੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਰ੍ਣਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਹੋਪਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਸਵਾਹਾ' ਦੇ ਉੱਤਮ ਵਰਣਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਯੇਨ ਤਾਂ ਵਦ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਗਨਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਵਦਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਾਵਧਾਨਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਾਰਮ੍ਭਕਾਲੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮੇ ਘਟੇऽਥਵਾ
ਹਰ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ' ਜਾਂ ਘੜੇ ਵਿਚ,
ਸ੍ਵਾਹਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਙ੍ਗਭੂਤਾਂ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀਮ੍
ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅੰਗ 'ਸਵਾਹਾ' ਨੂੰ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚ ਮੂਲੇਨ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦ੍ਯਾਦਿਕਂ ਨਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ,
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਵਹ੍ਨਿਜਾਯਾਯੈ ਦੇਵ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹੇਤ੍ਯਨੇਨ ਚ 2.40.
'ਓਮ ਹਰੀਂ ਸਰੀਂ ਅਗਨਿ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ,
ਵਹ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਫਲਦਾਤ੍ਰੀ ਚ ਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਜਗਤਾਂ ਸਤੀ
ਅਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਸਤਕਾਰੀ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਵਰੂਪਾ ਸਿਦ੍ਧਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧਿਦਾ ਸਰ੍ਵਦਾ ਨृਣਾਮ੍
ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਆਪ ਹੀ ਸਿੱਧ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਸਾਰਰੂਪਾ ਚ ਘੋਰਸਂਸਾਰਤਾਰਿਣੀ
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
षੋਡਸ਼ੈਤਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਯਃ ਪਠੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਨਾਮ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਨਾਙ੍ਗਹੀਨੋ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਚੰਗੇ ਹੋਣਗੇ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪਿਤॄਣਾਂ ਵੈ ਤृਪ੍ਤਿਕਰਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਾਂ ਫਲਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਫਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।