ਭਜਾਮਿ ਕੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍
ਮੈਂ ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ?
ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮ੍ਮਵਿਪਾਕਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਨृਣਾਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਫਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਸਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਨ੍ਧਰਾ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਿਵੀਂ ਹੋਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ!
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯੁਵਾਚ ਧਰ੍ਮਾਂਸ਼ਂ ਯਂ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ ਧਰ੍ਮਰਾਜਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਧਰਮਰਾਜ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਸਮਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸਮਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਯੇਨਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕृਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜੀਵਿਨਾਂ ਪਰਮ੍ 2.28.
ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਦਣ੍ਡਂ ਦਣ੍ਡ੍ਯਾਯ ਪਾਪਿਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਹੇਤਵੇ
ਉਹ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੰਡ ਫੜਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਯਃ ਕਲਯਤ੍ਯੇਵ ਸਰ੍ਵਾਯੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਸਦਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮਾਪਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਵੀ ਵੈष੍ਣਵੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮੀ ਸਂਯਮੀ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਤਪਸੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ, ਧਰਮੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰਾਮਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਮਿਤ੍ਰਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਤਾਂ ਭਵੇਤ੍
ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮਨਾਉਂਦਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ।
ਯਜ੍ਜਨ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਂਸ਼ੇ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਯਮਂ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਇਦਂ ਯਮਾष੍ਟਕਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਯਮਾਠਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਮਹਾਪਾਪੀ ਯਦਿ ਪਠੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਨਾਰਦ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੇ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਕृਤਯਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਨਾਮਾष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂ ਪੁਰਾਣ 'ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ' ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਯਮ ਸਤੋਤ੍ਰ ਵਾਲਾ ਅਠਾਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਸ਼ੁਭਵਿਪਾਕਂ ਚ ਤਾਮੁਵਾਚ ਰਵੇਃ ਸੁਤਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਅੰਜਾਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ—
ਯਮ ਉਵਾਚ ਕਰ੍ਮਾਸ਼ੁਭਵਿਪਾਕਂ ਚ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਯਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਤਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚ ਯਾਤਿ ਜੀਵਃ ਸੁਕਰ੍ਮਣਾ
ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਿੰਦੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁੱਖ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਰਕਾਣਾਂ ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖੱਡ ਹਨ।
ਵਿਸ੍ਤृਤਾਨਿ ਗਭੀਰਾਣਿ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਾਨਿ ਚ ਜੀਵਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਖੱਡ ਵੱਡੇ, ਡੂੰਘੇ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
षਡਸ਼ੀਤਿਸ਼੍ਚ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਸਂਯਮਨ੍ਯਾਂ ਚ ਸਨ੍ਤਿ ਚ
ਛਿਆਸੀ ਖੱਡ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੰਜਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਨ।
ਵਹ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਂ ਤਪ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਕ੍ਸ਼ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਭਯਾਨਕਮ੍
ਉਥੇ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਤਪਦਾ ਖੱਡ, ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਗਰਕੁਣ੍ਡਂ ਦੂषਿਕਾਕੁਣ੍ਡਂ ਵਸਾਕੁਣ੍ਡਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਗੰਦਗੀ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਤੇ ਚਰਬੀ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ।
ਕੁਣ੍ਡਂ ਗਾਤ੍ਰਮਲਾਨਾਂ ਚ ਕਰ੍ਣਵਿਟ੍ਕੁਣ੍ਡਮੇਵ ਚ
ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਮੈਲ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਕੰਨ ਦੀ ਮੈਲ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹਨ।
ਲੋਮ੍ਨਾਂ ਕੁਣ੍ਡਂ ਕੇਸ਼ਕੁਣ੍ਡਮਸ੍ਥਿਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਃਖਦਮ੍ 2.29.
ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਣ੍ਟਕਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਵਿषਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਵਿਘ੍ਨਦਮ੍
ਨੋਕਦਾਰ ਕੰਟਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲਾ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਤੈਲਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦਨ੍ਤਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਦੁਰ੍ਵਹਮ੍
ਉਬਲਦੇ ਤੇਲ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਸਹਿਣ ਔਖਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਮਸ਼ਕੁਣ੍ਡਂ ਦਂਸ਼ਕੁਣ੍ਡਂ ਭੀਮਂ ਗਰਲਕੁਣ੍ਡਕਮ੍
ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਡੰਕ ਮਾਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਖੱਡ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰਕੁਣ੍ਡਂ ਸ਼ੂਲਕੁਣ੍ਡ ਖਡ੍ਗਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਭੀषਣਮ੍
ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਭਾਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।
ਸਞ੍ਚਾਲਕੁਣ੍ਡਂ ਵਾਜਕੁਣ੍ਡਂ ਬਨ੍ਧਕੁਣ੍ਡਂ ਸੁਦੁਸ੍ਤਰਮ੍
ਕੰਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖੱਡ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਪਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵੀ ਹੈ।