ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਸ਼੍ਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਪ੍ਰਯਯੌ ਪਦ੍ਮਯਾ ਸਹ
ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਪਦਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਗਿਆ।
ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਯੋਗੇਨ ਨਾਨਾਰੂਪਾ ਬਭੂਵ ਸਾ
ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਾ ਚ ਸਰ੍ਵਸੌਭਾਗ੍ਯਸਂਯੁਤਾ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਰਸਮ੍ਪਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਵਰਗ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ।
ਗृਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਗृਹੇष੍ਵੇਵ ਗृਹਿਣੀ ਚ ਕਲਾਂਸ਼ਯਾ
ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਘਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਘਰਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ।
ਗਵਾਂ ਪ੍ਰਸੂਃ ਸਾ ਸੁਰਭਿਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਯਜ੍ਞਕਾਮਿਨੀ 2.35.
ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਸੁਰਭੀ ਹੈ; ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਯਜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ਼ੋਭਾਰੂਪਾ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਸਾ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਮਣ੍ਡਲਮਣ੍ਡਿਤਾ
ਉਹ ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨृਪੇषੁ ਨृਪਪਤ੍ਨੀषੁ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਗृਹੇषੁ ਚ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਦਿਵਿਆ ਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਪ੍ਰਤਿਮਾਸੁ ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਙ੍ਗਲੇषੁ ਘਟੇषੁ ਚ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ,
ਮਣੀਂਦ੍ਰੇषੁ ਚ ਹਾਰੇषੁ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਵੈ ਚਨ੍ਦਨੇषੁ ਚ
ਚੋਟੀ ਦੇ ਮਣਕਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਵਿੱਚ ਵੀ,
ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਪੂਜਿਤਾ ਸਾऽऽਦੌ ਦੇਵੀ ਨਾਰਾਯਣੇਨ ਚ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਸੀ,
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪੂਜਿਤਾ ਸਾ ਚ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦੇ ਭਾਰਤੇ ਮੁਨੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਨੀ, ਪੂਜਿਆ ਸੀ,
ऋषੀਨ੍ਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਗृਹਿਭਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉੱਚੇ ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ,
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਪੂਜਾ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਕृਤਾ
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਅੱਠਮੀਂ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ,
ਚੈਤ੍ਰੇ ਪੌषੇ ਚ ਭਾਦ੍ਰੇ ਚ ਪੁਣ੍ਯੇ ਮਙ੍ਗਲਵਾਸਰੇ
ਚੈਤ, ਪੋਹ ਅਤੇ ਭਾਦੋਂ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨਾਂ ਉੱਤੇ,
ਵਰ੍षਾਨ੍ਤੇ ਪੌषਸਂਕ੍ਰਾਂਤ੍ਯਾਂ ਮੇਧ੍ਯਾਮਾਵਾਹ੍ਯ ਚਾਙ੍ਗਣੇ 2.35.
ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪੋਹ ਦੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਗਣੇ ਵਿੱਚ ਸੱਦ ਕੇ,
ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਂਪੂਜਿਤਾ ਸਾ ਵੈ ਮਙ੍ਗਲੇਨੈਵ ਮਙ੍ਗਲਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ, ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਸੀ,
ਧ੍ਰੁਵੇਣੌਤ੍ਤਾਨਪਾਦੇਨ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਬਲਿਨਾ ਤਥਾ
ਧਰੂਵ, ਉੱਤਾਨਪਾਦ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਬਲੀ ਨੇ ਵੀ ਪੂਜਿਆ,
ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੇਨ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਕੁਬੇਰੇਣੈਵ ਵਾਯੁਨਾ
ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ, ਚੰਦਰਮਾ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਨੇ ਵੀ ਪੂਜਿਆ,
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਵਨ੍ਦਿਤਾ ਪੂਜਿਤਾ ਸਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਸਭ ਵਲੋਂ, ਉਹ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੁਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਵਰੂਪਪੂਜਾਦਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਉਪਾਖਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਪੈਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਨਾਤਨੀ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਵੈਕੁੰਠ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ, ਸਦੀਵੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ,
ਕਥਂ ਬਭੂਵ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸਿਨ੍ਧੁਕਨ੍ਯਕਾ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਿੰਧੂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ?
ਪੁਰਾ ਕੇਨ ਸ੍ਤੁਤਾऽऽਦੌ ਸਾ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ? ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਬਭੂਵ ਦੇਵਸਂਘਸ਼੍ਚ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨਾਰਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਬਣਿਆ,
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਿਕਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰੁष੍ਟਾ ਪਰਮਦੁਃਖਿਤਾ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਸੁਆਰਗ ਆਦਿਕ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ।
ਤਦਾ ਸ਼ੋਕਾਦ੍ਯਯੁਰ੍ਦੇਵਾ ਦੁਃਖਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਭਾਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਪੀੜਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸ਼ਰਣਾ ਪਨ੍ਨਾ ਦੇਵਾ ਨਾਰਾਯਣੇ ਪਰੇ
ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਓਟ ਲੈਣ ਲਈ ਆਏ।
ਤਦਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਕਲਯਾ ਪੁਰਾ ਨਾਰਾਯਣਾਜ੍ਞਯਾ
ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ—
ਤਦਾ ਮਥਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਂ ਦੇਵਾ ਦੈਤ੍ਯਗਣੈਃ ਸਹ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਮਿਲ ਕੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਲਗੇ।