ਵਿष੍ਣੁਦਤ੍ਤਂ ਪਾਰਿਜਾਤਪੁष੍ਪਂ ਚ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦਾ ਫੁੱਲ, ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣ।
ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪੁष੍ਪਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋ ਰਾਜਸਮ੍ਪਦਾ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਸ੍ਤੀ ਤਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਰੂਪੇਣ ਚ ਗੁਣੇਨ ਚ
ਹਾਥੀ, ਉਸ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ—
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਗਚ੍ਛਦ੍ਘੋਰਕਾਨਨਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਪੁष੍ਪਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਹ ਫੁੱਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ ਮਦ੍ਦਤ੍ਤਪੁष੍ਪਂ ਗਰ੍ਵੇਣ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਾਨ੍ਹਸ੍ਤਿਮਸ੍ਤਕੇ
ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਿਵੇਦਿਤਂ ਪੁष੍ਪਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਵਾ ਫਲਂ ਜਲਮ੍
ਜੋ ਫੁੱਲ, ਭੋਗ, ਫਲ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਣੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਭ੍ਰष੍ਟਸ਼੍ਰੀਰ੍ਭ੍ਰष੍ਟਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰष੍ਟਜ੍ਞਾਨੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ, ਸਮਝ ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿष੍ਣੁਨਿਵੇਦਿਤਮ੍ 2.36.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਣੂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਭੋਗ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਭ ਲਈ ਖਾਂਦਾ ਹੈ,
ਵਿष੍ਣੁਨੈਵੇਦ੍ਯਭੋਜੀ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤੁ ਪ੍ਰਣਮੇਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਜੋ ਵਿਣੂ ਦੇ ਭੋਗ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵਾਯੁਨਾ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤੀਰ੍ਥੌਘਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਹਵਾ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਂਸ਼੍ਚਲ੍ਯਨ੍ਨਮਵੀਰਾਨ੍ਨਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਨਮੇਵ ਚ
ਕੁਪਤ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਨਪੁੰਸਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦਾ ਖਾਣਾ,
ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਪ੍ਰਦਤ੍ਤਾਨ੍ਨਂ ਯਦਨ੍ਨਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯਾਜਿਨਾਮ੍
ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ,
ਕਨ੍ਯਾਵਿਕ੍ਰਯਿਣਾਮਨ੍ਨਂ ਯਦਨ੍ਨਂ ਯੋਨਿਜੀਵਿਨਾਮ੍
ਕਨਿਆ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਜੋ ਜਿਨਸੀ ਕਾਰਜ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ,
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਪਤਿਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਨਂ ਚ ਵृषਵਾਹਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਨਕਮ੍
ਜੋ ਦੁਜਾਤੀ ਸ਼ੂਦਰ ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੁਜਾਤੀ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ,
ਅਗਮ੍ਯਗਾਮਿਨਾਂ ਚੈਵ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮਨ੍ਨਮੇਵ ਚ
ਜੋ ਦੁਜਾਤੀ ਮਨੁੱਖ ਅਵੈਧ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਵੀ,
ਮਿਥ੍ਯਾਸਾਕ੍ਸ਼੍ਯਪ੍ਰਦਾਨਾਂ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਵੀ,
ਸ਼੍ਵਪਚੋ ਵਿष੍ਣੁਸੇਵੀ ਚ ਵਂਸ਼ਾਨਾਂ ਕੋਟਿਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍
ਵਿਣੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚਮਚਾ ਭੀ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯਦਿ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਮੇਵ ਚ 2.36.
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿਣੂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਗ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨੈਵੇਦ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਾਣ-ਬੂਝ ਕੇ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਿਣੂ ਦਾ ਭੋਗ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਪੁष੍ਪਂ ਗਰ੍ਵਾਦ੍ਵੈ ਹਸ੍ਤਿਮਸ੍ਤਕੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਫੁੱਲ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ,
ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤੋऽਹਂ ਨ ਬਿਭੇਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿਧਿਮ੍
ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਭਗਤ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਂ ਵਿਧੀ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਤੇ ਤਾਤਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਤੇਰਾ ਪਿਓ ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਕੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਧृਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚਰਣਦ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਚਰਨ ਫੜ ਲਏ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਹृਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਚੇਤ੍ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਕਿਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਦੇਹਿ ਮੇ
ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਮੇਰੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਤੂੰ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦੇ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਂ ਵਿਪਦਾਂ ਬੀਜਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਜ੍ਞਾਨਕਾਰਣਮ੍
ਰਾਜਪਦ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਰੋਗਸ਼ੋਕਦੁਃਖਾਂਕੁਰਂ ਪਰਮ੍
ਇਹੀ ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁੱਢਾਪਾ, ਰੋਗ, ਗਮ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪਨ੍ਮਤ੍ਤਃ ਸਮੂਢਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਮਤ੍ਤਃ ਸਚੇਤਨਃ 2.36.
ਦੌਲਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਇਨਸਾਨ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਹੋਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪਨ੍ਮਦੇ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਿषਯਾਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਦੌਲਤ ਦੇ ਗੁਮਾਨ ਵਿਚ ਬੰਦਾ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਭੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਵਿਧੋ ਵਿषਯਾਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਰਾਜਸਸ੍ਤਾਮਸਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਰਾਜਸੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਤਾਮਸੀ।