ਉਪਬਰ੍ਹੇਣ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਨਾਰਦਸ੍ਤੇਨ ਹੇਤੁਨਾ
ਉਪਬਰਹਣ ਗੰਧਰਵ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਨਾਰਦ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਹੋਈ।
ਤਤਃ ਪੁਨਰ੍ਨਾਰਦਸ਼੍ਚ ਸ ਬਭੂਵ ਮਹਾਨृषਿਃ
ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਮੁੜ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਸृष੍ਟਿਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਾਰਦਂ ਵਿਨਾ
ਸੂਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ।
ਮਰੀਚੇਰ੍ਮਨਸੋ ਜਾਤਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਕਸ਼ਯਪ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਨਮਿਆ।
ਪ੍ਰਚੇਤਸੋऽਪਿ ਮਨਸੋ ਗੌਤਮਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵ ਹ
ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਵੀ ਗੌਤਮ ਜਨਮਿਆ।
ਮਨੋਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਰੂਪਾਯਾਂ ਤਿਸ੍ਰਃ ਕਨ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਮਨੁ ਤੇ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ।
ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੋਤ੍ਤਾਨਪਾਦੌ ਦ੍ਵੌ ਚ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮਨੋਹਰੌ
ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ।
ਆਕੂਤਿਂ ਰੁਚਯੇ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਾਯਾਥ ਪ੍ਰਸੂਤਿਕਾਮ੍
ਆਕੂਤੀ ਨੂੰ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ।
ਪ੍ਰਸੂਤ੍ਯਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਬੀਜੇਨ षष੍ਟਿਕਨ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਤੋਂ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ, ਸਠ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ।
ਸ਼ਿਵਾਯੈਕਾਂ ਸਤੀਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼
ਇੱਕ, ਸਤੀ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ; ਤੇਰਾ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਨਾਮਾਨਿ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਮਤ੍ਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ਤੋषਃ ਪੁष੍ਟੇਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਨਭੂਤ੍ 1.9.
ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਤੋਸ਼ ਹੈ; ਪੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨਭੂਤ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾਪੁਤ੍ਰਃ ਸਹਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਕਸ਼ਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਚ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾਂ ਚ ਨਰਨਾਰਾਯਣਾਵृषੀ
ਉਸ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਰਿਸ਼ੀ ਜਨਮ ਲਏ।
ਨਾਮਾਨਿ ਰੁਦ੍ਰਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਸਾਵਧਾਨਂ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਰੁਦਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣ।
ਕਨ੍ਦਲੀ ਭੀषਣਾ ਰਾਸ੍ਨਾ ਪ੍ਰਮੋਚਾ ਭੂषਣਾ ਸ਼ੁਕੀ
ਕੰਦਲੀ, ਭੀਸ਼ਣਾ, ਰਾਸਨਾ, ਪ੍ਰਮੋਚਾ, ਭੂਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀ—
ਸਾ ਸਤੀ ਸ੍ਵਾਮਿਨਿਨ੍ਦਾਯਾਂ ਤਨੁਂ ਤਤ੍ਯਾਜ ਯਜ੍ਞਤਃ
ਉਹ ਸਤੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਕੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਗਈ।
ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚ ਨਾਮਾਨਿ ਸ਼ृਣੁ ਧਾਰ੍ਮਿਕ
ਹੁਣ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਧਾਰਮਿਕ।
ਸਰ੍ਪਮਾਤਾ ਤਥਾ ਕਦ੍ਰੂਰ੍ਵਿਨਤਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸੂਸ੍ਤਥਾ
ਕਦਰੂ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਨਤਾ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਸਾਰਮੇਯਾਦਿਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਸਰਮਾ ਸੂਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਦਾਮ੍
ਸਰਮਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਜੰਤੂਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਾ ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾਃ ਸੁਰਾ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਇੰਦਰ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆ, ਉਪਿੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰੋ ਜਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਸ਼ਚ੍ਯਾਮਜਾਯਤ ।। । ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਵਰ੍ਣਾਯਾਂ ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਃ।।1.9.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਯੰਤ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਚੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਆਦਿਤਿਆ ਦੀ ਧੀ ਸਵਰਨਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਯਮੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀ ਕਨ੍ਯਕਾ ਤਥਾ
ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ ਅਤੇ ਯਮ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਤੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਵੀ ਧੀ ਹੈ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਯਾਂ ਬਲਵਾਂਸ੍ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਸੁੰਧਰਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਵਿਧਾਯ ਸੁਨ੍ਦਰੀਵੇषਮਕ੍ਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰੌਢਯੌਵਨਾ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਪੂਰੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ—
ਮਲਯੇ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਚਾਰੁਚਨ੍ਦਨਪਲ੍ਲਵੇ
ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਸੁੰਨੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਚ, ਨਰਮ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚ—
ਤਂ ਸੁਸ਼ੀਲਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਸ੍ਮਿਤਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਭਾਵਾਨ, ਸੁਭਾਵਕ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ, ਦਿਲਕਸ਼ ਲੱਗਦਾ ਦੇਖਿਆ।
ਸੁਰਮ੍ਯਾਂ ਮਾਲਤੀਮਾਲਾਂ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਾਨਨਾ
ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਮਾਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਨ੍ਮਨੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਾਮਿਨੀਂ ਕਾਮਪੀਡਿਤਾਮ੍
ਉਪੇਂਦਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ।
ਤਦਙ੍ਗਸਙ੍ਗਸਂਸਕ੍ਤਾ ਮੂਰ੍ਛਾਂ ਪ੍ਰਾਪ ਸਤੀ ਤਦਾ
ਉਹ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੁੰਨ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਸਤਕਾਰੀ।