ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸ਼੍ਲੇष੍ਮਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਤਕੋਟਿਭਿਃ
ਹਜਾਰਾਂ ਲੱਖਾਂ ਜੀਵ, ਜੋ ਪਖਾਨ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਤੇ ਕਫ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਞ੍ਚਾਲਵਾਜਯੋਃ ਕੁਣ੍ਡਂ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਰਿਪੂਰਿਤਮ੍
ਚਲਾਕ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਧਨੁਃਸ਼ਤਂ ਵਜ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਪਾਪਿਭਿਃ ਸਙ੍ਕੁਲਂ ਸਦਾ
ਸੌ ਧਨੁਖਾਂ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ, ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਵਾਪੀਦ੍ਵਿਗੁਣਯਾਨਂ ਚ ਤਪ੍ਤਪ੍ਰਸ੍ਤਰਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਦੋਹਰੀ ਵੱਡੀ ਤਲਾਬ, ਗਰਮ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰੋਪਮੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਪਾषਾਣੇ ਰ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪਰਮ੍
ਉਸਤਰੀ ਵਾਂਗ ਨੁੱਕਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੱਡ।
ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਿਲਾਲਾਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਤਦ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਃ ਪਾਪਿਭਿਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਮਾੜੀ ਬੂ ਵਾਲੇ ਲਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇਹ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਪ੍ਤਤੋਯੇऽਞ੍ਜਨਾਕਾਰੈਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਧਨੁਸ਼੍ਸ਼ਤਮ੍
ਉਬਲਦੇ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸੌ ਧਨੁਖ।
ਪੂਰ੍ਣਂ ਚੂਰ੍ਣਦ੍ਰਵੈਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਂ ਪਾਪਿਭਿਰਨ੍ਵਿਤਮ੍ 2.33.
ਚੂਰਨ ਵਾਲੇ ਦਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋ ਰਿਹਾ।
ਕੁਣ੍ਡਂ ਕੁਲਾਲਚਕ੍ਰਾਭਂ ਘੂਰ੍ਣ੍ਯਮਾਨਂ ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਇੱਕ ਖੱਡ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚੱਕੇ ਵਾਂਗ ਲਗਾਤਾਰ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ,
ਅਤੀਵ ਵਕ੍ਰਂ ਨਿਮ੍ਨਂ ਚ ਦ੍ਵਿਗਵ੍ਯੂਤਿਪ੍ਰਮਾਣਕਮ੍
ਬਹੁਤ ਹੀ ਟਿੜ੍ਹੀ ਤੇ ਡੂੰਘੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਜਿੰਨੀ ਸੀ,
ਮਹਾਪਾਤਕਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੈਰ੍ਜਲਜਨ੍ਤੁਭਿਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ,
ਕੋਟਿਭਿਰ੍ਵਿਕृਤਾਕਾਰੈਃ ਕਚ੍ਛਪੈਸ਼੍ਚ ਸੁਦਾਰੁਣੈਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਵਿਗੜੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਕੱਛੂਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ,
ਜ੍ਵਾਲਾਕਲਾਪੈਸ੍ਤੇਜੋਭਿਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਕਮ੍
ਉਹ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਭੜਕਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚੀਖਾਂ ਮਾਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ,
ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਂ ਗਭੀਰਂ ਚ ਤਪ੍ਤਭਸ੍ਮਭਿਰਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਚੀਖਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ, ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਤਪਦੇ ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ,
ਤਪ੍ਤਪਾषਾਣਲੋष੍ਟਾਨਾਂ ਸਮੂਹੈਃ ਪਰਿਪੂਰਿਤਮ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ ਤਪਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੇਲੇਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ,
ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਂ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਮਯਂ ਗਭੀਰਮਤਿਦਾਰੁਣੈਃ
ਚੀਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਬੜੀ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ,
ਅਪ੍ਯੂਰ੍ਮਿਯੁਕ੍ਤਤੋਯਂ ਚ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਕ੍ਸ਼ਾਰਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਪਦੇ ਖਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਦ੍ਵਿਗਵ੍ਯੂਤਿਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਗਭੀਰਂ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਸਂਯੁਤਮ੍ 2.33.
ਉਹ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਜਿੰਨੀ ਚੌੜੀ, ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਚਲਦ੍ਭਿਃ ਕ੍ਰਨ੍ਦਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਨ ਪਸ਼੍ਯਦ੍ਭਿਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਹਿਲਦੇ ਤੇ ਚੀਖਦੇ, ਪਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ,
ਅਸਿਪਤ੍ਰਵਨਸ੍ਯੈਵਾਪ੍ਯੁਚ੍ਚੈਸ੍ਤਾਲ ਤਰੋਰਧਃ
ਉਹ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਉੱਚੇ ਤਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਵੀ ਸੀ,
ਪਾਪਿਨਾਂ ਰਕ੍ਤਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰਾਤ੍ਪਤਤਾਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਪੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਗਭੀਰਂ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਰਕ੍ਤਕੀਟਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਡੂੰਘੀ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਲਹੂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ,
ਧਨੁਸ਼੍ਸ਼ਤਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਰਾਕਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਸਂਕੁਲਮ੍
ਉਹ ਸੌ ਧਨੁਸ਼ ਲੰਬੀ, ਤੇ ਕਮਾਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ,
ਸੂਚੀਵਾਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪਾਪਿਰਕ੍ਤੌਘਪੂਰਿਤਮ੍
ਸੂਈਆਂ ਤੇ ਸੂਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ,
ਗੋਧਾਹ੍ਵਜਨ੍ਤੁਭੇਦਸ੍ਯ ਮੁਖਾਕृਤਿ ਭਯਾਨਕਮ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੋਧਾ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਰਗੇ ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਸਨ,
ਮਹਾਪਾਤਕਿਨਾ ਚੈਵ ਮਹਾਕ੍ਲੇਸ਼ਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਕੁਣ੍ਡਂ ਨਰਮੁਖਾਕਾਰਂ ਧਨੁष੍षੋਡਸ਼ਮਾਨਕਮ੍
ਇੱਕ ਖੱਡ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਰਗੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ।
ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸਮੂਹੇਨ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਕੁਣ੍ਡਾਕृਤਿ ਸ੍ਥਲਮ੍ 2.33.
ਉਹ ਖੱਡ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਤ੍ਕੀਟਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਾਂ ਚ ਦੀਨਸ਼ਬ੍ਦਕृਤਾਂ ਸਦਾ
ਉਥੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜਿਆਂ ਨੇ ਖਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਹੀ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਧਨੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਕੁਣ੍ਡਂ ਵੈ ਗੋਮੁਖਾਕृਤਿ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਰਗੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੀਹ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ।