ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਮੋਹਾਦਿषੁ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੋਹ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਨ ਪਿਬੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਧृਤ੍ਵਾ ਮਾਤृਸ੍ਤਨਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਮਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਫਿਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਿਣਾਂ ਚ ਭਿਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਆਪਣੇ ਧਰਮ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਭਿਖਿਆਰੀਆਂ ਲਈ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਯਂ ਨਿਰੂਪਿਤੋ ਧਾਤ੍ਰਾ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸੇਵਿਨਾਮ੍
ਇਹ ਧਰਮ ਧਾਤਾ ਵਲੋਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਰਤ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਸੇਵਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿੱਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀਤਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕਸਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਨਿਆਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਨੈਕਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਂਨ੍ਯਾਸੀਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ 2.36.
ਜੋ ਸਦਾ ਪਰਦੇਸੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ, ਉਹ ਸਨਿਆਸੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਤੁ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਯਾਚੇਤ ਸ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਉਹੀ ਸਨਿਆਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਨਿਆਸੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਨਿਆਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਾਹਙ੍ਕਾਰਰਹਿਤਃ ਸ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਨਿਆਸੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਯਾਚਤੇ ਭਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥੀ ਸ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਖਾਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਉਹ ਸਨਿਆਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਰਵੀਮਪਿ ਯੋषਾਂ ਚ ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਦ੍ਯਃ ਸ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਃ
ਜੋ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਭਿਖਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਪਰ੍ਯ੍ਯਯੇ ਵਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਜਨ੍ਮਯਾਮ੍ਯਂ ਭਯਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਾਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰਸੂਕਰਯੋਨੌ ਵਾ ਗਰ੍ਭੇ ਦੁਃਖਂ ਸਮਂ ਸੁਰ
ਚਾਹੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਜਨਮ ਜਠਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੂਰ ਦੀ, ਦੁੱਖ ਦੋਵੇਂ ਥਾਵਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵ।
ਗਰ੍ਭੇ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਜਨ੍ਮ ਸ਼ਤੋਦ੍ਭਵਮ੍ ਸ੍ਵਦੇਹਂ ਪਾਤਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਸੁਰੋ ਵਾ ਕੀਟ ਏਵ ਵਾ
ਜਠਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਆਪਣੇ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਚਾਹੇ ਦੇਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੀੜਾ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਨੇਰਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਪਤਿਤੇ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ 2.36.
ਜਦੋਂ ਜਣਾਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੀਜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖ,
ਰਕ੍ਤਾਧਿਕੇ ਮਾਤृਸਮਸ਼੍ਚੇਤਰੇ ਪਿਤੁਰਾਕृਤਿਃ
ਜੇ ਮਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਿਉ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਵਿਭੌਮਗੁਰੂਣਾਂ ਚ ਵਾਰੇ ਚੇਤ੍ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ਸੁਤਃ
ਜੇ ਜਨਮ ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦਿਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਮਪ੍ਰਹਰੇ ਜਨ੍ਮ ਯਸ੍ਯ ਸੋऽਲ੍ਪਾਯੁਰੇਵ ਚ
ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚਿਰਜੀਵੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਨਾਮਨੁਰੂਪਕਃ
ਚੌਥੇ ਪਹਿਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਯਾਦृਸ਼ੇ ਚ ਕ੍ਸ਼ਣੇ ਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਸਵਸ੍ਤਾਦृਸ਼ੇ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਣਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲਲਂ ਤ੍ਵੇਕਰਾਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਇੱਕੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਣਨ ਵਾਲਾ ਰਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸਤ੍ਰਯੇ ਮਾਂਸਪਿਣ੍ਡੋ ਹਸ੍ਤਪਾਦਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਚ ਚਮੜੀ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਲੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਆਦਿ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ।
ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਜੀਵਸਂਚਾਰਃ षਣ੍ਮਾਸੇ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍
ਛੇਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਜਿੰਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ।
ਮਾਤृਜਗ੍ਧਾਨ੍ਨਪਾਨਂ ਚ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇऽਮੇਧ੍ਯਸ੍ਥਲੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਮਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਖਾਂਦੀ ਪੀਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਪੀਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਚ ਚਤੁਰੋ ਮਾਸਾਨ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਮਯਾਤਨਾਮ੍ 2.36.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਵੱਡੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਸਹਿ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਗ੍ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਵ੍ਯੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਸ੍ਮृਤੋ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਯਾ
ਉਹ ਦਿਸਾ, ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਾਯਤ੍ਤੋऽਪ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਸ਼੍ਚ ਮਸ਼ਕਾਦਿਨਿ ਵਾਰਣੇ
ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਮੱਖੀਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਧੋऽਪ੍ਯਸਮਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਯਾਞ੍ਚਾਂ ਕਰ੍ਤੁਮਭੀਪ੍ਸਿਤਾਮ੍
ਛਾਤੀ ਲੱਗ ਕੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ।