ਯਜ੍ਜਨ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਂਸ਼ੇ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਯਮਂ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਇਦਂ ਯਮਾष੍ਟਕਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਯਮਾਠਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਮਹਾਪਾਪੀ ਯਦਿ ਪਠੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਨਾਰਦ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੇ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਕृਤਯਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਨਾਮਾष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂ ਪੁਰਾਣ 'ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ' ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਯਮ ਸਤੋਤ੍ਰ ਵਾਲਾ ਅਠਾਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਸ਼ੁਭਵਿਪਾਕਂ ਚ ਤਾਮੁਵਾਚ ਰਵੇਃ ਸੁਤਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਅੰਜਾਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ—
ਯਮ ਉਵਾਚ ਕਰ੍ਮਾਸ਼ੁਭਵਿਪਾਕਂ ਚ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਯਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਤਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚ ਯਾਤਿ ਜੀਵਃ ਸੁਕਰ੍ਮਣਾ
ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਿੰਦੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁੱਖ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਰਕਾਣਾਂ ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖੱਡ ਹਨ।
ਵਿਸ੍ਤृਤਾਨਿ ਗਭੀਰਾਣਿ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਾਨਿ ਚ ਜੀਵਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਖੱਡ ਵੱਡੇ, ਡੂੰਘੇ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
षਡਸ਼ੀਤਿਸ਼੍ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਸਂਯਮਨ੍ਯਾਂ ਚ ਸਨ੍ਤਿ ਚ
ਛਿਆਸੀ ਖੱਡ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੰਜਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਨ।
ਵਹ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਂ ਤਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਕ੍ਸ਼ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਭਯਾਨਕਮ੍
ਉਥੇ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਤਪਦਾ ਖੱਡ, ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਗਰਕੁਣ੍ਡਂ ਦੂषਿਕਾਕੁਣ੍ਡਂ ਵਸਾਕੁਣ੍ਡਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਗੰਦਗੀ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਤੇ ਚਰਬੀ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ।
ਕੁਣ੍ਡਂ ਗਾਤ੍ਰਮਲਾਨਾਂ ਚ ਕਰ੍ਣਵਿਟ੍ਕੁਣ੍ਡਮੇਵ ਚ
ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਮੈਲ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਕੰਨ ਦੀ ਮੈਲ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹਨ।
ਲੋਮ੍ਨਾਂ ਕੁਣ੍ਡਂ ਕੇਸ਼ਕੁਣ੍ਡਮਸ੍ਥਿਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਃਖਦਮ੍ 2.29.
ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਣ੍ਟਕਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਵਿषਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਵਿਘ੍ਨਦਮ੍
ਨੋਕਦਾਰ ਕੰਟਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲਾ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਤੈਲਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦਨ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਰ੍ਵਹਮ੍
ਉਬਲਦੇ ਤੇਲ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਸਹਿਣ ਔਖਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਮਸ਼ਕੁਣ੍ਡਂ ਦਂਸ਼ਕੁਣ੍ਡਂ ਭੀਮਂ ਗਰਲਕੁਣ੍ਡਕਮ੍
ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਡੰਕ ਮਾਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਖੱਡ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਸ਼ੂਲਕੁਣ੍ਡ ਖਡ੍ਗਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਭੀषਣਮ੍
ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਭਾਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਸਞ੍ਚਾਲਕੁਣ੍ਡਂ ਵਾਜਕੁਣ੍ਡਂ ਬਨ੍ਧਕੁਣ੍ਡਂ ਸੁਦੁਸ੍ਤਰਮ੍
ਕੰਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਪਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਲਾਲਾਕੁਣ੍ਡਮਸਿਕੁਣ੍ਡਂ ਚੂਰ੍ਣਕੁਣ੍ਡਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਥੁੱਕ ਦਾ ਖੱਡ, ਰਾਖ ਦਾ ਖੱਡ, ਪਿਸੇ ਹੋਏ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਖੱਡ — ਇਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ।
ਜ੍ਵਾਲਕੁਣ੍ਡਂ ਭਸ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਪੂਤਿਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਅੱਗ ਦਾ ਖੱਡ, ਰਾਖ ਦਾ ਖੱਡ, ਸੜਨ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ, ਸੁੰਦਰਿ, ਇਹ ਸਭ ਹਨ।
ਗੋਧਾਮੁਖਂ ਨਕ੍ਰਮੁਖਂ ਗਜਦਂਸ਼ਂ ਚ ਗੋਮੁਖਮ੍
ਗੋਧੀ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਮਗਰਮੱਛ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਕੱਟ, ਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ।
ਪਾਂਸ਼ੁਭੋਜਂ ਪਾਸ਼ਵੇष੍ਟਂ ਸ਼ੂਲਪ੍ਰੋਤਂ ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਨਮ੍
ਮਿੱਟੀ ਖਾਣਾ, ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣਾ, ਬੀਲ ਨਾਲ ਛੇਦੀ ਹੋਣਾ, ਤੇ ਕੰਪਣਾ।
ਜਾਲਬਨ੍ਧਂ ਦੇਹਚੂਰ੍ਣਂ ਦਲਨਂ ਸ਼ੋषਣਙ੍ਕਰਮ੍ 2.29.
ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸਣਾ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਪਿਸ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਕੁਚਲਿਆ ਜਾਣਾ, ਤੇ ਸੁੱਕ ਜਾਣਾ।
ਕੁਣ੍ਡਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰਿ ਪਾਪਿਨਾਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਾਨਿ ਚ
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਇਹ ਖੱਡ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਦਣ੍ਡਹਸ੍ਤੈਃ ਸ਼ੂਲਹਸ੍ਤੈਃ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤੈਰ੍ਭਯਙ੍ਕਰੈਃ
ਲਾਠੀਆਂ, ਬੀਲਾਂ, ਤੇ ਫੰਦਿਆਂ ਵਾਲੇ ਡਰਾਉਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ।
ਤਮੋਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਦਯਾਹੀਨੈਰ੍ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ, ਦਇਆ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਔਖਾ।
ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸਿਦ੍ਧਯੋਗੈਰ੍ਨਾਨਾਰੂਪਧਰੈਰ੍ਵਰੈਃ
ਯੋਗ ਵਿਚ ਰਤੇ, ਯੋਗ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੰਗੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਨਿਰਤੈਃ ਸ਼ੈਵੈਃ ਸ਼ਾਕ੍ਤੈਃ ਸੌਰੈਸ਼੍ਚ ਗਾਣਪੈਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ, ਸ਼ਕਤੀ ਭਗਤ, ਸੂਰਿਆ ਭਗਤ, ਤੇ ਗਣਪਤੀ ਭਗਤ।