ਵृषਲੀਪਤਿਂ ਯਾਜਯੇਦ੍ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇऽਨ੍ਨਂ ਤਸ੍ਯ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਦੇ ਪਤੀ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰੋਂ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
ਪਾਦਂ ਦਦਾਤਿ ਵਹ੍ਨੌ ਚ ਗਾਸ਼੍ਚ ਪਾਦੇਨ ਤਾਡਯੇਤ੍
ਜੋ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ—
ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਪਾਦੇਨ ਸ਼ੇਤੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਂਘ੍ਰਿਰੇਵ ਚ
ਜੋ ਤੇਲ ਲੱਗੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੇਲ ਲੱਗੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਅਵੀਰਾਨ੍ਨਂ ਚ ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਯੋਨਿਜੀਵੀ ਚ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਜਾਂ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮੰਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਦਾ ਹੈ—
ਪਿਤॄਂਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਕਾਲੇ ਚ ਤਿਥਿਕਾਲੇ ਚ ਦੇਵਤਾਮ੍
ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਤਿਥੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਵਭਰ੍ਤਰਿ ਚ ਕृष੍ਣੇ ਚ ਭੇਦਬੁਦ੍ਧਿਂ ਕਰੋਤਿ ਯਾ
ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਗੋਮਾਰ੍ਗਖਨਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਪਤੇ ਸਸ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਜੋ ਗਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਖੋਦ ਕੇ ਉੱਥੇ ਫ਼ਸਲ ਵਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਰਾਜਕੇ ਦੈਵਕੇ ਯਤ੍ਨਾਦ੍ਗੋਸ੍ਵਾਮੀ ਗਾਂ ਨ ਪਾਤਯੇਤ੍
ਚਾਹੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਗਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਆਪਣੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਡਿੱਗਣ ਨਾ ਦੇਵੇ—
ਪ੍ਰਾਣਿਨਂ ਲਂਘਯੇਦ੍ਯੋ ਹਿ ਦੇਵਾਰ੍ਚਾਯਾਂ ਰਤਂ ਜਲਮ੍ ।।2.30.
ਜੋ ਕੋਈ ਜੀਵ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਰੱਖੇ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ਸ਼੍ਵਨ੍ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਵਾਦੀ ਯੋ ਮਿਥ੍ਯਾਵਾਦੀ ਪ੍ਰਤਾਰਕਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਦੇਵਤਾਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੁਰੁਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਸਤਿ
ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—
ਨ ਦਦਾਤ੍ਯਾਸ਼ਿषਂ ਕੋਪਾਤ੍ਪ੍ਰਣਤਾਯ ਚ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ—
ਗੋਹਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਚ ਕਥਿਤਾ ਚਾਤਿਦੇਸ਼ਿਕੀ
ਗਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ—
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯੁਵਾਚ ਨ੍ਯੂਨਾਧਿਕੇ ਚ ਕੋ ਭੇਦਸ੍ਤਨ੍ਮਾਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਘੱਟ ਤੇ ਵੱਧ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦੇ।
ਯਮ ਉਵਾਚ ਕੁਤ੍ਰਾਤਿਦੇਸ਼ਿਕਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਾਸ੍ਤਵੋ ਨ੍ਯੂਨ ਏਵ ਚ
ਯਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕਿੱਥੇ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਕਿੱਥੇ ਘੱਟ ਹੈ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਅਸਲ ਵੱਧ ਹੈ?
ਕੁਤ੍ਰ ਵਾ ਸਮਤਾ ਸਾਧ੍ਵਿ ਤਯੋਰ੍ਵੇਦਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਹੇ ਚੰਗੀ ਔਰਤ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ ਦੱਸ, ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਬਰਾਬਰੀ ਹੈ?
ਪੁਰਾ ਪਰਿਚਿਤੇ ਵਿਪ੍ਰੇ ਵਿਦ੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਦਾਤਰਿ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਮੰਤਰ ਦਿੱਤੇ—
ਪਿਤੁਃ ਸ਼ਤਗੁਣਾ ਮਾਤਾ ਮਾਤੁਃ ਸ਼ਤਗੁਣਸ੍ਤਥਾ
ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਿਉ ਨਾਲੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ।
ਗੁਰੁਤੋ ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀ ਚ ਗੌਰਵੇ ਚ ਗਰੀਯਸੀ ।। 2.30.
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ।
ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ਿਵਸਮੋ ਯਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੁਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਿਵ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਗਙ੍ਗਾਸਮਂ ਤੋਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵ੍ਯਾਸਸਮਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹਰ ਪਾਣੀ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਆਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।
ਆਤਿਦੇਸ਼ਿਕਹਤ੍ਯਾਯਾ ਵਾਸ੍ਤਵਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਃ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਸਧਾਰਣ ਹੱਤਿਆ ਨਾਲੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਤਿਦੇਸ਼ਿਕਹਤ੍ਯਾਯਾ ਭੇਦਸ਼੍ਚ ਕਥਿਤਃ ਸਤਿ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਬਾਰੇ ਫਰਕ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀ ਗਮ੍ਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿਤਿ ਵੇਦੇ ਨਿਰੂਪਿਤਾ
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਉਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਤਨੀ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ੇषਂ ਸ਼ृਣੁ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਜੋ ਕੁਝ ਆਮ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਪ੍ਰਪਤ੍ਨੀ ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਕਾਮਿਨੀ
ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਸ਼ੂਦਰ ਮਹਿਲਾ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ਚੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਂ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸ਼ਤਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਿਲਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਂ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਵृषਲੀਪਤਿਰੇਵ ਸਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰ ਮਹਿਲਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਚੁੱਟੜੀ ਦੀ ਪਤੀ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਠਾਸਮਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪਿਂਡੋ ਮੂਤ੍ਰਤੁਲ੍ਯਂ ਚ ਤਰ੍ਪਣਮ੍ 2.30.
ਉਸਦਾ ਭੋਜਨ ਵਿਸ਼ਟਾ ਵਰਗਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਰਪਣ ਮੂਤ ਵਰਗੀ ਮੰਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਰ੍ਚਾਤਪਸਾऽਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਕੋਟੀਆਂ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਪੂਣ, ਜੋ ਸੰਧਿਆ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਮਿਲੀ,