ਸੁਕृਤੀਨਾਂ ਦੁष੍ਕृਤੀਨਾਂ ਯਦ੍ਯਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਮੰਦੇ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਉਥੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤੋ ਗਣੇਸ਼ਖਣ੍ਡੇ ਚ ਤਜ੍ਜਨ੍ਮ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਗਣੇਸ਼ ਸੰਬੰਧੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ਭृਗੁਸਂਵਾਦੇ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਗਣੇਸ਼ ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਚ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ ਭਾਗ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭੁਵੋ ਭਾਰਾਵਤਰਣਂ ਕ੍ਰੀਡਾਕੌਤੁਕਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣਾ, ਇੱਕ ਖੇਡ, ਅਚੰਭਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਪੁਰਾਣਪ੍ਰਵਰਂ ਪਰਮ੍
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਉੱਚਾ ਪੁਰਾਣਾ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੀਪ੍ਸਿਤਂ ਸ਼੍ਰੀਦਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ਾਪੂਰ੍ਣਕਾਰਣਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਲਾਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਆਸ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰਭੂਤਂ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਕੇਵਲਂ ਵੇਦਸਂਮਿਤਮ੍
ਇਹ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੂਲ ਭਾਗ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਕਂ ਤੇਨ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਪੁਰਾਵਿਦਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਾਮਯੇ ਚ ਗੋਲੋਕੇ ਕृष੍ਣੇਨ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ 1.1.
ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮੇਣ ਦਤ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਨਾਰਾਯਣਾਯ ਚ
ਧਰਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਰਦੋ ਵ੍ਯਾਸਦੇਵਾਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਜਾਹ੍ਨਵੀਤਟੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਹਨਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਿਆਸਦੇਵ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿੱਤਾ।
ਮਹ੍ਯਂ ਦਦੌ ਸਿਦ੍ਧਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪੁਣ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਸੁਹਾਵਣੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਵ੍ਯਾਸੇਨੇਦਂ ਪੁਰਾਣਕਮ੍ ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਨੂਨਮਧ੍ਯਾਯਸ਼੍ਰਵਣੇਨ ਚ
ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਆਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਇਸਦੇ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯ ਸਂਵ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਖਣ੍ਡਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਖੰਡ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਹਰਿਂ ਦੇਵਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਨਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਨਾਤਨਾਨ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਰੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਦੇ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਵ੍ਯਾਸਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਖਣ੍ਡਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਖੰਡ, ਜੋ ਵਿਆਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਜ੍ਯੋਤਿਃਸਮੂਹਂ ਪ੍ਰਲਯੇ ਪੁਰਾऽऽਸੀਤ੍ਕੇਵਲਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਤਦ ਸਿਰਫ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਇਕ ਸਮੂਹ ਸੀ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਸ੍ਯ ਚ ਵਿਭੋਸ੍ਤਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰੁਜ੍ਜ੍ਵਲਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਜੋਤ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੀ।
ਤੇषਾਮੁਪਰਿ ਗੋਲੋਕਂ ਨਿਤ੍ਯਮੀਸ਼੍ਵਰਵਦ੍ ਦ੍ਵਿਜ
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ।
ਤੇਜਃਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸੁਮਹਦ੍ਰਤ੍ਨਭੂਮਿਮਯਂ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸੂਰਤ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਯੋਗੇਨ ਧृਤਮੀਸ਼ੇਨ ਚਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਰਮ੍
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜੋਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਰਚਿਤਾਸਂਖ੍ਯਮਨ੍ਦਿਰੈਃ ਪਰਿਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਅਸਲ ਨਗੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਅਣਗਿਣਤ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਦਧੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸਵ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਿਯੋਜਨਾਨ੍ 1.2.
ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਪੰਜ ਸੌ ਕਰੋੜ ਜੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੋਟਿਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਮਣ੍ਡਲਾਕृਤਿ
ਵੈਕੁੰਠ ਗੋਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜੈਃ ਪਾਰ੍षਦੈਸ਼੍ਚ ਜਰਾਮृਤ੍ਯ੍ਵਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਆਦਿਕ ਨਹੀਂ।
ਲਯੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਚ ਸृष੍ਟੌ ਚ ਸਪਾਰ੍षਦਸ਼ਿਵਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਲੀਨ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਥਾਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ, ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਮਾਹ੍ਲਾਦਕਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਕਾਰਕਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਤਦੇਵਾਨਨ੍ਦਜਨਕਂ ਨਿਰਾਕਾਰਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਉਹੀ ਆਨੰਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਨਵੀਨਨੀਰਦਸ਼੍ਯਾਮਂ ਰਕ੍ਤਪਙ੍ਕਜਲੋਚਨਮ੍
ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ ਰੰਗ, ਤੇ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ।