ਧਰ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਤਪ੍ਤਸੁਰਾਕੁਣ੍ਡਂ ਵਾਪ੍ਯਰ੍ਦ੍ਧਮੇਵ ਚ
ਧਰਮ ਦਾ ਕੁੰਡ, ਤਪਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਕੁੰਡ, ਤੇ ਅੱਧੀ ਝੀਲ।
ਅਧਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਣ੍ਟਕਕੁਣ੍ਡਕਮ੍
ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਤੇਜ਼ ਕੰਟਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੁੰਡ।
ਧਨੁਰ੍ਮਾਨੇ ਕਣ੍ਟਕੈਸ਼੍ਚ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਕੰਟਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਕਂਟਕੈਰ੍ਵਿਦ੍ਧਂ ਮਹਾਪਾਤਕਿਭਿਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਹਰ ਇੱਕ, ਕੰਟਿਆਂ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਜਲਂ ਦੇਹੀਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ੁष੍ਕਤਾਲੁਕੈਃ ਪ੍ਰਚਲਦ੍ਭਿਰ੍ਯਥਾ ਤਪ੍ਤਤੈਲੇ ਜੀਵਿਭਿਰੇਵ ਚ
‘ਪਾਣੀ ਦੇਹੋ!’ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ, ਸੁੱਕੀ ਜੀਭ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਤਪਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਹਲਚਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿषੌਘੈਸ੍ਤਕ੍ਸ਼ਕਾਦੀਨਾਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਕਮ੍
ਤਕਸ਼ਕ ਆਦਿ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਦੇ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਰੋ ਰਹੇ।
ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਤੈਲਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਕੀਟਾਦਿਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਤਪਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੀੜਿਆਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਕਾਕੁਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਲਦ੍ਭਿਰ੍ਦੂਤਤਾਡਿਤੈਃ
ਕਲੇਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ, ਹਲਚਲ ਕਰਦੇ, ਦੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਯੁਕ੍ਤਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਂ ਭਯਾਨਕਮ੍ 2.33.
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਕੁੰਡ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਰੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਤਲ੍ਪਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਕ੍ਰੋਸ਼ਤੁਰ੍ਯ੍ਯਪ੍ਰਮਾਣਕਮ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਪਲੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ।
ਤਾਡਿਤੈਰ੍ਮਮ ਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੌष੍ਠਤਾਲਕੈਃ
ਮੇਰੇ ਦੂਤਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਸੁੱਕੇ ਗਲੇ, ਹੋਠਾਂ ਤੇ ਜੀਭ ਵਾਲੇ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਨ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਵਿਕृਤੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਯੁਤਂ ਸਤਿ ਰੁਦਦ੍ਭਿਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਂ ਚ ਮਮ ਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਤਾਡਿਤੈਃ
ਨੁੱਕਲੇ ਤੇ ਵਿਗੜੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰੋ ਰਹੇ ਤੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਮੇਰੇ ਦੂਤਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ।
ਅਤਿਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਿਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪੂਯਸਂਯੁਤਮ੍
ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜੀ ਬੂ ਵਾਲਾ, ਅੱਧਾ ਕੋਸ ਵੱਡਾ, ਪੀਪ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਦ੍ਵਿਗਵ੍ਯੂਤਿ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਹਿਮਤੋਯਪ੍ਰਪੂਰਿਤਮ੍ ੪੯' ਸਂਕੁਲਂ ਸ਼ਬ੍ਦਕृਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਮਮ ਦੂਤੈਸ਼੍ਚ ਤਾਡਿਤੈਃ
ਦੋ ਵੱਡੇ ਜਥਿਆਂ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ, ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮੇਰੇ ਦੂਤਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ।
ਕੁਣ੍ਡਤ੍ਰਯਂ ਮਸ਼ਾਦੀਨਾਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਮਸ਼ਕਾਦਿਭਿਃ
ਮੱਖੀਆਂ ਆਦਿਕ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤਿੰਨ ਖੱਡ।
ਹਸ੍ਤਪਾਦਾਦਿਭਿਰ੍ਬਦ੍ਧੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤਜਲੌਹਿਤੈਃ
ਹੱਥ ਪੈਰ ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨੇ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਲੁਹਾਨ ਤੇ ਘਾਇਲ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ।
ਵਜ੍ਰਵृਸ਼੍ਚਿਕਯੋਃ ਕੁਣ੍ਡਂ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਰਿਪੂਰਿਤਮ੍
ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਬਿਛੂਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਕੁਣ੍ਡਤ੍ਰਯਂ ਸ਼ਰਾਦੀਨਾਂ ਤੈਰੇਵ ਪਰਿਪੂਰਿਤਮ੍ 2.33.
ਤੀਰ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤਿੰਨ ਖੱਡ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੇ ਭਰੇ ਹੋਏ।
ਤਪ੍ਤਪਙ੍ਕੋਦਕੈਃ ਪੂਰ੍ਣਂ ਸਧ੍ਵਾਨ੍ਤਂ ਗੋਲਕੁਣ੍ਡਕਮ੍
ਉਬਲਦੇ ਕੀਚੜ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਗੋਲ ਖੱਡ।
ਵਾਪ੍ਯਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਜਲਸ੍ਥੈਰ੍ਨਕ੍ਰਕੋਟਿਭਿਃ
ਅੱਧਾ ਤਲਾਬ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸ਼੍ਲੇष੍ਮਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਤਕੋਟਿਭਿਃ
ਹਜਾਰਾਂ ਲੱਖਾਂ ਜੀਵ, ਜੋ ਪਖਾਨ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਤੇ ਕਫ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਞ੍ਚਾਲਵਾਜਯੋਃ ਕੁਣ੍ਡਂ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਰਿਪੂਰਿਤਮ੍
ਚਲਾਕ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਧਨੁਃਸ਼ਤਂ ਵਜ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਪਾਪਿਭਿਃ ਸਙ੍ਕੁਲਂ ਸਦਾ
ਸੌ ਧਨੁਖਾਂ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ, ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਵਾਪੀਦ੍ਵਿਗੁਣਯਾਨਂ ਚ ਤਪ੍ਤਪ੍ਰਸ੍ਤਰਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਦੋਹਰੀ ਵੱਡੀ ਤਲਾਬ, ਗਰਮ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਰਧਾਰੋਪਮੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਪਾषਾਣੇ ਰ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪਰਮ੍
ਉਸਤਰੀ ਵਾਂਗ ਨੁੱਕਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੱਡ।
ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਿਲਾਲਾਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਤਦ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਃ ਪਾਪਿਭਿਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਮਾੜੀ ਬੂ ਵਾਲੇ ਲਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇਹ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਪ੍ਤਤੋਯੇऽਞ੍ਜਨਾਕਾਰੈਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਧਨੁਸ਼੍ਸ਼ਤਮ੍
ਉਬਲਦੇ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸੌ ਧਨੁਖ।
ਪੂਰ੍ਣਂ ਚੂਰ੍ਣਦ੍ਰਵੈਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਂ ਪਾਪਿਭਿਰਨ੍ਵਿਤਮ੍ 2.33.
ਚੂਰਨ ਵਾਲੇ ਦਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋ ਰਿਹਾ।
ਕੁਣ੍ਡਂ ਕੁਲਾਲਚਕ੍ਰਾਭਂ ਘੂਰ੍ਣ੍ਯਮਾਨਂ ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਇੱਕ ਖੱਡ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚੱਕੇ ਵਾਂਗ ਲਗਾਤਾਰ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ,
ਅਤੀਵ ਵਕ੍ਰਂ ਨਿਮ੍ਨਂ ਚ ਦ੍ਵਿਗਵ੍ਯੂਤਿਪ੍ਰਮਾਣਕਮ੍
ਬਹੁਤ ਹੀ ਟਿੜ੍ਹੀ ਤੇ ਡੂੰਘੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਜਿੰਨੀ ਸੀ,